Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8015 K.2023/2079

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalının sahibi olduğu ... Madencilik Taşımacılık İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'ne 2015 yılında ortak olduğunu, bu ortaklık sebebi ile davalı yanın müvekkilinin hesabına göndermiş olduğu paranın ve şirketi aracılığıyla müvekkiline vermiş olduğu bazalt taşına karşılık teminat amacıyla Türkiye Finans Katılım Bankası Kayseri Sahabiye Şubesi nezdindeki hesabına ait 0005632 ve 0005631 sıra nolu çekleri müvekkilinden aldığını, teminat amacıyla verilen her iki çekin bedelinin (500.000,00+500.000,00) 1.000.000,00 TL olduğunu, söz konusu çeklere aradaki ortaklık ve iyi niyet gereğince herhangi bir tarih atılmadığını, ancak davalının çekleri aldıktan sonra hal ve hareketlerinin değiştiğini,

müvekkili ile olan ortaklığını 2018 yılında sonlandırdığını, ortaklığın sonlanmasından sonra davalının müvekkilinden sürekli para istediğini, aksi taktirde teminat çeklerini icraya koyacağı şeklinde tehdit ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin işlerinde kullandığı iki aracını davalıya devrettiğini, en sonunda davalının hiçbir alacağı olmamasına rağmen elinde bulunan çeklere birine 30.04.2018 tarihini, diğerine 05.05.2018 tarihini yazarak çeklerin arkasını yazdırdığını ve müvekkilinin karşılıksız çekten dolayı Kayseri 1. İcra Ceza Mahkemesine şikayet ettiğini,

ayrıca davalı 0005632 seri nolu 500.000,00 TL bedelli ve 30.04.2018 vade tarihli çeki icraya koyduğunu, müvekkilinin bankadan davalıya ve ortağı olduğu ... Ltd. Şti.'ne yaptığı ödemelerin incelenmesinde müvekkilinin ... Madencilik Ltd.

Şti.'nden alacaklı olduğunu ileri sürerek Kayseri 2. İcra Müdürlüğünün 2018/5153 E. sayılı takip dosyasına konu 30.04.2018 tarihli ve 500.000,00 TL bedelli nedeniyle müvekkilinin borcu olmadığının tespitine, dava konusu miktarın %20'si oranında davalının tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının müvekkilinin sahibi olduğu ... Madencilik Ltd. Şti.'ne ortak olduğu iddiasının tamamen asılsız olduğunu, çekin bir sözleşme ya da ispat aracı olmayıp hukukta çekin bir ödeme aracı olduğunu, davacının dosyaya konu olaylar için daha önce yargı yoluna başvurması gerektiğini, anılan çeklerin karşılıksız çıkması neticesinde sanık ...'nun para cezası ile cezalandırılması yönünde karar verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu çekin teminat amacıyla teslim edildiğini ispatlayamadığı, yemin deliline dayanılmış olması nedeniyle bu delilin hatırlatıldığı ancak davacı tarafça süresinde yemin metni sunulmadığı, davacının anılan çek nedeniyle borçlu olmadığını ispatlayamadığı, dosya kapsamında tedbir uygulanmadığından tazminata da hükmedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin teminat amacıyla davalıya verildiğini, davalıya borcu bulunmadığının bilirkişi raporları ile ispatlandığını, davalıya 2015 yılında verilen işbu çeklerden sonraki numaralı çekleri keşide edip ödediğini, çeklerin üzerindeki tarihin davalı tarafça kötüniyetli biçimde 2018 olarak doldurulduğunu, çeklerin basım tarihinin de 2015 olduğunu, davalı ve onun ortağı olduğu şirketin ihaleye girememesi nedeniyle davacının ihaleye girdiğini ve hakedişlerin kendi hesabına yattığını, çekleri de bu nedenle kendisinden aldığını, borcun varlığını davalının ispatlaması gerektiğini,

aradaki ticari ilişkinin incelenmediğini, ancak taraflar arasında yüksek meblağlı para hareketi bulunduğunu, müvekkilinin ticari ilişkisi bulunan dava dışı şirketin sahibinin davalı olması ve şirketle birlikte hareket etmesi sebebiyle tüzel kişilik perdesinin aralanması kurumunun değerlendirilmesi gerektiğini, bu şirket ile müvekkili arasındaki ilişkinin davalı tarafça da ikrar edildiğini, davalıya fazlasıyla ödeme yapıldığını yemin delilini kullanmayacaklarını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kesin,yeterli ve yazılı delillerle davaya konu çekten borçlu olmadığını veya ilgili çekin teminat çeki niteliğinde olduğunu ispat edememesi nedeniyle davanın reddine ilişkin kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kambiyo senetlerinden kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,