Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8224 K.2023/2199

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacıların murisi ... ile davalı ... arasında Gönültaş Civata İmalat San. ve Tic. Ltd.

Şti. adında şirketin kurulması ve tarafların %50 hisse oranında işbu şirketin ortağı olacağı yönünde 09.10.2008 tarihli protokol imzalandığını, protokole göre müteveffa ...'in 250.000,00 TL bedeli hisse karşılığında ...'a ödeyeceğini, ...'ın da protokol eki olan ve dilekçe ekinde belirtilen makina, kalıp, alet edevat ve büro malzemelerini fatura keserek yeni şirkete aktarmayı taahhüt ettiğini, müteveffa ...'in üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini fakat ...'ın protokol gereğince hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediği ayrıca ortaklık için aldığı paraları da bu güne kadar iade etmediğini, şahsi işleri için kullandığını,

şirketin faal olmadığını ileri sürerek bu bedelin tahsili için davalı hakkında İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2015/6412 sayılı dosyasında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait Gönültaş Cıvata Bağlantı Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.ne müteveffa ...'in 250.000,00 TL sermaye ile şirkete ortak olmayı teklif ettiğini, müteveffanın edimlerini yerine getirmediğini, ödenen 250.000,00 TL'nin halihazırdaki ekipman, makine, yetişmiş personel vs dikkate alındığında %50 ortaklık için ödendiği iddia edilen miktarın yetersiz olduğunu, şirket için muhtelif masraflar yapıldığını, şirketin faaliyete geçemediğini, şirketin kapatılması nedeniyle ödenmesi gereken vergi borcunun da müvekkili tarafından karşılandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların miras bırakanı ... ile davalı ... arasında imzalanan 09.10.2008 tarihli Aşamalı Ortaklık Protokolü'nün limited şirket kuruluncaya kadar yapılacak işlemlere dair olduğu,

1 inci maddesinde kurulacak şirketin ünvanının, 4 üncü maddesinde şirketin sermayesinin, 5 inci maddesinde ...'in %50 ortak olmak için ...'a 250.000,00 TL ödeyeceğinin, ...'ın ise kendi firmasındaki tüm makine, kalıp, alet, edevat ve ek listedeki büro malzemelerini ortaklık taahhüdü olan 250.000,00 TL karşılığı kurulacak şirkete devredeceğinin ve %50 hisseye sahip olacağının, 6 ncı maddesinde ...'in ödemeyi nasıl yapacağının ve ödeme planının, 8 inci maddesinde ...'ın kendi firmasında çalışan personelin kurulacak şirkete devir edilerek, şirkette çalışmaya devam edeceğinin düzenlendiği,

her ne kadar davacı tarafça davacıların miras bırakanı ... ile davalı ... tarafından kurulacak şirket ile ilgili şirketin kuruluş aşamasında konulan sermaye payının iadesi için davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talep edilmişse de konulan sermaye payının ancak şirketten talep edilebileceği, şirket ortağı olan gerçek kişi davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yapılan yargılama sırasında davacıların murisinin ortak olmak amacıyla diğer ortağa vermiş olduğu paraların şirketin kuruluşu için harcanmadığını, bu nedenle murisleri tarafından verilen paraların iadesi talepli dava açıldığını, açılan davada şirketin kurulduğuna dair ticaret sicil kayıtları gelmişse de ticaret sicil gazetesinde kuruluş ilanı yapılmadığını, şirketin ticaret sicil kayıtlarında tescil edilmiş ve faal gözüktüğünü ancak herhangi bir şekilde faaliyete geçirilmediğini, davalıya ortaklık için verilen paranın davalı tarafından özel işlerinde kullandığını,

yine davalının koymayı taahhüt ettiği teçhizatları şirkete getirmediğini, bu nedenle paranın iadesi gerektiğini, müvekilleri murisinin şirket kuruluşu tamamlanmadan vefat ettiğini, 2009 yılında yürürlükte olan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketin kurucu unsurlarının baştan sakat olduğunu, dava konusu şirketin tek ortaklı yapıya düştüğünü, şirketin vergi kaydının terkin edildiğini, ortada kurulmuş bir şirket olmadığından davalıya verilen paranın şahsi işlerinde kullanıldığını, belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava dışı şirketin tescilinin yapılmış olduğu, dolayısıyla davanın niteliği gereği davanın dava dışı şirkete açılması gerektiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını yineleyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacılar murisi ile davalı arasında imzalanan protokol gereği davalının edimlerini yerine getirmediğinden bahisle murisin davalıya ödediği hisse bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, limited şirket ön sözleşmesi sebebi ile davalıya ödenen fazla meblağın iadesi istemine ilişkindir.

Davalı ... ve davacılar murisi ... arasında imzalanan Aşamalı Ortaklık Protokolü'nün 5 inci maddesi uyarınca ...'in kurulacak şirkete ortak olmak için %50 hisse karşılığında ...'a 250.000,00 TL ödemesi, davalı ...'ın da bu miktarda ayni sermayeyi şirkete koyması üzerinde anlaştıkları, dosyada mübrez bir kısım evraka göre davacının davalıya bu sözleşme gereği bir kısım ödemeleri yaptığı anlaşılmaktadır.

Dosya içinde bulunan şirket esas sözleşmesine göre şirket 200.000,00 TL sermaye ile %50'si davacılar murisine %50'si ise davalıya ait olacak şekilde kurulmuştur.

Bu durumda murisin 1/2 payına düşen 100.000,00 TL'nin davacılar tarafından ödenmesi gereken sermaye olduğu kabul edilerek murisin davalıya toplamda ne miktar ödediği tespit edilip bu miktarı aşan kısım yönünden davacıların fazla ödemeyi talep hakkının bulunduğu kabul edilerek hüküm kurulması gerekirken; eksik incelemeye dayalı olarak pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, İlk Derece Mahkemesi kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyayı kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,