Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8388 K.2023/3236

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... (Taşer Madencilik Kömür üretimi yapmak amacıyla ruhsat sahibi B-ERK Madencilik Ltd.

Şti. ile 08.06.2011 tarihli bir rodovans (kira) sözleşmesi yaparak üretim faaliyetine başladığını, davalı şirketi ile ortaklık tesis edilerek Gün Doğa A.Ş. adı altında yeni bir şirket kurduklarını ve toplam 2.0000,00 TL (her biri 25 TL kıymetinde 80.000,00 hisse) sermayeli şirkette davalı Zontaş Taş Kömürü Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin %52 müvekkilinin de %23 hisse sahibi olduğunu, davalı ...'ın ise hem davalı Zontaş A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Başkanı olarak görevine devam ettiğini hem de Gün Doğa A.Ş.'nin Yönetim Kurulunun Başkanı olan davalı Zonguldak A.Ş.'nin temsilcisi olarak görevine devam ettiğini,

dava dışı Gün Doğa A.Ş. faaliyetlerine devam etmekte iken, davalı ...'ın diğer davalı Zonguldak A.Ş.

Yönetim Kurulu Başkanı olması sıfatı ile ve 19.03.2013 tarihli Hisse Devir Protokolü ile davalı Zontaş A.Ş.'ye ait %52 oranındaki hissenin 3.300.000,00 TL karşılığında Duran Güpür'e devredilmesine ilişkin protokol akdedildiğini, bu bedel içinden davalı şirketin Gün Doğa A.Ş. adına 24.09.2012-19.03.2013 arasındaki yaklaşık 6 aylık süreç içerisinde 1.650.000,00 TL masraf yaptığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, davalı ...'ın aynı protokol ile Gün Doğa A.Ş.'ye ilişkin yönetim kurulu kararı alınmaksızın ve davacı müvekkilin karşı çıkmasına rağmen,

dava dışı Gün Doğa A.Ş.'ye ait tesisleri aylık 2.000,00 TL bedelle ve yine şirkete ait iki adet aracı da 01.04.2013 tarihi itibariyle aylık ayrı ayrı 500,00 TL bedelli Dilbaz Petrol İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne 6 ay (özel şartlarda bir sene) süreyle kiraladığını, bu uygulama ile dava dışı Gün Doğa A.Ş. ve dolayısıyla müvekkilinin önemli miktarda kâr mahrumiyetine uğratıldığını, 12.06.2012-21.11.2012 tarihleri arasında Gün Doğa A.Ş.'ye ait satışların önemli bir kısmı davalı şirket Zontaş A.Ş.'nin sevk irsaliyeleri ve faturalarıyla yaptığını Gün Doğa A.Ş.'nin sevk irsaliyesi ve faturaları basılıncaya kadar satışların bu şekilde yapılması ancak gelirin hisseleri oranında paylaşılması kararlaştırılmasına karşın, müvekkile gelirlerden hiçbir ödeme yapılmadığını ve anılan satışlardan elde edilen gelirlerin Gün Doğa A.Ş. adına da kaydedilmediğini,

davalı Zontaş A.Ş. faturaları ile yapılan satışlar 1.433.489,00 TL (ihtarnamede sehven 1.093.705,00 TL yazılmıştır), Gün Doğa A.Ş. faturaları ile yapılan satışlar 1.093.705,00 TL, işletme sermayesi 520.000,00 TL olmak üzere toplamda 3.047.194,00 TL’den davalı şirket ile ortaklık süresinde müvekkilinin hisse oranı % 23 üzerinden satış gelirleri ve işletme sermayesindeki payı 3.047.194,00 TL x 0,23= 700.854,00 TL olup, müvekkilin anılan gelirden hiçbir pay almadığını, davacı müvekkilin davalıların hukuka aykırı işlemleri nedeni ile ciddi anlamda zarara uğramış olup,

müvekkilin davalı şirket ile ortaklık yaptığı tarihten itibaren kendisine ödenmeyen (ve borçlardan da düşülmediği anlaşılan) satış gelirlerinden/kârdan elde etmesi gereken alacağının tahsili amacıyla açılan işbu davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı müvekkilin davalı şirket ile yapmış olduğu ortaklık nedeni ile kasten uğratıldığı zararlar ile satış gelirlerinden elde etmesi gereken şimdilik 705.000,00 TL'nin satış tarihlerinden ve zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın müvekkili ... açısından husumet nedeni reddi ile diğer müvekkili Zontaş A.Ş. açısından da davacı tarafın hukuken yerinde olmayan tüm iddia ve taleplerinin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...'ın dava dışı Gündoğa AŞ'de davalı şirketi temsilen yönetim kurulunda bulunduğu, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceği, ayrıca her ne kadar davacı tarafından davalı şirketin daha az masraf yapılmasına rağmen dava dışı şirket Gündoğa A.Ş adına yaptığını iddia ettiği 1.650.000,00 TL masrafın gerçeği yansıtmadığı, davalı şirketin 12.06.2012-21.11.2012 tarihleri arasındaki satışları kendi sevk irsaliyeleri ve faturaları ile yaptığı, bahsi geçen satışlardan kendisine ödeme yapılmadığı,

bu nedenle zarara uğradığı iddia edilmiş ise de, dava dışı şirket Gündoğa A.Ş nin üzerinden ilk satışların 07.08.2012 tarihinde başladığı, dava dışı şirket Gündoğa A.Ş ile davalı şirket arasında dava dışı şirkete ait ürünlerin davalı şirket üzerinden satılacağına dair bir anlaşma bulunmadığı, davacı tarafından ileri sürülen hususların ispatlanamadığı, kaldı ki zarar gördüğünü ileri süren davacı ortak olsa dahi zarar karşılığının kendisine ödenmesini istemesinin mümkün olmadığı ancak dava dışı şirkete ödenmesini isteyebileceği, böyle bir durumda da davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı,

dava dışı Gündoğa A.Ş nin 2012-2013 yılı toplam kârının 15.853,49 TL olduğu, davacının hisse devrinin iptali nedeniyle %23 hisse oranı karşılığının 3.646,30 TL olduğu, dava dışı şirket tarafından kâr payının dağıtılması hususunda alınmış bir kararın olmadığı, davacının dava dışı şirkete ait ödenmeyen kâr payı alacağının tahsili talebini dava dışı şirkete yöneltmesinin gerektiği, davalının dava dışı şirketin ortağı olduğu, davalı şirketin bahsi geçen talep yönünden pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı,

davacının dava dışı şirkete koyduğunu iddia ettiği 250.000,00 TL lik işletme sermayesine yönelik dava dışı şirketin defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı, davacının dava dışı şirkete 460.000,00 TL lik sermaye taahhüdünde bulunduğu ve 2012 yılı içerisinde ödediği, davacının dava dışı şirkette 460.000,00 TL sermayesinin bulunduğu gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı şirket yönünden de reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından imzalanarak uygulamaya alınan Protokol ve Kira Sözleşmeleri, dava dışı Gün Doğa A.Ş. ve dolayısı ile müvekkili önemli miktarda kâr mahrumiyetine uğratmış olup, müvekkilin uğramış olduğu zarardan davalı ...'ın bizzat sorumlu olduğu açık olup nitekim, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerinin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu" kenar başlıklı 553 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği yönetim kurulu üyeleri şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına verdikleri zararlardan ötürü hukuken sorumlu olduğunu;

dosya muhteviyatına kazandırılmış resmi belgeler, mühendis yazışmaları ve özellikle son bilirkişi raporu incelendiğinde iddialarının ispatlandığını; dava konusu davalı şirket tarafından dava dışı şirkete ait ürünün satışlardan elde edilen gelirlerden müvekkilin hisse oranına göre koyduğu işletme sermayesi bedelinin iadesinin yapılmaması nedeniyle uğradığı zararın tazmini ile yapılan hukuka aykırı işlemler sonucu uğranılan zararların tazminine ilişkin olup bu zararlar,

müvekkilin doğrudan kendi üzerinde doğan zarar olup müvekkilin borç kapsamında işletme sermayesine koyduğu bedelin müvekkile ödenmediği ve bu nedenle de müvekkilin doğrudan doğruya kendi uhdesinde zarar meydana geldiğinin görüleceğini beyan ederek tehiri icra taleplerinin kabulünü, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve sayı kararı ile zarar gördüğünü ileri süren davacı ortak olsa dahi zararını davalı şirketten değil, dava dışı şirketten talep edebileceği, davalı şirketin pasif husumet ehliyetinin eldeki davada olmadığı gözetilerek bu davalı yönünden de pasif husumet ehliyet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddedilmesi gerektiği, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince davalı ... yönünden verilen kararın yerinde olduğu ancak davalı Zontaş Zonguldak Taş Kömürü Madencilik San. Tic. A.Ş. yönünden verilen kararın doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'ın yönetim kurulu başkanı olduğu dava dışı Gündoğa A.Ş.'de yapılan işlemler nedeniyle müvekkilinin ciddi kâr mahrumiyeti bulunduğunu, ...'ın bazı şirketleri ile dava dışı Gündoğa A.Ş.'nin şirket merkezinin aynı olduğunu, her iki şirkette de asıl karar merci olan davalı ...'ın pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı sorumlu olduğunu, bu durumda dava dışı şirkette hisse sahibi olan müvekkilinin oluşan zarar nedeniyle zarar verici işlemleri tesis eden davalı ...'a başvurabileceğini,

dava dışı şirketi kendi şirketi gibi yöneten davalı ...'ın şirket ortaklarına hiçbir ödemede bulunmadığını, sahada üretilen ürünlerin davalı Zontaş A.Ş. irsaliyeleri ile sevk edildiğini, yönetim kurulu kararı olmadan tesis ve araçların 6 ay süre ile başkalarına kiralandığını, davalı ...'ın dava dışı şirket üzerinden davalı şirkete haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, müvekkilinin işletme sermayesi koyduğunu, Gün Doğa A.Ş.'nin üretip bütün maliyet giderlerini işletme sermayesinden karşıladığını, ancak davalı Zontaş AŞ'nin sevk irsaliyeleri ve faturaları ile satış yapıldığını,

işte davalı Zontaş AŞ'nin kasasına giren paraların iadesi talepli huzurdaki davada müvekkilinin bizzat kendi uhdesinde doğan zarar nedeniyle aktif husumet ehliyetinin olduğunu, davalı Zontaş AŞ'nin ise dava dışı şirket kazancını kendi kasasına kaydetmesi nedeniyle müvekkili ve diğer ortaklara zarar verdiğini, bu durumda zarar verici işlemlerin faili olan davalı şirketin de aktif husumet ehliyetinin bulunduğunu, müvekkilinin doğrudan kendi üzerinde doğan zararı talep ettiğini, dolayısıyla aktif husumet ehliyeti bulunduğunu,

davalı şirketin üretim yaptığına dair belge bulunmasa da sevk fişlerinin bir kısmının davalı Zontaş A.Ş. adına düzenlenerek sevkiyat yapıldığının, dava dışı Gündoğa A.Ş.'nin kendi faturası ile 2012-2013 yıllarında KDV hariç 804.480,10 TL leonardit ve kömür satışı yaptığı ve davalı şirketin de farklı tarihlerde sevk irsaliyeleri ile faturalandırarak KDV hariç 1.493.004,57 TL gelir elde ettiğinin bilirkişi marifetiyle tespit edildiğini, bu satışlardan müvekkilinin payının ise 343.391,00 TL olduğunu, dava dışı şirket üzerinden olan bütün gelirlerin davalı şirket tarafından kendine mal edildiğini,

müvekkiline bilanço karından küçük bir pay dahi verilmediğini, davalı ... tarafından şirket hisseleri yeni ortaklara devredilirken şirket ortaklarının 1.650.000,00 TL'lik masrafa karşılık borçlandırıldığını, sonuç olarak davalı Zontaş A.Ş.'nin hem dava dışı Gündoğa A.Ş.'nin satış gelirlerini kasasına koyduğunu hem de yaptığı 1.650.000,00 TL'lik harcamanın karşılığından dört taşınmaz sahibi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirket tarafından dava dışı şirkete ait ürünün satışlarından elde edilen gelirlerden davacının hisse oranına göre koyduğu işletme sermayesi bedelinin iadesinin yapılmaması nedeniyle uğradığı zararın tazmini ile yapılan hukuka aykırı işlemler sonucu uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 553 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,