Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8720 K.2023/3045

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin taşıyan sıfatı ile davalının yüklerini yine davalı ile yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca Marport Limanı'ndan 07.02.2011 tarihinde yükleyerek, Benghazi/Libya Limanı'na taşındığını ve konişmentodaki konteynerleri liman sahasına kapalı ve mühürlü olarak gemiden tahliye ettiğini, işbu taşıma için 25 adet konteyner kullanıldığını, konteynerler gemiden tahliye edildiği halde bugüne değin söz konusu yükler alınmadığı gibi konteynerlerin de akıbetinin belirli olmadığını, yüklerin gönderilen tarafından alınmaması nedeniyle davalının navlunu ödeyen taşıtan olması dolayısıyla sorumlu olduğunu,

konteynerlerdeki yüklerin tahliye edilmemesi sonucu müvekkilinin deniz taşımacılığında kullanmış olduğu işbu konteynerlerden mahrum kaldığını, müvekkilinin kira bedellerini halihazırda ödemeye devam ettiğini, oluşan demuraj ücretleri ile konteyner kira bedellerinden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 2.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını, davanın pasif ve aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu konteynerin akıbetinin davacı tarafından bilinmediğini, hal böyle iken konteyner kira bedeli ve demuraj bedeli talep edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, yargılamaya konu konteynerler için aylık bazda kira bedellerini ödemeye devam ettiklerini iddia ettiğini ancak herhangi bir delil sunulmadığını, konişmentoya göre yüklerin taşınma şeklinin CFR (cost and freıght) olması nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun malların gemiye yüklenmesi ile birlikte sona erdiğini, davacının muhatabının alıcı/ithalatçı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1246 ncı maddesi gereğince, navlun sözleşmesinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacakların bir yılda zamanaşımına uğrayacağı, bu sürenin alacağın muaccel olması ile işlemeye başlayacağı, somut uyuşmazlıkta konteynerlerin halen daha iade edilmediği hususu tarafların kabulünde olup alacak henüz muaccel olmadığından yani konteynerler iade edilmediğinden davalının zamanaşımı itirazının yerinde görülmediği,

konişmeto ve davacı tarafından düzenlenen 07.02.2011 tarihli navlun faturası birlikte değerlendirildiğinde davacının fiili taşıyan, davalının ise taşıtan sıfatına haiz olduğu, böylelikle tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davacı tarafın beyanına göre yüklerin Marport Limanı' ndan 07.02.2011 tarihinde Benghazi/ Libya Limanı' na taşındığı, bu beyanın konişmento tarihi ile de örtüştüğü, davacı vekilince yüklerin hangi tarihte Benghazi Limanı' na ulaştığına ve tahliye edildiğine ilişkin kanaat verici delil sunulmadığı,

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.03.2014 tarihli 2013/12326 E. ve 2014/4189 K. sayılı emsal ilamında işbu dosya ile aynı dönemde tahliye edilen yükle ilgili olarak 15.02.2011 tarihinde Libya' da savaşın başladığının ve bu hususun mücbir sebep olarak kabul edildiğinin görüldüğü, davacı vekilince 07.02.2011 tarihinde yükün 25 adet konteynere yüklendiğinin ifade olunduğu, bu haliyle serbest süre içerisinde Libya' da karışıklık ve savaş halinin başladığı, bu hususun da mücbir sebep teşkil ettiği, davacı vekiline verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça varış ihbarının da sunulmadığı,

yükün tahliye edildiğinin ve teslime hazır olduğunun davacı tarafça ispat olunamadığı, 2011 yılından dava tarihine kadar geçen uzun süreçte de yükün ve konteynerlerin akıbeti hususunda dosyaya delil sunulamadığı, mücbir sebebin sona erdiği tarihten itibaren de davalının demuraj sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sağlık sorunu sebebiyle bildirdiği mazeretin mahkeme tarafından kabul edilmediğini, yokluğunda verilen kararın usul açısından hukuka aykırı olduğunu, mahkemece belgelerin sunulması için tarafına 3 hafta süre tanınmasının anlaşılabilir olmadığını, mahkemenin son celsede kesin süreye ilişkin herhangi bir gerekçeye dayanarak hüküm vermemesinin hukuka aykırı olduğunu, Libya'daki iç karışıklığın Türk Hukuku açısından mücbir sebep olarak değerlendirildiğinin açıklanmadığını, müvekkilinin kira bedeli ve demuraj hakkına sahip olduğunu belirterek kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece vekil olarak gönderilen mazeretinin kabul edilmeyerek yokluğunda hüküm verildiğini, kararın öncelikle usule aykırı verilmiş olması nedeniyle bozulması gerektiğini, ilgili belgelerin sunulması için verilen 3 haftalık sürenin yetersiz olduğunu, resmi makamların dahi yıllarca cevap beklediğini, mahkemece kesin sürenin sonuçlarına değinilmediğini, Libya'daki iç karışıklığın hangi nedene dayanarak Türk Hukuku açısından mücbir olarak kabul edildiğinin açıklanmadığını, mahkemenin mücbir sebep tanımının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, deniz taşıma ilişkisine dayalı olarak demuraj alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1246 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,