Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8770 K.2023/2941

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 117.960,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Şenler Turizm İnş.

A.Ş. tarafından davacının borcuna karşılık olarak davalı aracılığıyla 110.000,00 TL bedelli senedin davacıya verildiğini, şirketin kararlaştırılan tarihte borcunu ödemediğini, bahse konu senede dayalı takibi başlatıldığını, ancak şirketin İcra Hukuk Mahkemesinde açtığı davada imzaya ve borca itiraz ettiğini, yapılan imza incelemesinde senet altındaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığının tespit edildiğini, davalının icra takibine konu senedi şirket yetkilisinin yerine imzaladığının öğrenildiğini, şirketin daha sonra Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinde menfi tespit davası açtığını ve kazandığını,

bu davaların sonucunda senet altındaki imzanın dava dışı şirket yetkililerine değil davalıya ait olduğunun anlaşıldığını, bilirkişi incelemesi yapılması durumunda bu hususun netleşeceğini ileri sürerek borçlunun borca ve ferilerine ilişkin itirazlarının iptaline, takibin devamına, borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; takip konusu senetten dolayı borçlu olunmadığının 16.08.2010 tarihli Tutanaktır başlıklı belge ile ispat edildiğini, ayrıca yine aynı senede ilişkin yapılan yargılama sonunda davacının herhangi bir alacağının olmadığının anlaşıldığını ve kararın kesinleştiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından davalının Hakkari İcra Müdürlüğünün 2016/30 E. sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali istemiyle dava açılmış ve davalı vekili tarafından daha önceden aynı senede ilişkin 2013/118 E. sayılı dava dosyasında dava açıldığı ve Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği savunulmuş ise de, Mahkemenin söz konusu dosyasının incelenmesinde davacısının Şenler Turizm ve İnşaat A.Ş., davalısının ... olduğu ve davacı tarafın sunmuş olduğu Tutanaktır başlıklı 16.08.2010 tarihli tutanağa dayanılarak davanın kabulüne,

davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği ancak söz konusu kararın davalı olan ...'u kapsamadığı, cevap dilekçesinin ekinde sunulan Tutanaktır başlıklı 16.08.2010 tarihli tutanağın incelenmesinde, alacaklının,'' Şenler Tur.

A.Ş. 'den hiçbir hak ve alacağının kalmadığını ''beyan ettiği, iş bu davada davalı ...'un Şenler Turizm ve İnşaat A.Ş. yetkilisi olmayan üçüncü kişi konumunda olduğu, bu sebeple Şenler Turizm ve İnşaat A.Ş. yetkilisi ile davacı arasında düzenlenmiş olan 16.08.2010 tarihli tutanağın davalıyı kapsamayacağı, söz konusu tutanakta davacının açıkça dava ve takip konusu senetten dolayı hiç kimseden alacağının bulunmadığı yönünde açık bir iradesinin bulunmadığı, nitekim bu hususun takip konusu senedin aslının davacı elinde bulunmasından da anlaşıldığı,

bu sebeple borçlunun takibe yaptığı itirazında haksız bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, takibe yönelik itirazın iptaline, takibin devamına, alacak likit olup davalı itirazında haksız olmakla asıl alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu senet ile davalının hiçbir ilgisinin olmadığını, davalının senette ne alacaklı ne borçlu ne de kefil olduğunu, dosyaya sunulan 16.08.2010 tarihli tutanakla da bu durumun ispat edildiğini, ayrıca yine Mahkemece yargılaması yapılan 2013/118 E. sayılı dava dosyasında da takip konusu senede ilişkin davacının herhangi bir alacağının olmadığına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacı tarafın davasını adli yardım talepli açmış olduğunu, ancak kendisi üzerine birçok gayrimenkul kayıtlı olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafın gerek icra takip dosyasına itirazında ve gerekse itirazın iptali davası sırasında yapılan yargılamada ve hatta istinaf dilekçesinde imza inkarında bulunmaması sebebiyle yerel mahkeme kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, takip konusu 110.000,00 TL bedelli senede dayalı davalıya yönelik başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacının icra takip talebindeki alacağının dayanağı zamanaşımına uğrayan ve kambiyo senedi vasfını kaybederek delil başlangıcı sayılan belgedir.

Davacı davadan önce henüz bono zamanaşımına uğramadan önce bonoda keşideci olarak görünen dava dışı 3. Kişi şirket hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi yapmış, 3. kişi tarafından davacı aleyhine açılan menfi tespit davası da kesinleşmiştir.

Taraflar arasında zamanaşımına uğramış bonodaki imzanın davalıya ait olduğu hususunda uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık davacı ile keşideci olarak görünen 3. kişi arasında düzenlenen 16.08.2010 tarihli tutanakla borç ve alacağın sona erip ermediği noktasındadır.

16.08.2010 tarihli tutanağın incelenmesinde davacı alacaklının dava dışı 3. kişi hakkındaki icra takip dosyasındaki ve icra hukuk mahkemesindeki bütün hak ve alacağından vazgeçtiği, 3. kişi şirketten hiçbir hak ve alacağının kalmadığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı da kesinleşen Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/118 E. sayılı dosyasında borçlunun dava dışı şirket, bu dosyadaki davalının ise şirket çalışanı olduğunu asıl borçlu ile 16.08.2010 tarihli tutanağın düzenlendiğini beyan etmiştir.

Tüm bu açıklamalar sonucundan davacı ile asıl borçlu dava dışı şirket arasında düzenlenen 16.08.2010 tarihli tutanakla davacı alacak hakkından feragat ettiğini, bütün hak ve alacağından vazgeçtiğini beyan etmekle artık alacak hakkından feragat edildikten sonra aynı belgeye dayalı olarak yeniden bonoyu imzalayan davalı hakkında alacak isteminde bulunulamaz.

Ayrıca Yargıtay İçtihatı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 25.12.2019 gün 2019/1 E. 2019/8 K. sayılı kararında belirtildiği gibi zamanaşımana uğrayan bono, delil başlangıcı olma dışında hukuken hiçbir sonuç bağlanamayan, hatta asıl alacağın varlığının ispatında tek başına delil olarak kabul edilmeyen bir belgedir.

Davacının yalnız bu belge ile davasını ispatlaması da mümkün değildir.