Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8787 K.2023/3202

Taraflar arasındaki tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men ve ref'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde tescilli 2008/53478 ve 2008/37415 numaralı "Elvan COCOS" ibareli markası ile 2008/05054 tescil numaralı tasarımının ayırt edilmeyecek derecede benzerinin davalının ürünlerinde izin alınmaksızın kullanılarak müvekkilinin marka ve tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzde bulunulduğunu,

davalının ihlale konu ürünü ile müvekkilinin bahsedilen marka ve tasarımının yanında ürün ambalajı ve sunumunun da taklit edilmek suretiyle haksız rekabet eyleminde bulunulduğunu ileri sürerek müvekkili şirketin 2008/53478 ve 2008/37415 tescil numaralı "Elvan COCOS" ibareli markaları ile 2008/05054 tescil numaralı tasarımına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve ref'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kendi tescilli markasını ve endüstriyel tasarımını kullandığını, davacının tecavüz olarak iddia ettiği "Evliya COCOS Twist" markalı ürünün 2012/94573 numara ile marka tescili ve 2013/04780 numara ile de endüstriyel tasarım tescili olduğunu, tecavüzün söz konusu olmadığını, davacının "Evliya Cocos Twist" marka yayınına yapmış olduğu itirazın TPMK tarafından reddedildiğini, müvekkilinin kendisine ait tescilli ürününü kullandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının satışa sunduğu "COCOS EVLİYA" ibareli ürünlerin dış ambalajlarındaki yazı karakterleri, kullanılan renklerin benzerliği dikkate alındığında, davalı tarafın, marka tescilinden uzaklaşarak davacının marka tescili ve tasarımına benzer şekilde geçişli olarak mavi tonların ve beyaz rengin kullanıldığı, görsel açıdan dış ambalaj dikkate alındığında davalı kullanımının, davacı tarafa ait marka ve tasarıma benzer olduğu gerekçesiyle markaya ve tasarıma yönelik tecavüzün tespitine, başkasına ait işaret ve ambalajın benzer kullanımı ticari dürüstlüğe aykırı ve haksız rekabet teşkil ettiğinden, haksız rekabetin tespiti ve men'ine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin TPMK nezdinde 2013/04780 numara ile tescilli tasarımı bulunduğu, bu tasarımın iptali için açılmış bir dava veya bu tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin bir karar bulunmadığı, müvekkili şirketin kendi adına tescilli tasarıma uygun bir şekilde kullanım yapmasının, davacının markası veya tasarımına tecavüz olarak değerlendirilemeyeceğini, yine müvekkili şirket adına TPMK nezdinde 2012/94573 tescil numaralı markanın bulunduğu,

bu marka hakkında herhangi bir hükümsüzlük davası bulunmadığı gibi, markanın sicilinden terkinine ilişkin herhangi bir karar da bulunmadığını, yerel mahkemece eksik ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporunun esas alınarak karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafa ait tescilli COCOS marka ibaresi ile davalı tarafa ait COCOSS marka ibaresinin yazılış biçimlerinin yanı sıra görsel tasarımları itibariyle de bilinçli kullanıcı nezdinde karıştırılabilecek şekilde benzedikleri, kullanılan renklerin benzer oldukları, ürünün dış ambalajlarındaki taraflara ait tasarımlar arasında renk ve yazı karakteri benzerliğinin söz konusu olduğu, bu durumun davacının marka imajını zedeleyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka hakkına ve tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi, men'i ve ref'i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Mülga 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 61 inci ve 9 uncu maddeleri, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (554 sayılı KHK) 48 ve diğer maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, 556 sayılı KHK'nın 61 v.d. maddelerinde ve 554 sayılı KHK'nın 48 v.d. maddelerinde düzenlenen marka ve tasarıma tecavüzün tespiti ile önlenmesi istemine ilişkin olup, hükümsüzlük davası değildir. Mahkemece işbu davanın marka ve tasarımın benzerliği ve karıştırılma ihtimaline dayalı olarak hükümsüzlük davası olarak değerlendirilmesi ve buna göre alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacıya ait marka ve tasarım tescilli olduğu gibi davalıya ait marka ve tasarım da tescillidir.

Davalının, davacı marka ve tasarımına tecavüz ettiği ileri sürülerek tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve men'i talep edildiğine ve hükümsüz kılınmadıkça tescilli marka ve tasarımın aynen kullanılması haksız rekabet ve tecavüz teşkil etmeyeceğine göre davalı kullanımının tescilli marka ve tasarımın aynen kullanılması dışında davacı marka ve tasarımına yanaşır bir şekilde kullanılması ancak haksız rekabet teşkil edebilir.

Bu nedenle mahkemece alınan bilirkişi raporu davayı hükümsüzlük davası olarak nitelendirmeye uygun bilirkişi raporu olup, davanın niteliği itibarıyla değerlendirmeye uygun bir bilirkişi raporu değildir.

Bu durumda mahkemece davacının tescilli marka ve tasarımına tecavüz ve haksız rekabet olup olmadığının belirlenmesi için, içinde tasarım uzmanı da bulunan bilirkişi heyetinden, davalının tescilli marka ve tasarımı dışında, davacının marka ve tasarımına yanaşır şekilde ve davacı marka ve tasarımına tecavüz eder şekilde kullanımı olup olmadığının, kullandığı marka ve tasarımları değerlendiren bilirkişi heyeti raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanlış nitelendirme ve değerlendirme ile yazılı şekilde davanın kabulü doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,