Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8979 K.2022/5142

UNCITRAL-Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu Hakem Heyetince verilen 31.03.2021 günlü kararın iptali istemi ile İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla Bölge Adliye Mahkemesine açılan davanın yargılaması sonucunda davanın reddine ilişkin verilen 07.10.2021 gün ve 2021/4-2021/5 sayılı karar, yasal sürede duruşmalı olarak davacı vekilince temyiz edilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 21.06.2022 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili (tahkim dosyasında davalı).

HMK'nın 439. maddesinde hakem kararının iptali sebeplerinin sayıldığını maddenin ikinci fıkrasının (ğ) bendinde, kararın kamu düzenine aykırı olmasının iptal sebepleri arasında sayıldığını, ......A.Ş. vekilinin tahkim talebinin 17.01.2019 tarihinde sunmasıyla tahkim sürecinin başladığını, ... vekilinin 08.01.2020 tarihinde hukukçu uzman görüşünü dosyaya sunduğu ve 08.01.2020 tarihinde başhakem ve taraf hakemine yönelik reddi hakem talebini hakem heyetine sunduğunu ve red talebi karara bağlanana kadar yargılamanın durdurulmasını talep ettiğini,

hakem heyetinin 09.01.2020 tarihli ve 9 numaralı ara kararıyla red talebinin mahkemeye yöneltilmesi gerektiğinin bildirildiğini, bunun üzerine ... vekili tarafından 14.01.2020 tarihinde hakemin reddi davasının açıldığını buna dair derkenarın hakem heyetine verilmesi üzerine,

hakem heyetinin 15.01.2020 tarihli 10 numaralı ara kararıyla 16.01.2020 tarihli duruşmanın iptaline ve hakemin reddi davası sonuçlanıncaya kadar yargılamanın bekletilmesine karar verildiğini, mahkemece hakemin reddi sebepleri oluşmadığından red talebinin reddine karar verildiği ve bu kararın 12.03.2021 tarihinde hakem sekreterliğine bildirildiğini, hakem heyetinin 17.03.2021 tarihli 11 numaralı ara kararıyla tahkim süresi dolmuş olduğundan ve taraflarca tahkim süresinin uzatılması yönünde bir talep ileri sürülmediğinden hakemlerin karar verme

yetkisinin ortadan kalktığının karara bağlandığını, 11 ve 12 numaralı hakem ara kararları akabinde taraflarca 27.03.2021 tarihinde beyan dilekçeleri sunulduğunu, tahkimdeki davacı ...'nun dürüstlük kuralına aykırı hareket ederek hakemin karar vermesini engellediğini, bu süre zarfında ... tarafından gerek hakem heyetine gerekse tahkim yargılamasındaki davalıya her hangi bir beyan ve talep iletilmediğini, hakem heyetinin 11 numaralı ara kararına karşı davacının her hangi bir itirazda bulunmadığını, tahkim yargılamasının bu şekilde sona erdirilmesinin ...'nun dürüstlük kuralına aykırı davranışlardan kaynaklandığını,

TMK'nın 2. maddesine aykırı bu davranışın müvekkili aleyhine hukuki sonuç doğuramayacağını, buna rağmen hakem heyetinin ve sekreter ücretlerinin yarısını müvekkiline yüklendiğini, dürüstlük kuralına aykırı verilen bu kararın kamu düzenine aykırı olması nedeniyle iptali gerektiğini, diğer taraftan müvekkili tarafından savunma hakkının ihlal edilmemesi adına duruşma tarihinin 26.11.2019 tarihinden itibaren en az bir ay süreyle ertelenmesinin hakem heyetinden talep edildiğini,

bu beyanın ve talebin sürenin uzatılmasına yönelik bir beyan olduğunun hakem heyetince dikkate alınmamasının ve 17.01.2020 tarihinde tahkim süresinin sona ereceğinin hakem heyeti tarafından taraflara hatırlatılmamasının hakemlerin hakemlik görevleriyle bağdaşmadığını, nitekim UNCITRAL Tahkim Kuralları'nın 33/2.maddesi uyarınca usuli konularda oyçokluğunun sağlanamaması halinde veya hakem heyetince yetkilendirilmesi halinde baş hakemin karar verme yetkisi bulunduğunu,

bu hüküm gereği hakem heyeti tarafından usule yönelik olarak tahkim süresinin uzatılması hususunda karar verilebilecek iken bu maddenin uygulanmayarak tahkim süresinin sona ermesinin beklenmesinin hakem heyetinin görevlerini gereği gibi yapmadığını ve kamu düzenini ihlal ettiğini ortaya koyduğunu ileri sürerk hakem kararında hakem ücretinin ve tahkim masraflarının yarı oranında müvekkiline yüklenmesinin usul ve yasaya ve kamu düzenine aykırı olduğunu belirterek, hakem kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; iptal davasının sadece hakem ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin olarak açılmış olduğunu, HMK'nın 439.maddesinde sınırlı olarak sayılan iptal sebepleri bağlamında hakemin yargılama giderleri konusunda verdiği kararın iptalinin mümkün olmadığını, çünkü bu kararın kamu düzenine aykırı olduğundan söz edilemeyeceğini, Taraflar arasındaki sözleşmenin 17.3.i.v maddesinde açıkça tarafların hakem ücretlerini eşit oranda ödeyeceklerinin kararlaştırıldığını, nihai hakem kararında da belirtildiği üzere iptal davasının davacısı tahkim süresinin uzatılmasını talep etmemiş olup hakemlerin esas hakkında hüküm vermesini imkansız hale getirdiğinden, yargılama giderlerinden en az müvekkili şirket kadar sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; tahkim yargılamasının tahkim süresi dolduğundan sona erdiği, davacının tahkim süresini bilmesi ve eğer tahkim yargılamasının devam etmesini istiyorsa buna göre gerekli yasal talepleri yapması gerekiği, davacı tarafça tahkim süresi dolmadan önce hakem heyetine tahkim süresinin uzatılması konusunda bir talepte bulunulmadığı gibi, HMK'nın 427/2. maddesi uyarınca tahkim süresinin uzatılması için mahkemeye de başvurulmadığı, davacının, tahkim süresinin uzatılmasını talep etmeyerek tahkim yargılamasının sona ermesinde davalı kadar etkili olduğu,

sözleşmede yer alan tahkim şartındaki tarafların hakem ücretini birlikte ödeyeceklerine dair hükme göre verilen kararda kamu düzenine aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin tahkim yargılaması sırasında duruşmanın ileri bir tarihe ertelenmesini istemesinin tek başına hakem heyetinden tahkim süresinin uzatılmasının talep edildiği anlamına gelmeyeceği, kaldı ki tahkim süresinin uzatılabilmesi için tek başına davacının hakem heyetinden bu konuda talepte bulunması yeterli olmayıp her iki tarafın süre uzatım konusunda anlaşmış olmaları gerektiği, anlaşma sağlanamaması halinde ise taraflardan her birinin,

sürenin uzatılması için mahkemeye başvurabileceği, hakem heyetinin tarafları süre konusunda uyarma yükümlülüğünün bulunduğuna dair açık bir pozitif düzenleme bulunmadığı, davacı vekilinin müvekkilinin adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğine dair iptal sebebi yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın redidne karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.