Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/9115 K.2023/3258

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; kurumlarına bağlı Yozgat Et Kombinası Müdürlüğünün 31.10.2018 -31.12.2018 tarihleri arasında Tokat ilinin... ilçesinde ve Amasya ilinin ... ilçesinde büyükbaş hayvan kesimi sonrası elde edilen sakatat yağ ve deriler için 26.10.2018 günü teklif toplamak suretiyle ihaleye çıkıldığını, Tokat ili... ilçesi sakatatları 1.25 TL +KDV ve Amasya ili ... ilçesi sakatatları 1312 TL +KDV birim fiyat ile yekeler Et Gıda San. Tic. Ltd.

Şti. firmasına satış yapıldığını, davalı firma ile aralarında toplamda 200.000,00 TL nakit sözleşme kati teminat alınarak iki ayrı sakatat satış sözleşmesi imzalandığını, firma ile peşin ödeme yapmak koşulu ile satış sözleşmesi imzalanmasına rağmen firmanın ödemelerinde aksaklık yaşandığını, firma ile aralarındaki sözleşmenin tek taraflı olarak fesh edildiğini, akabinde... ve ... ilçeleri için yeniden ihaleye çıkılarak teklif toplandığı ve en yüksek fiyatı veren Aksular Kuyumculuk Hayvancılık firmasına verildiğini,

kurumlarının zarara uğramasından dolayı 31.12.2018 tarih ve 89827 sayılı iadeli taahhütlü yazı yazıldığı ayrıca 04.01.2019 tarihinde ihtarname çekildiğini buna rağmen ödemenin yapılmadığını, bunun üzerine takip başlatıldığını, davalının yapmış olduğu itiraz nedeniyle takibin durdurulduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile davalının borca itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kurum ile müvekkili arasında yapılan sözleşme gereğince 100.000,00 TL teminat yatırıldığını, ... ilçesinde Etbir Tar. Hayvan. Gıda ve Sanli Tic.

Ltd. yapılacak büyükbaş hayvan kesiminden elde edilecek sakatat ve yan ürünlere ilişkin olduğunu, ...ilçesinde yapılacak olan kesimlerden elde edilecek sakatat ve yan ürünleri kapsamadığını, ilgili sözleşmenin ... ilçesinde yapılacak kesimlere ilişkin ihaleye özgü münhasır bir sözleşme olduğunu, ...ilçesi için imzalanan sözleşmenin teminat tutarı 100.000,00 TL olduğunu, sözleşmenin münhasır olduğundan sadece... ilçesinde Topek Gıda Hayvancılık İnşa. Turz. San. Tic.

A.Ş. tarafından yaptırılacak büyükbaş havyan kesimlerinden elde edilecek sakatat ve yan ürünlerine ilişkin olduğunu, ... ilçesinde yapılacak olan kesimlerden elde edilecek sakatat ve yan ürünleri kapsamadığını, davacı kurumun sözleşme feshinde hem haksız hemde kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddi ile davasında haksız ve kötü niyetli olan davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin iki ayrı ilçe için tekliflerin aynı anda verildiğini bu sözleşmelerin bağımsız sözleşmeler olmayıp birbirini tamamlar nitelikte yapılan sözleşmeler olduğunu, bir ihale döneminde davalı kurumun 4 defa ödemelerde gecikme yaşadığını iddia ettiği, sözleşmelerin incelenmesinde iki ayrı ilçe sakatatlarının temini konusunda olduğu, farklı tarihlerde yapıldığı ve belirlenen ihale bedellerinin farklı olduğu,

buna göre taraflar arasında iki ayrı bağımsız sözleşme bulunduğu ve bu sözleşmelerin şartlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği sözleşmelerin 8.2.1.3 maddesine göre 'Kombina bir ihale döneminde 3 defa mal bedelini teminattan tahsil etmesi durumunda sözleşmeyi fesh etme yetkisini saklı tutar.' maddesine göre her bir sözleşme için ayrı ayrı 3 defa mal bedelini teminattan tahsil etmesi durumunda feshin haklı nedene dayanacağı ancak her iki sözleşme birlikte toplam 4 defa tahsilat yapıldığından feshin haklı nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iddialarının derinlemesine incelenilmeden hatalı şekilde hüküm kurulduğunu, kuruma bağlı Yozgat Et Kombinası Müdürlüğü'nün 31.10.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasında Tokat ilinin... ilçesinde ve Amasya ilinin ... ilçesinde büyükbaş hayvan kesimi sonrası elde edilen sakatat, yağ ve deriler için 26.10.2018 günü teklif toplanmak suretiyle ihaleye çıkılmış, Genel Müdürlüğün oluru ile Tokat ili... ilçesi sakatatları 1,25 TL+KDV ve Amasya ili ... ilçesi sakatatları 1,312 TL+KDV birim fiyat ile Yekeler Et Gıda San.

Tic. Ltd. Şti. firmasına satışın yapıldığını, davalı firma ile 31.10.2018 / 01.11.2018 tarihlerinde toplamda 200.000,00 TL nakit sözleşme kati teminatı alınarak iki ayrı sakatat satış sözleşmesi imzalandığını, firma ile peşin ödeme yapmak koşulu ile satış sözleşmesinin imzalanmasına rağmen firmanın ödemelerinde aksaklıklar yaşandığını, davalı firmanın ödemelerini zamanında yapmaması üzerine,

01.11.2018 tarihli 73894 sayılı, 14.11.2018 tarihli 77933 sayılı, 22.11.2018 tarihli 79446 sayılı uyarı yazıları yazıldığı ancak ödemelerin yapılmadığını, davalı firmanın ödemelerinde sıkıntının devam etmesi üzerine söz konusu satış sözleşmesinin 8.2.1.3 maddesine göre 'Kombina bir ihale döneminde 3 defa mal bedelini teminattan tahsil etmesi durumunda sözleşmeyi fesh etme yetkisini saklı tutar.' maddesine göre Yozgat Et Kombinası Müdürlüğü, alacaklarını firmanın sözleşme kati teminat tutarından tahsil ettikten sonra söz konusu sözleşmeyi tek taraflı fesih ettiğini,

fesih edilen... ve ... ilçeleri için yeniden ihaleye çıkılarak teklif toplandığı, ...ilçesi sakatatları için en yüksek teklifi 1,09 TL+KDV ile Hacıdan Et ve Et Ürünleri firmasının, ... ilçesi sakatatları için en yüksek teklifi 1,215 TL+KDV ile Aksular Kuyumculuk Hayvancılık firması verdiğini, davalı firma sözleşme hükümlerine aykırı davranarak sözleşmenin feshine sebebiyet verdiğinden, iki ihale arasındaki uğramış olunan maddi zarardan dolayı 31.12.2018 tarih ve 89827 sayılı iadeli taahhütlü yazı yazılmış ihtar edildiği,

ayrıca 04.01.2019 tarihinde Yozgat 2. Noterliği aracılıyla toplamda 101.395,66 TL iki ihale arasındaki maddi zararın ödenmesi talep edildiği, davalı firmanın ödeme yapmadığını, davalı yanın da ikrar ettiği üzere davalı firmaca dört defa ödemenin yapılmaması üzerine sözleşme feshedildiğini, bu dört ihlal de "bir ihale döneminde" meydana geldiğinden sözleşmelerin haklı olarak feshedilmesi yoluna gidildiğini, Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14.06.2021 tarih, 2020/4 E. ve 2021/330 K. sayılı ilamının İstinaf Kanun Yolu incelemesi sonucu ortadan kaldırılarak, davacı lehine yeniden hüküm tesis edildiğinden,

icra takibinin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada bulunan bilgi ve belgelere, istinaf edilen nihai kararda ayrıntıları yazılı açıklama, yasal sebep ve gerekçelere göre, mahkemece delillerin değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığı,ancak davalı tarafça başlatılan takibin kötü niyetle yapıldığı dosya kapsamındaki belgelerden ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, bu yönüyle davacının istinaf talebinin haklı ve yerinde olduğu,

ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesinin yeniden yargılamayı gerektirmemesi nedeniyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve belirtilen yönden düzeltilmek suretiyle davalı vekilinin belirtilen husus dışında kalan istinaf itirazlarının reddine, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanun'un 67 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,