Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1054 K.2023/4294

Taraflar arasındaki ayıplı malın yenisi ile değiştirilmesi, bedel iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalının bayisi arasında 08.10.2015 tarihli sözleşme ile davacı işletmeye ait otobüslerin davalılardan Temsa Global'in bayisi olan davalı ... ... Ltd.

Şti'ne takasa verildiğini, karşılığında Temsa marka 2015 model Prestif City tipi...plakalı otobüs ile yine Temsa marka 2015 Prestij City tipi ... plakalı otobüsün alındığını, 0 km olarak satın alınan bu iki otobüsün çalıştırmaya başlandığından itibaren arıza vermeye başladığını, üretiminin hatalı olduğu ve dolayısıyla ayıplı olduğunun ortaya çıktığını, işletmeye koyulduğu tarihten itibaren verim alınamadığını, arıza nedeniyle servise götürüldüğünü, 20 gün üzerinden serviste alıkonulduğunu, 20 günlük kazanç kaybının müvekkiline ödendiğini, kısa süre sonra yine arızalanan aracın tekrar servise götürüldüğünü,

20 gün süreli serviste tamir nedeniyle alıkoyulduğunu kazanç mahrumiyetinin ödendiğini, davalı üretici Temsa Global A.Ş.'nin bu iki aracın da üretim özürlü olduğunu bildiği halde her seferinde müvekkilini, tamirat sonucu arızayı giderdiği gerekçesiyle ve kötü niyetle müvekkilini oyaladığını ve araçların garanti süresini doldurmasını sağladığını, alındığı tarihten itibaren yaklaşık her ay ve hatta 1 ayda birden çok sayıda tamire geden araçların üretim özürlüsü olduğunun tartışma götürmeyecek kadar açık olduğunu belirterek davanın kabulü ile ayıplı her iki aracın aynı özellikte olan yenileri ile değiştirilmesine,

mümkün olmadığı taktirde her iki araç için yapılan toplam 328.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Temsa Global A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ; davacının araçların üretim hatası/ayıplı olduğu iddiasının dayanaksız olduğunu, tavandan su alma şikayetinin ... plakalı araçta 15.01.2016 tarihinde 50.121 km'de iken...plakalı araçta ise 23.01.2016 tarihinde araç 54.446 km'de iken servise iletildiğini, tavandan su alma arızasına serviste müdahelede bulunarak arızanın giderildiğini ve davacıya teslim edildiğini, akabinde arızanın tekrar ettiği şikayetinin geldiğini, müşteri memnuniyet adına araçların tüm masrafları Temsa tarafından karşılandığını, yapılan incelemede taban gövde profillerinde çatlaklar ve kırılmalar tespit edildiğini,

profil çatlamalarının, araçların istiap haddi üzerinde insan ve yük taşıması, aşırı yüklü kullanılması kaynaklı olduğunun anlaşıldığını, bu durumun müşteriye iletildiğini, müşteri memnuniyetini sağlamak adına tüm tamirat masraflarının Temsa tarafından karşılandığını, arızaların kullanım hatasından ve servis el kitabında bildirilen kurallara uymamaktan kaynaklandığını, arızaların kullanıcı hatası olup garanti kapsamında olmadığını, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin araç üreticisi ya da ithalatçısı olmadığını kendilerine sorumluluk yüklenemeyeceğini, husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin bayi olarak onlarca testten geçtikten sonra uygunluk belgesi alan araçları sattığını, davacının muhtelif zamanlarda bakım ve tamir amacıyla aracı getirdiğini ve gereken bakım ve onarımı yapılarak teslim edildiğini her teslim sonrası bir çekince konulmaksızın evrakın imzalandığını,

davacının araçları özel halk otobüsü olarak kullandığından gerek işin konumu gereği gerekse kullanımından kaynaklı nedenlerle yıpranma sürelerinin diğer araçlardan daha önceki zamanda olduğunu, davacının araçlarda gizli ayıba yönelik bir tespitin bulunmadığını, araçların amaca uygun faaliyetlerini sürdürdüğünü belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu araçların 08.10.2015 tarihinde davalı bayi ... Ltd.

Şti.'nden alındığı, 03.09.2015 tarihinde trafiğe çıkış yaptığı, çıkış tarihlerinden 20.04.2018 tarihine kadar yaklaşık 2,5 yıl içerisinde 360.815 km ve 365.525 km yol aldıkları, toplu taşımada kullanıldıkları, araçların çalışır durumda olduğu halen yolcu taşımada kullanıldıkları, özürlü rampalarının otobüslerden sökülmüş olduğu, tavandan su sızdığına ilişkin otobüs tavanına yakın yan yüzeylerde bazı izlerin bulunduğu, özürlü rampası dışında oluşan diğer arızaların araçların yılda 150.000 km'yi bulan toplu taşımada kullanımları sonucu oluştuğu, serviste yapılan periyodik bakım, parça değiştirme ve onarımlarla giderildiği,

özürlü rampasındaki sorunla ilgili olarak, rampaları üreten firmaya başvurmasının belirtildiği, ancak davacı tarafça kabul edilmediği, özürlü rampası tamiratının bu durumda gerçekleşmediği, araçta oluşan arızaların tamirat ve bakımlarla giderildiği, araçların çalışır durumda olduğu, arızaların esasa etkili ayıp niteliğinde olmadığı birbirini teyit eden her iki bilirkişi raporu ile belirlenmekle, ayıplı olduğu kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ve yargılama sırasındaki iddiaları tekrarla aracın tavanı ve özürlü rampası birden fazla servisten geçtiği halde hala düzelmemişse bunu aracın kullanım şekline veya şehrin yollarına mal etmek dürüstlük kuralına açıkça aykırı olduğu, bu süre içerisinde araçlara satış sözleşmesinde biçilen garanti süresinde de oynama yapıldığını, vaat edilen de yine davalı tarafça çeşitli aykırılıklar ve kusurlar doğduğu,

alıcı ayıplı mal ile karşılaştığında derhal malın ayıpsız yenisi ile değiştirme hakkını, ayıplı malı iade ile parasını iade hakkını ve yine isterse tamir hakkını kullanmakta tamamen serbest olduğunu, üretim hatasından kaynaklanan ayıpla karşılaşır karşılaşmaz derhal ve ilk talepte ayıplı malın ayıpsız yenisi ile değişimini veya ayıplı malı iade ile ödenen satış bedelinin iadesinin sağlanması gerektiğini belirten bir çok Yargıtay Kararı bulunmasına rağmen, bu hakkın kullanılamadığı,

davacı tarafından alınan araçlar sıfır alınmasına karşılık teşhir ürünü niteliğinde olduğunu, 06FS1869 plakalı aracın 2.500 km de, ... plakalı aracın 1.300 km. de teslim edildiğini, birinin 17 kez diğerinin 34 kez servise gitmesi durumu, ne yetkili servisce ne söz konusu araçların firması olan Temsa Global A.Ş. ce ne de inceleme yapan iki farklı bilirkişi tarafından bir türlü makul bir insanı tatmin edecek çözümler veya cevaplar sunamadığını, alınan raporların yetersiz eksik olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece, yargılamanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle arızaların esasa etkili ayıp niteliğinde olmadığı birbirini teyit eden bilirkişi raporları ile belirlenmekle, araçların ayıplı olduğu kanıtlanamadığı, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek dava konusu araçta üretim ayıbı olduğunun sabit olduğunu, Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/186 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda da bu hususun tespit edildiğini, eksik inceleme sonucu verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ayıplı malın yenisi ile değiştirilmesi, bedel iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,