Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1070 K.2023/4288

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ısıtma ve soğutma cihazları başta olmak üzere her türlü elektrik ve elektronik ürünün tanınmış “RAKS” markası ile üretim alım-satım, ithalat-ihracat ve ticaretini gerçekleştirdiğini, özellikle vantilatör ve sair soğutma cihazları alanında yüksek tanınırlığa sahip olduğunu, davalı ...'ın ise;

fason imalat yapan davadışı Vals Elektronik Mekanik Makina Plastik Kimyevi Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de uzun yıllardır çalıştıktan sonra 05.12.2016'da bu şirketin hissedarı olduğunu, davalının 30.04.2014 tarihinde yaptığı marka başvurusu ile 2014/36076 sayılı “VALS-DF 16 MC” markasını, 2014/36078 sayılı “VALS-SF 16 MC” markasını ve 2014/36069 sayılı “VALS-SF 18 MC” markasını Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde adına tescil ettirdiğini, davalının ortağı olduğu Vals A.Ş.'nin 2011-2014 yılları arasında Raks markasıyla ısıtma-soğutma ürünleri üretmiş bir firma olduğunu, davalının marka olarak tescil ettirdiği “VALS-DF 16 MC”,

"VALS-SF 16 MC” ve “VALS-SF 18 MC" şeklindeki ibarelerin de davacı şirkete ait ürünlerin model numaraları olduğunu, bu ibarelerin davalının marka tescil başvuru tarihinin çok öncesinde kullanmakta olduğunu, davalının tescil ettirdiği markaların davacı şirket tarafından uzun yıllardır tescilsiz olarak kullanılan “DF 16 MC”.

“SF 16 MC” ve “SF 18 MC” ibarelerine iltibas yaratacak düzeyde benzerlik içerdiğini ileri sürerek davalı adına kayıtlı 2014/36076 sayılı “VALS-DF 16 MC”, 2014/36078 sayılı “VALS-SF 16 MC” ve 2014/36069 sayılı “VALS-SF 18 MC” markalarının hükümsüzlüğüne, kararın en yüksek tirajlı iki ulusal gazetede ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davadışı Vals Elektronik A.Ş.'nin hissedarı olduğunu, dava konusu markaların 30.04.2014 tarihi itibariyle koruma altına alındığını, müvekkilinin ortağı olduğu şirket tarafından bir fuarda markalarının davacı tarafça taklit edildiğine dair broşür ve kataloglara rastlanması üzerine durumdan haberdar olunduğunu, davacının müvekkilinin marka tescilinden sonra tescil başvurusunda bulunduğunu, söz konusu markaların kullanıldığı ürünlerin vantilatör olduğunu, bu nedenle karıştırılma ihtimallerinin oldukça yüksek olduğunu,

davacı şirket her ne kadar elektrik-elekronik sektörüne bir dönem öncülük yapmış "Raks" markasıyla tanındığını iddia etmişse de davacı şirketin bambaşka bir firma olduğunu, müvekkili şirketin kendi ürünleri yanında birçok büyük firmaya da fason üretim yapmakta olduğunu, davacı şirketin de bunlardan biri olduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu Vals A.Ş'nin dava konusu SF 16 MC ve SF 18 MC ibareli ürünleri üretiyor ve satıyor olduğunu, herhangi bir üretim tesisine sahip olmayan davacı şirketin de dava dışı şirket aracılığıyla fason üretim yaptırdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu markaların sicile tescillerinin 2015 yılında gerçekleştirildiği, 11 inci sınıfta kayıtlı olan markaların ''VALS-SF 16 MC, VALS-DF 16 MC ve VALS-SF 18 MC'' şeklindeki unsurlarının davacı tarafından 11 inci sınıfta ''SF 16 MC, SF 18 MC'' şeklinde kullanıldığı, kullanımın olduğu broşürlerin 2013 yılına ait olduğu, ürünlerin tanıtıldığı sayfada markasal biçimde kullanımının gösterildiği, davacının ''Raks'' ana markası altında ürettiği vantilatör ürünleri tanıtım ve sunumlarında SF 18 MC ibarelerini iri puntolarla yazmak suretiyle markasallaştırdığı,

dava konusu markalarda yer alan, SF 16, DF 16, SF 18 MC şeklindeki unsurların doğrudan doğruya tanımlayıcılık özelliği göstermediği, ortalama tüketicinin bu işaretleri markasal algılamasının olası olduğu, davalının ise tescilden önceki kullanımını fiili olarak göstermediği, davalının bilirkişi raporu düzenlendikten sonra sunduğu 2011 fans, 2013 fans ibarelerini taşıyan ve ana markası VALS başlığıyla yayınladığı kataloglarında, davacı gibi vantilatörlerini sergilediğinin anlaşıldığı, ancak bu kataloglarından ''2011 fans'' katalogunun, davalının iddia ettiği gibi daha önceki tarihe ilişkin kullanım gösterdiği değerlendirilmesi yapılamadığı,

nitekim aynı kataloğun kapağında ''2018 fans 5 year waranty'' (2018 vantilatörleri 5 yıl garantili) logo ve ibarelerinin yer aldığı, bu ibarenin kataloğun ''2011 yılı fanları'' şeklindeki tarih bilgisi ile çelişkili olduğu, bu nedenle anılan kataloğun önceye dayalı bir kullanım kanıtı olarak marka sahibine hak sağlamayacağı, delil gösterme konusundaki yasal süreler bittikten sonra rapor üzerine gösterilen veya sunulan kanıtlar usulen dikkate alınmayacağı gibi markasal özellik dahi arz etmediği,

davalının savunmasına ek mahiyetinde sunduğu katalogların tescil öncesi fiili kullanıma ilişkin kesin deliller olarak kabul edilemeyeceği, davacının daha önceki fiili kullanımlarının 11 inci sınıf kapsamında tescilsiz olsa da davacıya itibar sağladığı ve sonraki tesciller nedeniyle iltibas doğabileceğinin anlaşıldığı,

bu nedenle tescil tarihinde yürürlükte olan 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 42 inci maddesi uyarınca hükümsüzlük kararı vermek gerektiği, hükümsüzlük kararlarının ilana tabi olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına kayıtlı 2014/36076 sayılı VALS-DF16MC, 2014/36078 sayılı VALS-SF16MC, 2014/36069 sayılı VALS-SF18MC ibareli markalarının hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, ilan isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı Vals ibareli dava konusu markaları içeren bir çok markanın kayıtlı olduğunu, davacının Raks markasının iflasından sonra kurulan Raks markasının tanınırlığından yararlanmaya çalışan bir şirket olduğunu, davacı şirketin 2007-2013 yılları arasında herhangi bir üretim ve satışının olmadığını, dava konusu markalarının tanınırlığını davalının sağladığını, kullanımının çok daha önceye dayandığını, Mahkemeye sunulan davalı kataloglarının değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun eksik araştırmaya dayandığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, davacının davalının marka başvurusundan önceye dair 2013 yılına ilişkin birtakım faturalar sunmuş olduğu, yine 2013 yılına ilişkin kendi ürün kataloğunun da aslını dosyaya ibraz ettiği, söz konusu belgelerin incelenmesinde kök bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu VALS-SF16MC ve VALS-SF18MC ibareli iki markaya ilişkin davacının 2013 yılındaki kullanımının olduğu, nitekim davacının dosyada mevcut marka lisans sözleşmesini yaptığı davadışı Asan Day.Tük.Mal.Paz...Ltd.

Şti.nin bu anlaşma uyarınca fason üretim yapan davalıya 2013 tarihli faturaya konu malları ürettirmiş olduğu, davalı şirketin de kendi üretiminin yanı sıra başka firmalara fason üretim de yaptığını dilekçelerinde beyan etmekte olduğu, davacının verdiği yetkiyle Raks markalı ürünler ürettiren davadışı Asan Day.Tük.Mal.Paz...Ltd.

Şti.nin sözkonusu faturalarının üzerinde açıkça "SF 18MC Raks ayaklı vantilatör", "SF16MC Raks ayaklı vantilatör" şeklinde ürünlerin belirtilmiş olduğu, yine davacıya ait 2013 yılı vantilatör kataloğunda da bu iki ürünün yer almış olduğu, ancak diğer marka olan DF 16 MC'ye ilişkin ise herhangi bir belge sunulmamış olduğu, davalı vekilince, müvekkilinin hem fason üretim yaptığı hem de kendi ürünlerini de ürettiği ve dava konusu markalı ürünleri de davacının kullanımından daha önceye dayalı olarak üretmekte olduğu ileri sürülmüşse de, bu yönde ispata yarar delil sunulmamış olduğu,

bu durumda Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından daha önceye dayalı kullanımı ispatlanamamış olan "VALS-DF16MC" şeklindeki marka bakımından davanın reddi gerektiği gözetilmeksizin davacının tüm talepleri bakımından davanın kabulüne karar verilmiş olmasının doğru olmadığı, kararın bu yönde kaldırılıp düzeltilerek yeniden hüküm tesis edilmesinin gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı 2014/36078 sayılı VALS-SF16MC ve 2014/36069 sayılı VALS-SF18MC markalarının hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, ilan isteminin reddine, davalı adına kayıtlı 2014/36076 sayılı VALS-DF16MC markası bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının adına kayıtlı “VALS-DF 16 MC”, "VALS-SF 16 MC” ve “VALS-SF 18 MC" şeklindeki markalar ile davacı şirket tarafından uzun yıllardır tescilsiz olarak kullanılan “DF 16 MC”; “SF 16 MC” ve “SF 18 MC” ibareleri arasında iltibas yaratacak düzeyde benzerlik bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 551 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 42 inci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,