Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1107 K.2023/4405

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının devraldığı Yetmak Ltd.

Şti. arasında 21 adet tır ve 1 adet caterpiller inşaat makinasının 962.000 euro bedel ile satışı konusunda 15.05.2008 tarihinde sözleşme yapıldığını, davalının söz konusu sözleşmede garantör olduğunu, müvekkilince sözleşme uyarınca gönderilen satış bedeline karşılık davalı yanca bir kısım araçların gönderilmediğini, davalının müvekkiline araç göndermediği gibi araç bedellerini de iade etmediğini, davalının araç satımına aracılık ettiğini ve müvekkilinden komisyon alacağı olduğunu ileri sürdüğünü, ancak taraflar arasında komisyon sözleşmesi bulunmadığını,

davalının sözleşmeye aykırı davranarak müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 euronun ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte tahsiline, sözleşme gereği ödemesi yapılmasına rağmen sözleşmeye aykırı olarak teslim edilmeyen araçların satış bedeli üzerinden %15 cezai şart tutarı olan 65.175 euronun tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 16.03.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile 100.000 euro olan dava değerini 334.500 euro daha arttırarak 434.500 euroya yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin Adana Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava konusu alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava dilekçesindeki iddiaların gerçekleri yansıtmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında komisyon sözleşmesi yapıldığını, davacı tarafın Almanya vergi mevzuatını aşabilmek amacıyla sözleşmeleri ikiye böldüğünü, davacı ile Yetmak İnşaat arasında düzenlenen sözleşme konusu 22 aracın gerçek bedelinin 1.219.000,00 euro olduğunu, davacı tarafın işbu bedelin 962.000 euroluk kısmını satış bedeli olarak, 257.000 euroluk kısmını ise Yeter İnşaat Ltd.

Şti.'ne komisyon bedeli olarak düzenlenmesini talep ettiğini, davacı tarafın ödemelerini de sözleşmeye aykırı şekilde parça parça gönderdiğini, gönderilen bedel kadar araçların davacıya teslim edildiğini, davacının sözleşmeye uygun davranmadığını, davacı şirketin kötü niyetli tavır ve davranışları nedeniyle sözleşmenin 31.10.2008 tarihinde feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.11.2016 tarih, 2015/1101 E. ve 2016/643 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki ticari ilişki ve sunulan sözleşme kapsamında Adana Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddi ile dosyanın talep halinde Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve dosya yetkili mahkemeye gönderilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile Yetmak Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında 30.04.2008 tarihli 962.000 euro bedelli inşaat makinaları ve araç alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra Yetmak Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin davalı ... Ltd.

Şti. tarafından devralındığını, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, buna göre tarafların da kabulunde olduğu gibi davacı tarafından davalıya sözleşme uyarınca yapılan ödeme tutarının 962.500 euro olduğu, Yetmak... Ltd.

Şti.'nin davacıya teslim ettiği makine bedelinin ise 528.000 euro olduğu, bu durumda davalı tarafından sözleşme gereği davacıya teslim edilmeyen araç bedelinin 434.500 euro olduğunun tespit edildiği, sözleşmenin 5 inci maddesinde satıcının tüm araçları davacının incelemesine hazır hale getireceği, davalının teslim edilmeyen araçları muayene için hazır hale getirdiği veya limana sevk ettiğine ilişkin hiçbir delil sunulmadığı,

bu nedenle davalının 434.500 euro değerindeki araçları davacıya teslim etmediğinin kabulü gerektiği, davalının ihtara rağmen sözleşmenin gereğini yerine getirmemesi nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 179 uncu maddesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 16 ncı maddesi uyarınca cezai şart koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 434.500 euro alacak, 65.175 euro cezai şart olmak üzere toplam 499.675 Euro'nun davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen kararın usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğunu, dava konusu sözleşmenin kurulduğu tarihte sözleşme konusu araçların müvekkili şirketin mülkiyetinde olmadığını, müvekkili şirketin dava konusu araçları davacı ile akdedilen komisyon sözleşmesinden sonra kendi adına davacı nam ve hesabına satın aldığını, araçların üçüncü şahıslardan satın alımına ilişkin noterden yapılan sözleşmelerin dosyada mevcut olduğunu, bu sözleşmeler incelendiğinde görüleceği üzere araçların satın alma tarihinin dava konusu sözleşme tarihinden sonra olduğunu,

kasko/satış bedelleri incelendiğinde davacı ile Yetmak firması arasında akdedilen sözleşmedeki bedellerden daha yüksek bedelle satın alındığının görüldüğünü, müvekkilinin işbu satın almadaki hukuki konumunun alım satım komisyonculuğu olduğunu, tüm yargılama boyunca müvekkilinin sözleşmenin tarafı satıcı olarak nitelendirildiğini ve uyuşmazlığın bu şekilde analiz edildiğini, taraflar arasındaki ilişkinin kuruluş ve gelişimi irdelendiğinde müvekkillerinin bu satın almadaki pozisyonunun aracılıktan ibaret olduğunu, komisyon sözleşmesi akdinin herhangi bir şekle bağlı olmadığını,

müvekkili ile davacı arasında 14.05.2008 tarihli komisyon sözleşmesi akdedildiğini, salt davacının bu sözleşmeyi inkarı ile mahkemece bu delilin nazara alınmadığını, 14.05.2008 tarihli sözleşme içeriği incelendiğinde müvekkilinin bahse konu satın almada alım-satım komisyoncusu rolünü üstlendiğini, bu aracılık hizmetinin bedeli olarak davacı tarafça müvekkili şirkete 257.000 euro ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, en azından müvekkili şirketin bu alacağının davacı alacağından mahsubu gerektiğini,

komisyon sözleşmelerinden kaynaklanan alacak taleplerinin 5 yıllık zamanaşımına tabi olması nedeniyle davacı talebinin alacakların zamanaşımına uğradığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalının devraldığı Yetmak Ltd.

Şti. arasında satış sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme uyarınca davacının davalıya 962.000,00 euro gönderdiği, bedel karşılığı davacıya 528.000,00 euro mal tesliminin yapıldığı, teslim edilmeyen makine bedelinin 434.500,00 euro olduğu, sözleşmenin 16 ncı maddesinde cezai şartın düzenlendiği ve teslim edilmeyen malın %15 oranında cezai şart miktarının 65.175,00 euro olduğu, davalı tarafından taraflar arasında komisyon sözleşmesi olduğuna dair faks belgesi dışında dosyaya yazılı delil ibraz edilmediği gibi faks belgedeki imzanın davacı tarafça kabul edilmediği, tüm bu nedenlerle davalı tarafça komisyon sözleşmesinin ispat edilemediği,

taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin satım ilişkisi olduğu ve 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki yazılı sözleşmenin aksine dava konusu araçların bedelinin daha yüksek olduğunun davalı tarafça yazılı belge ile ispat edilemediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sözleşme hükümlerine aykırılıktan dolayı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Kanun'un 1 inci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,