Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1207 K.2023/4601

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "OPET" asıl unsurlu tanınmış markalarının bulunduğunu, aynı zamanda anılan ibarenin müvekkilinin ticaret ünvanının çekirdek unsurunu oluşturduğunu, davalının "NANOPET" ibareli markalarının müvekkilinin markaları ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8847 E. ve 2018/2396 K. sayılı ilamında da başka bir kişiye ait "NANOPET" ibreli başvuru ile müvekkilinin "OPET" ibareli markalarının benzer olduğunun kabul edildiğini,

dava konusu markalarının tescilli olduğu mal ve hizmetlerin müvekkilinin markaları kapsamında yer mal ve hizmetlerle aynı olduğunu, somut olayda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci, beşinci ve altıncı fıkra koşullarının oluştuğunu, davalının kötü niyetli bulunduğunu ileri sürerek davalı şirket ait 2015/39403, 2015/39413, 2015/39665 ve 2015/75474 sayılı “NANOPET” asıl unsurlu markalarının tescilli olduğu tüm sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilinden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin 2006 yılında kurulduğunu ve o tarihten itibaren her türlü petrol ve akaryakıt ürünlerinin imalatı, ithalatı ve ihracatı, nakliyesi ve akaryakıt istasyonlarının kurulması ve işletilmesi alanlarında faaliyet gösterdiğini, ticaret ünvanının kök unsuru konumundaki “NANOPET” ismini sektörde önde gelen bir marka haline getirdiğini, “NANOPET” ibaresini uzun yıllardır markasal nitelikte de kullanageldiğini, taraf markaları arasında hiçbir şekilde benzerlik bulunmadığını,

son kullanıcı profilleri ve tüketicileri dikkate alınmadan ve markaları oluşturan işaretler bir bütün olarak incelenmeden sadece kelimelerin içerisinden bir kısım harflerin çıkartılıp benzerlik değerlendirilmesi yapılması yoluna gidilmesinin hatalı olduğunu, davalının “NANOPET” markasını davacı ile aynı sektörde 2006 yılından beri hem ticaret ünvanının kök unsuru hem de marka olarak kullanıyor olmasına rağmen bugüne kadar taraflar arasında iltibasa esas teşkil edebilecek bir durumun söz konusu olmadığını, bahsi geçen Yargıtay ilamına karşı mahkemece direnme kararı verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu hükümsüzlüğü talep edilen markalar kapsamında 04, 35, 39. sınıfta yer alan mal/hizmetler bakımından davalı markaları ile davacının itiraz markalarına ait hizmet sınıflarının aynı/benzer oldukları, dava konusu markaların “NANOPET”, “NANO-PET” ve “NANO PETROL”, davacı markalarının "OPET" ibareli olduğu, anılan ibarelerin taraf markalarında asıl unsur olarak yer aldığı, taraf markalarında ortak olan “PET” ibaresinin ilgili sektörde “PETROL” anlamına geldiği,

herkes tarafından bu algıyı yarattığı, herkes tarafından kullanılabileceği, bu şekilde algılanan “PET” ibaresinin önünde yer alan “O” ibaresinin davacının markasını bilinen bir anlamı olmayan bir ibare haline getirdiği, davalının markalarında geçen “NANO” ibaresinin “bir ölçünün milyarda biri, mikro yüksek ileri teknoloji” gibi anlamları olduğu, markalar arasında karıştırılma ihtimalinden doğan hükümsüzlük halinin şartlarının oluşmadığı, davacının, hükümsüzlüğü istenilen markaların başvuru tarihi itibariyle tanınmışlığa ilişkin sunduğu delillerin tanınmışlığı ispata yeterli olduğu,

ancak taraf markaları benzer olmadığından tanınmışlığa dair hükümsüzlük koşullarının da oluşmadığı, davacının ticaret ünvanından doğan fikri mülkiyet hakkına ve kötüniyetli tescile dayalı hükümsüzlük iddialarının yerinde olmadığı, bu açılardan da hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi kararının aksine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8847 E. ve 2018/2396 K. sayılı ilamında "NANOPET" ve "OPET" ibareli markaların benzer olduğunun kabul edildiğini, işbu dava bakımından güçlü delil sayılan Yargıtay ilamının yok sayılmasının kabul edilebilir olmadığını, her ne kadar anılan karara karşı Mahkemece direnilmiş ve karar kesinleşmemişse de Yargıtay'ın kararının somut duruma ve hakkaniyet uygun olduğunu, PETROPET, TEBOBET, STOPET, ROPET ibareli markaların müvekkilinin OPET markaları ile benzerliğinin mahkeme kararıyla tespit edildiğini,

dava konusu markaların esas unsurunu oluşturan "NANOPET" ibaresinin müvekkilinin markalarıyla ayırt edilemeyecek derece benzer olduğunu, Türkçede vurgunun son hecede olduğu dikkate alındığında dava konusu markaların telaffuzunda kulakta kalan izlenimin "OPET" ibaresi olacağını, müvekkilinin OPET markasının tanınmış olduğu ifade edilmişse de tanınmışlığının ve orjinalliğinin markaların karıştırılma ihtimaline etkisinin değerlendirilmediğini, dava konusu ürünlerin hitap ettiği tüketici kitlesinin belirlenmediğini, belirleme yapılsa idi markalar arasında karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkacağını,

müvekkilinin markaları tanınmış olduğundan 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki şartların gerçekleştiğini, davalının kötü niyetli bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,

2015/39413, 2015/39403, 2015/39665, 2015/75424 sayılı, "NANO PETROL", "NANO-PET", "NANOPET", "nanopet" ibareli dava konusu markalar ile davacının itirazına mesnet "OPET" ibareli markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında ortalama tüketiciler üzerinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimali dahil iltibasa yol açacak düzeyde benzerliğin olmadığı,

zira dava konusu markaların "bir ölçünün milyarda biri, mikro yüksek ileri teknoloji" anlamlarına gelen "NANO" ibaresi ile "PETROL" ve bu ibarenin kısaltılmışı olarak sektörde yaygın kullanımı bulunan "PET" ibaresinden oluştuğu, dava konusu markaların tüketici nezdinde "NANO PETROL" ve "NANO PET" olarak algılanacağı,

dava konusu "NANO-PET" ve "NANOPET" ibareli markalar ile davacının "OPET" markalarında "PET" ibaresi ortak olarak yer alsa da anılan ibarenin petrol kelimesinin kısaltılmışı olarak sektörde yaygın olarak kullanılması ve petrol türevi mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcılığa yakın ibare olması karşısında bu ibarenin ortak olarak yer almasının taraf markaları arasında iltibasa neden olmayacağı, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/5253 E.-2020/3461 K. sayılı ilamında da aynı tespitlere yer verilerek “EUROPET” ibareli başvuru ile davacının "OPET" markalarının benzer olmadığı sonucuna varıldığı,

taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığından davacının "OPET" markalarının tanınmış olması sonuca etkili bulunmadığı gibi kötü niyet iddialarının da ispatlanamadığı, her ne kadar Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8847 Esas ve 2018/2396 sayılı bozma ilamında, başka bir kişiye ait "Nanopet" ibareli marka ile davacının "OPET" ibareli markalarının benzer olduğu kabul edilmişse de anılan bozma ilamına karşı yerel mahkemece markalar arasında benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararı verildiği ve direnme kararının temyiz edilmesi üzerine dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği gerekçesiyle,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci, beşinci, altıncı fıkraları

3. Değerlendirme 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Markalar arasında karıştırılabilecek ölçüde benzerliğin tespitinde, markaların görsel, işitsel ve kavramsal özellikleri bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.

Somut olayda taraf markaları dikkate alındığında davacı markalarının esas unsuru "OPET", davalı markasının esaslı unsurunun ise "NANOPET" ibaresinden oluştuğu, davalı başvurusuna konu markanın davacının markalarının esaslı unsurunu aynen içerdiği ve mikro yüksek ileri teknoloji anlamındaki "NANO" sözcüğü ile "OPET" sözcüğünü bir araya getiren bir ibare olduğu, tarafların marka tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden de tam bir ayniyet bulunduğu, ortalama tüketici kitlesinin genel ve bütüncül bakış açısı itibariyle her iki markanın karıştırılma ihtimallerinin yüksek olduğu,

bu durum karşısında mahkemece, markalar arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunduğu kabul edilerek değerlendirme yapılması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,