Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1471 K.2023/3792

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.06.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Ardaf S.A. Insurance and Reınsurance Co.

S.A.'nın (Ardaf S.A.) sorumluluk sigortacısı olduğu Sunny Day gemisinin 14.09.2007 tarihinde Trabzon-Soçi seferini yaparken battığını ve gemide bulunan müvekkiline ait çekici ve dorselerin üzerindeki mallarla birlikte tam zayi olduğunu, zararın tazmini için Ardaf S.A. ile yapılan görüşmelerin neticesiz kalması nedeniyle Sunny Day gemisi donatanı, taşıyanı, işleteni, acentesi ve sigorta firması aleyhine icra takibi başlatıldığını, dava dışı Bora Sigortacılık Aracılık Hiz.

A.Ş.’nin sigorta sözleşmesine ve tazminat görüşmelerine aracılık/acentelik etmesi nedeniyle Ardaf S.A.'ya izafeten Bora Sigortacılık Aracılık Hiz. A.Ş.’ye tebligat gönderildiğini, ilgili şirket tarafından tebligatın alındığını ve husumet itirazında bulunulmadığını, Ardaf S.A.'nın S.C.

Generali Romania Asiguarare Reasigurare S.A. tarafından devralındığını, Türkiye’deki Generali Sigorta A.Ş.'ye 07.04.2014 tarihinde haciz ihbarnamesi gönderilmesi üzerine davalı şirketin itirazda bulunduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Romanya’da mukim bir şirket olması nedeniyle yetkili mahkemenin Romanya/Bükreş mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin sorumluluk sigortacısı olması nedeniyle davacının müvekkiline doğrudan talep hakkının bulunmadığını, davacının talebini öncelikle donatana yöneltmesi gerektiğini, geminin denize, yola ve yüke elverişli olduğunu, zararın teminat dışı ve talebin fahiş olduğunu, alacağın likit olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 46 ncı maddesinde bir davada ileri sürülen alacak talebi sigorta sözleşmesinden kaynaklanıyor ise davaya bakmaya yetkili olan mahkemenin sigortacının esas iş yeri veya sigorta sözleşmesini yapan şubenin ya da acentesinin Türkiye'de bulunduğu yer mahkemesi olduğu hükmünün düzenlendiği,

davacı taraf tazminat talebini davalı ile donatan arasındaki sorumluluk sigortasına dayandırdığından yetkili mahkemenin anılan Kanun'un 46 ncı maddesine göre belirlenmesi gerektiği, sigorta poliçesini düzenleyen Ardaf S.A. ile bu şirketi devralan davalı S.C. Generali Romania ...

S.A. yurt dışında mukim olduklarından dava konusu geminin mevcut sorumluluk sigortacısı olan davalı sigorta şirketi Romanya/Bükreşte bulunmakta olup sigorta poliçesinin de yurt dışında düzenlendiği anlaşıldığından davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1478 inci maddesi uyarınca müvekkilinin zararını doğrudan davalı sigorta şirketinden talep edebileceğini, zarar görenin doğrudan sorumluluk sigortacısına başvuramaması Türk kamu düzenine aykırı bulunduğundan 5718 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, 6102 sayılı Kanun'un 1478 inci maddesinin usule ilişkin bir madde olduğunu ve usule ilişkin konularda mahkemenin kendi hukukunu uygulayacağını, davalı sigorta şirketi ile sigortalı gemi donatanı arasındaki sigorta sözleşmesinin,

müvekkili şirket açısından üçüncü kişi yararına kurulmuş bir sözleşme olması nedeniyle müvekkilinin dava hakkının bulunduğunu, sözleşme gereği ifa yeri Türkiye olduğu gibi batma hadisesinin de Türkiye karasularında meydana geldiğini, sigorta poliçesinin düzenlenmesinde ve taraflar arasında tazminata ilişkin görüşmelerde dava dışı Bora Sigortacılık Aracılık Hiz. A.Ş.'nin aracılık ettiğini, Bora Sigortacılık Aracılık Hiz.

A.Ş.'nin sigorta sözleşmesine aracılık/acentelik etmesi nedeni ile Ardaf S.A.'ya izafeten Bora Sigortacılık Aracılık Hiz. A.Ş.'ye tebligat gönderildiğini, ilgili şirket tarafından tebligatın alınmasına rağmen itirazda bulunulmadığını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre acentelik sözleşmesinin şekle bağlı olmadığını, sözleşmenin zımni anlaşma yoluyla da kurulabileceğini, Bora Sigortacılık Aracılık Hiz.

A.Ş.'nin taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinde imzası bulunmasa dahi sigorta sözleşmesinin imzalanmasında ve hasar sonrası tüm görüşmelerde aktif olarak yer aldığını, Mahkemeye sunulan bir kısım evrak ve yazışmalarda Bora Sigortacılık Aracılık Hiz.

A.Ş.'nin davacının acentesi gibi hareket ettiği, davacı şirkete hasar ihbarında bulunduğu, hasarla ilgili davacı şirket ve müvekkili ile yazışmalar yaptığının anlaşıldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan sigorta poliçesi ile tercümesinden sigorta poliçesinin yurt dışında düzenlendiğinin tesbit edildiği, davacı tazminat talebini davalı ile donatan arasındaki sorumluluk sigortasına dayandırdığından yetkili mahkemenin 5718 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesine göre belirlenmesi gerektiği, sigorta poliçesini düzenleyen Ardaf S.A. ile bu şirketi devralan davalı S.C.

Generali Romania Asiguarare Reasigurare S.A. yurt dışında mukim olduklarından dava konusu uyuşmazlık açısından mahkemenin yetkili hale gelmesinin sigorta poliçesinin sigortacının Türkiye'de bulunan bir şubesi ya da acentesi tarafından düzenlenmiş olması koşuluna bağlı olduğu, dava konusu geminin mevcut sorumluluk sigortacısı olan davalı sigorta şirketi Romanya/Bükreşte bulunmakta olup sigorta poliçesinin de yurt dışında düzenlendiği dosya kapsamı ile sabit olup Bora Sigortacılık Aracılık Hiz.

A.Ş.'nin sigorta poliçesinin düzenlenmesine aracılık ettiği ve davalı sigorta şirketinin Türkiye acentesi olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sorumluluk sigorta poliçesine dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Kanun'un 5 inci, 46 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,