Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1492 K.2023/1415

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 23.10.2012 tarih ve 26.11.2012 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, davacının kullandığı krediyi erken ödeyerek borcu kapattığını, davacıdan masraf/komisyon bedeli adı altında 1030 3033 352 USD hesap numaralı kredi için 294.191,15 USD, 1030 3033 35101 euro hesap numaralı kredi için 217.441,10 euro tahsil edildiğini, davacının bu miktarları öderken her türlü talep hakkını saklı tutarak ihtirazi kayıtla ödediğini, bankanın erken ödeme komisyonu alınamayacağını,

aksi düşünülse bile kalan borcun %6’sı oranında komisyon alınamayacağını ileri sürerek şimdilik 2.000,00 euro ile 3.000,00 USD’nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek döviz mevduatına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili, 09.12.2015 tarihli dilekçesiyle talebini, toplamda 184.300,41 USD ve 129.846,75 euro olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işbu davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, tarafların tacir olduklarını ve erken kapatma maliyeti alınmasının bankacılık uygulamalarına ve sözleşmeye uygun olduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 96 ncı maddesi uyarınca erken ifa nedeniyle indirim istenemeyeceğini, sözleşmenin 12.1 maddesinde erken kapatma ücreti alınacağının açıkça belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.03.2017 tarih, 2014/353 E. ve 2017/183 K. sayılı kararıyla; davalı bankanın yaklaşık olarak yıllık %2.2 oranında erken kapama komisyonunun kabulünde olduğu, davalı bankanın kredinin kalan vadesi üzerinden yıllık erken kapama komisyonu almasının sözleşmenin 12.1 maddesine aykırı olduğu gerekçeleri ile davanın kısmen kabulü ile 182.256,44 USD alacağın 04.07.2014 tarihinden itibaren ve 127.459,30 euro alacağın 04.07.2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/(a) maddesi gereğince Devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili stinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.09.2017 tarih, 2017/583 E. ve 2017/588 K. sayılı kararıyla; taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmelerinin ilgili maddesinde hesaplama yöntemi ile ilgili bir açıklık olmadığından ayrıntılı incelemeyi içeren denetime elverişli bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.01.2019 tarih, 2017/5416 E. ve 2019/232 K. sayılı kararıyla, davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceğinden bahisle, davalı banka vekilinin sair temyiz itirazları reddedilmiş, taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen, erken ödeme ücretinin erken ödeme tarihi ile belirlenen vade tarihi arasında, davalı bankanın mahrum kalacağı faiz tutarına ya da anılan miktarı başka bir kaynakta değerlendirmiş olsaydı elde edeceği gelire göre belirleyeceği miktara göre belirleneceği hükmündeki hesap şekline ilişkin kriterler nazara alınarak bir değerlendirme yapılması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmede, bankanın erken ödeme nedeniyle, erken ödeme tarihi ile belirlenen vade tarihi arasında, mahrum kalacağı faiz tutarına ya da anılan miktarı başka bir kaynakta değerlendirmiş olsaydı elde edeceği gelire göre belirleyeceği miktarda bir erken ödeme ücreti ile erken ödeme nedeniyle doğabilecek, komisyon, masraf, vergi, KKDF gibi mali yükümlülükleri talep etmeye yetkilidir hükmünün yazıldığı,

anılan maddenin açıkça kanuna aykırılık taşımadığı ve dahi Yargıtay bozma ilamında bu maddeye itibar edildiğinden taraflar arasındaki sözleşme maddesinin genel işlem koşulu olarak değerlendirilemeyeceği, anılan maddeye göre yapılan hesaplama neticesinde bankanın elde edeceği faiz veya mahrum kaldığı gelir miktarının tahsil ettiği kalemlerin altında kaldığı, bozma ilamından sonra bilirkişilerin komisyon miktarının oran üzerinden hesaplama yöntemine ilişkin değerlendirmelerinin öneminin kalmadığı,

bankanın alacağına erken kavuştuğuna ve bundan gelir elde edeceğine ilişkin görüşün de sözleşme hükmü karşısında önemini yitirdiği dolayısıyla yapılan tahsilatın sözleşmedeki maddeye uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hesaplamaya esas alınan yöntemin davalının kendisine yahut Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına (TCMB) sunulmadığını, gerekli duyuruyu da yapmadığını, dolayısıyla kendilerinin de bu yöntemi kabul etmediklerini, tahsil edilen miktarın davalının TCMB'ye bildirdiği oranın neredeyse iki katına tekabül ettiğini, söz konusu sözleşme maddesinin genel işlem koşuluna aykırılık teşkil ettiğini,

davalının %2 erken kapama komisyon oranını kabul ettiğinden hareketle fazladan tahsil edilen kısmının en azından iadesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun erken kapatılması nedeniyle alınan erken kapama komisyonunun iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Kanununun 96 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,