Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1504 K.2022/8934

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.07.2016 tarih ve 2014/528 E.-2016/166 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline geri çevrilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra iade edildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin 1961 yılından bugüne bisküvi, kraker v.s. ürünlerinin imali, ithali, ihracı ve ticareti ile ilgili alanlarda faaliyet gösteren müvekkili şirketin 02.11.2009 tarihli 2009/57702 sayılı ‘Eti Browni intens’ 02.11.2009 tarihli 2009/57703 sayılı ‘Eti Browni intense’ 04.02.2010 tarihli 2010/06935 sayılı ‘Eti Browni intense’ 04.02.2010 tarihli 2010/06938 sayılı ‘Eti Browni intense şekil’ 06.09.2010 tarihli 2010/57299 sayılı ‘Eti Adicto Browni şekil’ 03.03.2011 tarihli 2011/16920 sayılı ‘Eti Adicto Browni intense şekil’ 03.03.2011 tarihli 2011/16929 sayılı ‘Eti Adicto Browni şekil’ 03.03.2011 tarihli 2011/16931

sayılı ‘Eti Adicto Browni şekil’ 04.10.2011 tarihli 2011/78316 sayılı ‘Eti Browni intense şekil’ 03.11.2011 tarihli 2011/89765 sayılı ‘Eti Browni intense’ 03.11.2011 tarihli 2011/89787 sayılı ‘Eti Browni intense’ 13.07.2012 tarihli 2012/63053 sayılı ‘Eti Browni intense serin lezzet şekil’ 19.02.2013 tarihli 2013/15166 sayılı ‘Eti Browni intense’ 19.02.2013 tarihli 2013/15172 sayılı ‘Eti Browni intense’ 19.02.2013 tarihli 2013/15179 sayılı ‘Eti Browni intense’ 19.02.2013 tarihli 2013/15189 sayılı ‘Eti Browni intense’ markalarının sahibi olduğunu, ciddi yatırımlarla markalara ayırt edicilik kazandırdığını,

davalı tasarımının müvekkiline ait marka hakkını ihlal ettiğini, dava konusu tasarımın müvekkilinin “eti brownie”, “adicto intense” ve “eti brownie intense” markasına iltibas oluşturacak şekilde benzer olduğunu, tasarımların kullanılacağı ürünün müvekkili markalarının seri markalarından biri sanılacağını, tanınmış markalarının saygınlığına gölge düşüreceğini ve itibarının sarsılacağını, haksız kazanç sağlayacağını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfının olmadığından 554 sayılı KHK uyarınca tescil edilemeyeceğini,

davalının daha önce reddedilen marka başvuruları ile dava konusu tasarımın da ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, davalının sonsuz seçenek özgürlüğü arasında davacının tasarım ve markalarıyla neredeyse aynı tasarımı tescil ettirmek istemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı TPE’nin kötü niyet yönünden yaptığı değerlendirmeleri kabul etmediklerini ileri sürerek TPE YİDK’in 09.10.2014 tarihli ve 2014-T-625 sayılı kararının iptaline,

davalı şirket adına tescil başvurusu yapılan 26.12.2013 tarih ve 2013 08574/1 ve 2013 08574/3 no ile tescil başvurusu yapılan tasarımların tescili halinde hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TÜRKPATENT vekili, YİDK kararının iptali istemi bakımından sadece 2013/08574/1 sıra numaralı tasarımın dikkate alınması gerektiğini, davacının 2013/08574/3 sıra numaralı tasarımla ilgili Enstitü nezdinde itirazda bulunmadığını, başvuru konusu tasarımın gıda ambalaj tasarımı olup kullanıldığı ürün sebebiyle işin doğası gereği birbirine yakın unsurları içerebilecekleri, bu gıda ambalaj desenlerinde tasarımcıların seçenek özgürlüğünün dar olduğunu, bu tür alanlarda küçük farklılıkların dahi tasarımlar arasında fark yaratabileceğini, gıda ambalajı tasarımlarında bazı teknik zorunluluklar olduğunun bilinen bir durum olduğunu,

tarafların marka ve tasarımları arasında küçük ayrıntılardan öte farklılıklar bulunduğunu, bu bağlamda dava konusu tasarımın yenilik koşulunu sağladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirketin bisküvi-çikolata-kek-gofret-kraker grubunda faaliyet gösteren ülke ve dünya çapında tanınan saygın bir kuruluş olduğunu, ürün yelpazesini her geçen gün arttırdığını, üretim yapılan ürünlerin tamamının kalite belgelerine sahip olduğunu markalarının 554-556 sayılı KHK ya göre tescilli olduğunu, YİDK’in davacının itirazlarını reddettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; uyuşmazlığın, davalı şirkete ait 2013/08574-1 sayılı tasarımın, davacıya ait 2010 06935, 2010 06938, 2010/13456, 2011 16920, 2011 78316 numaralı tasarımlar karşısında 554 sayılı KHK’nın 3 vd. maddelerinde yazılı koruma koşullarına sahip bir tasarım olup olmadığından ibaret olduğu,

bu çerçevede tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının olup olmadığının inceleneceği, hemen her kesimden tüketicinin, ambalajlanmış bir gıda ürünü ile daha önce en azından bir kez karşılaştığı, daha önce ambalajlanmış kek, bisküvi vb. ürünleri tüketen kişiler olmak üzere bu tip ürünleri bilen, deneyen herkesin bilgilenmiş kullanıcı olarak kabul edilebileceği, bilgilenmiş kullanıcı kitlesinin geniş ve özellikli kriterlerle sınırlandırılmış olmadığı durumlarda tasarımlar arasındaki farklılıkların daha somut ve fark edilebilir olması gerektiği,

belli boyutta üretilme zorunluluğu bir yana bırakılırsa ambalajın deseninin farklılaştırılmasının mümkün olduğu ancak bu noktada da ürün görseli, marka ve renk unsurlarının dışında bir unsur eklenmesinin çoğu kez ambalajın küçüklüğü nedeniyle oldukça sınırlı bir olasılık olduğu, davalı tasarımı ile davacının tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını ispatlamak üzere sunduğu görseller karşılaştırıldığında tasarım bütününde iki markanın karıştırılmasına neden olabilecek benzerliklerin olmadığı, iki markanın birbiriyle karıştırılmayacak kadar farklı olduğu,

davacının 2011/16920 “eti Adicto intense şekil” ve 2011/78316 tescil nolu “eti browni intense” markalarında yer alan ambalaj görselinin davacının 2010/06935 tescil nolu “Eti Browni intense” tasarımında belirlenen özelliklere sahip olduğu, bu markanın grafik tasarımının dava konusu başvurudan farklı olduğu,

davacı tarafın 2010/06938 tescil nolu “ETİ Browni intense” ambalajının 2010/06935 tescil nolu “Eti Browni intense” tasarımında belirlenen özelliklere ek olarak dalgalı kırmızı şeritler ve bunların üzerine yazılmış“3’lü paket” ve “özel fiyat” ifadeleriyle birlikte değerlendirildiğinde grafik tasarım açısından dava konusu başvurudan farklı olduğu,

tasarım hukukuna ilişkin Yargıtay uygulamasında tasarımların yenilik ve ayırt edicilik incelemesinde markasal unsurların geri planda değerlendirilmesi gerektiği, somut uyuşmazlıkta taraf görsellerinde yer alan markaların gerek içerik, gerek renk ve ambalaj üzerinde konumlandırılış öğeleri açısından birbirinden tamamen farklı olduğu, markasal unsurlar arka plana atılarak ürün görselleri odaklı bir değerlendirildiğinde, davacının itiraza dayanak markalarındaki kek görselinde kısmen bir benzerlik olsa da ürünlerin genel görünümlerinde farklılaşma mevcut olduğu,

gıda piyasasında kek ve akışkan çikolata içeren dikdörtgen biçimindeki bar görselinin ancak sınırlı ölçülerde farklılaşabileceği, davacının şekil markalarında da yer alan görsellerdeki keklerin (brownie bar ürünleri), tüm dünyada mutad hale gelmiş dikdörtgensel form yapısına sahip, tasarım açısından klasik bir form olduğu, davalı tasarımının davacının marka görsellerinde yer alan ürün şeklinden farklılaşan noktaları ona ayırt edici nitelik sağlamaya yeterli olduğu, davacının markalarındaki kek görselinin ve bu kek görselini içeren ambalaj tasarımlarından oluşan markalarının davalının dava konusu tasarım başvurusu ile benzer olmadığı,

davaya dayanak gösterilen kararda sayılı kek ambalajı markalarının hem boyut, hem renk, hem de ürün görseli yönünden davalı tarafın 2013/08574/3 başvuru nolu “Paradise şekil” ibareli ambalaj tasarımından tamamen farklı olduğu, davalı tasarımının davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı, YİDK kararının iptal koşullarının ve davalı markasının hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafınan temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.