Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1585 K.2023/4880

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının "YENİ RAKI" ibareli seri ve tanınmış markaların Türk Patent nezdinde tescilli sahibi olduğunu, 32 inci nice sınıfında, “yani yenirani+şekil” ibareli, 2017/36831 başvuru numaralı markanın davalı şirket adına tescili istemiyle 21.04.2017 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, marka yayınına yapılan itirazın Türk Patent Marka Dairesi Başkanlığı (MDB) tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) altıncı maddesinin birinci, dördüncü, beşinci ve dokuzuncu fıkraları kapsamında reddine karar verildiğini,

13.09.2018 tarihli 2018-M-7557 sayılı YİDK kararı ile de "YENİ RAKI" ibareli markalara dayalı olarak yapılan itirazlarının nihai olarak reddedildiğini, oysa dava konusu marka ile müvekkilinin itirazına mesnet marka işaretleri arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğu gibi başvurunun tescil edilmek istendiği 32 inci sınıf ile müvekkilinin itirazına mesnet markalarının tescilli bulunduğu 33 üncü sınıfın ilişkili olduğunu, taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibas tehlikesi bulunduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmış olduğunu,

davalı şirketin müvekkilinin tanınmış markalarından haberdar bulunduğunu bu nedenle de davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek 13.09.2018 tarihli ve 2018-M-7557 sayılı YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; taraf markları arasında 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesi anlamında benzerlik bulunmadığını, koşulların oluşmadığını, kötüniyet iddialarının ispatlanmadığını, genel itibariyle farklılaşmanın sağlandığını, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı markasında yer alan YENİ kelimesinin, davalı markasındaki YENİRANİ ibaresinin içinde yer aldığı, bu ibarenin YENİRANİ şeklinde bir bütün olduğundan bölünerek incelenmesinin mümkün olmadığı, “yeni” kelimesinin “eski karşıtı” anlamına gelen bir sıfat olduğu, herkesin kullanımına açık bir marka işareti olduğu, salt bu sözcüğün ortaklığının markaların benzer olduğunu kabule yeterli olmadığı, öte yandan taraf markaları arasında "yeni" kelimesi açısından işitsel benzerlik olduğu,

bunun dışında bu markalar arasında görsel ve anlamsal bir benzerlik olmadığı gibi şekilleri ve ibarelerin yazılış stilleri açısından da farklılıklar olduğu, markaların çağrışımlarının ve bir bütün olarak uyandırdıkları kanaatin farklı olduğu, bu farklılıkların markalar arasında ayırt ediciliği sağladığı, markalar arasında benzerliğin bulunmadığı, bu markaların tüketici kitlelerinin de tümüyle farklı olduğu gözetildiğinde, davalının markasının davacı firmaya ait markaların seri markası izlenimi yaratmasının da mümkün olmadığı,

bu anlamda davalının uyuşmazlığa konu 2017/36831 başvuru numaralı markasının davacının markalarıyla benzerlik, ilişkilendirilme ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla davacıya ait markalar ile davalıya ait marka arasında 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesi uyarınca iltibas ihtimalinin mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini, dava konusu markanın kapsadığı 32 inci sınıf emtia ile itirazlarına mesnet marka kapsamlarında 33 üncü sınıfta yer alan alkollü içecekler emtiasının ilişkili bulunduğunu, taraf marka işaretlerinin ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, müvekkilinin "YENİ RAKI" ibareli markalarının tanınmış olup tescilli olduğu malların ötesinde bilinirliğinin bulunduğunu ve refleks halinde hatırlandığını,

müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösteren davalının müvekkilinin markalarından haberdar olduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmışlığından faydalanmak niyetinde bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, tescilli bir marka ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları gözetilerek münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin dikkate alınarak belirleneceği,

buna göre “yani yenirani " ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "Yeni Rakı" asıl unsurlu marka işaretleri arasında 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesinin birinci fıkrası anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunmadığı,

tarafların marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından davacı markalarının tanınmış olmalarının da varılan sonucu değiştirmeyeceği, dava konusu marka başvurusunun kötü niyetli olduğunun da ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi, 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekili, davacının "YENİ RAKI" ibareli seri ve tanınmış markaların 33 üncü emtia sınıfında sahibi olduğunu, davalı şirkete ait başvuru konusu “yani yenirani+şekil” ibareli 32 inci emtia sınıfındaki markasının müvekkil markalarıyla iltibas yaratacağını, nice sınıflarının aynı olmasa da benzer, karıştırılmaya mahal verecek nitelikte olduğunu savunarak YİDK kararının iptaline ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi davanın reddine, Bölge adliye mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Halbuki davacının "YENİ RAKI" ibareli markası ile başvuru konusu markada esaslı unsur olarak bulunan “yenirani” ibaresinin arasında 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında karıştırılmaya mahal verecek şekilde sesçil ve işitsel benzerlik bulunmaktadır.

Davacının markalarının nice sınıfı "alkollü içecekler(biralar hariç)" olan 33 üncü sınıf olmakla birlikte, başvuru konusu markanın sınıfı ise "Biralar; bira yapılında kullanılan preparatlar. Maden suları, Kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri(alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri." olan 32 inci emtia sınıfıdır.

Davacının itiraza mesnet olarak gösterdiği "YENİ RAKI" ibareli markaların kapsamında 32 inci sınıfta yer alan mal ve hizmetler bulunmasa da, başvuru konusu markanın kapsamında 32 inci sınıfta yer alan "bira" emtiasının bulunduğu, davacının markalarının ise "biralar hariç olmak üzere alkollü içecekler" olan 33 üncü sınıfta adına tescilli olduğu, dolayısıyla alkollü içecek niteliğinde olan "biralarla", diğer alkollü içeceklerin benzer olduğu ve ortalama tüketici nezdinde iltibasa sebep olabileceğinin (Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 29.06.2020 tarih ve 2020/7 E., 2020/3254 K. sayılı ilamı), başvuru konusu marka kapsamındaki "biralar" emtiasının karıştırılma ihtimalinin bulunduğunun kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın tamamen reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,