Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1731 K.2023/5364

Taraflar arasındaki tazminat ve şirket ortaklığından çıkarılma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalının Klinik Danışmanlık İstihdam Ltd. Şti.’nin ortakları olduğunu, davalının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'un ( 6102 sayılı Kanun) 613 ve 626 ncı maddeleri kapsamında rekabet yasağına ve bağlılık kuralına aykırı davrandığını, şirketin faaliyet gösterdiği alandaki firmalara hizmet vererek şirketi zarara uğrattığını ileri sürerek şirketin uğradığı zarar nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL zararın davalıdan tahsiline ve davalının ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava konusu talepler hakkında aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davalının şirket müdürü olmadığını, davalının ortak olarak şirkete zarar verecek eyleminin bulunmadığını, ortakların esasen rekabet yasağına tabi olmadıklarını beyan ederek, davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddine, aksi halde esas yönünden reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Kanun'un 640 ıncı maddesi gereğince bir şirket ortağının ortaklıktan çıkarılmasının şirket tarafından talep edilebileceği, bir ortağın başka ortağın şirketten çıkarılmasını isteyebileceğine dair yasal düzenleme bulunmadığı, davalının şirketle rekabet oluşturan eylemleri nedeniyle sorumluluğundan kaynaklı tazminat talebi değerlendirildiğinde ise bu konuda da menfaati doğrudan zarar görenin şirket olduğu,

6102 sayılı Kanun'un 553 ve 555 inci maddelerine göre şirket ortağı da dava hakkına sahip ise de ortağın, tazminatın ancak şirkete ödenmesini talep edebileceği, ancak davacının tazminatın şirkete ödenmesi yönünde bir talebi bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Klinik Danışmanlık İstihdam Ltd.

Şti.'nin dört ortaklı bir şirket olduğunu, ortaklar arasında ihtilaf söz konusu olduğunu, müvekkili tarafından şirket aleyhine ve şirket müdürüne karşı Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/151 E. sayılı dosyasında şirket müdürünün müdürlükten azli talepli dava açıldığını ve mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, söz konusu yargılama esnasında mahkemece şirkete idareci (yönetim) kayyımı atandığını, yönetim kayyımlığı yönünden yasada ortaklıktan çıkarma ve rekabet yasağına aykırılık nedeni ile dava açma yetkisinin tanımlanmadığını,

bu durumda mahkemece şirket kayyımına iş bu davanın ihbar edilerek davanın esasına girilmek sureti ile bir karar tesis edilmesi gerekirken, mahkemece bu gereklilik yerine getirilmeden karar verildiğini, müvekkili tarafından dava konusu edilen taleplerin şirketin menfaatine olduğunu, davalı tarafın özen ve bağlılık yükümlülüğüne aykırı iş ve davranışlarda bulunduğunu, şirketin, davalı tarafın ve diğer ortakların yasada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranışları nedeni ile her geçen gün telafisi imkansız zararlara uğratıldığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de somut olayda davayı açan kişinin hem rekabet yasağı ihlalinden kaynaklı tazminat talebi yönünden hem de çıkarma davası yönünden aktif dava ehliyetinin (davacı sıfatı) bulunmadığı,

ilk derece mahkemesince dava dilekçesinde yer alan her iki talep açısından davanın aktif husumet ehliyeti (davacı sıfatı) yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, aktif husumet ehliyetinin dava şartı olarak kabul edilip davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu,

kararın ve gerekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33 ve 355 inci maddeleri uyarınca resen düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemekle birlikte ilk derece mahkemesinin istinafa konu karar gerekçesinin ve hüküm sonucunun resen düzeltilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın aktif husumet ehliyeti (davacı sıfatı) yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; şirketin yönetiminin Mahkeme kararı ile kayyıma devredildiğini, şirket kayyımına hitaben müvekkili tarafından işbu davanın kayyım tarafından açılması hususunda ihtarnameler keşide edildiğini, ancak yönetim kayyımı tarafından işbu davaların ikame edilmesinin mümkün bulunmadığını, kayyımın şirketin olağan işleyişini yönetme dışında tüm ortaklara karşı sorumluluğu bulunduğunu, bu kapsamda ortaklardan bir ve bir kaçına karşı husumet yöneltilemez iken müvekkili tarafından bu davanın davalıya yöneltilmiş olmasında gerek kendi şahsı gerekse şirket adına hukuki yarar bulunduğunu,

her ne kadar Mahkemece 6102 sayılı Kanun'un 626/2 maddesi üzerinden değerlendirme yapılarak hüküm tesis edilmiş ise de şirketin mevcut durumu nazara alındığında ilgili yasa maddesi üzerinden yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu, Mahkemece davanın esasına girilmeksizin, iddiaları araştırılmaksızın ve delilleri toplanmaksızın davanın reddine karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirket ortağının rekabet yasağını ihlali nedeniyle tazminat ve davalının şirket ortaklığından çıkarılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 553, 555 ve 640 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,