Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1835 K.2023/5610

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Ordu Liman İşletmesi A.Ş. ile ilgili olarak İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.03.2018 tarih 2014/990 E. 2018/188 K. sayılı kararı ile iflas kararı verilip İstanbul 1. İflas Dairesinin 2018/3 E. sayılı dosyası ile iflasın açıldığını, davanın iflas dosyasında verilen 18.01.2020 tarihli “tüm dava masraflarının (harç, yargılama gideri vb.) şirket hissedarı tarafından karşılanmak üzere ve masaya külfet getirmemek kaydı ile talepte belirtilen şartlar dahilinde TDİ A.Ş.'ne dava açılması yönünde yetki verilmesine,” yönelik verilen yetki kararı üzerine açıldığını,

Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 07.04.1997 tarih ve 97/13 sayılı kararına istinaden müflis şirket ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve TDİ A.Ş. arasında 30.06.1997 tarihinde imzalanan Ordu Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ile 30 yıl süreyle işletmek üzere müflise devredildiğini, ihtarname ile sözleşmenin haklı nedene dayalı olarak 16.12.2013 tarih itibarıyla fesh edilerek Limanın 16.12.2013 tarihinde düzenlenen tutanak ile yaklaşık 14 yıl önce erken tahliye edildiğini,

Ordu Limanı/İskelesinin ayıplı olması ve hukuken ve fiilen işletilememesi nedeniyle müvekkilinin çok büyük gelir kaybına uğradığını ileri sürerek zarar belirlendiği anda arttırılmak üzere şimdilik şirketin faaliyet karından mahrum kalmasından kaynaklanan 50.000,00 TL ve 10.000,00 dolar alacaklarının işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu Ordu Limanının İşletme Hakkı Devri yöntemiyle özelleştirilmesine karar verildiğini, yapılan ihaleyi davacının kazandığını, davacı ile 30.06.1997 tarihinde Ordu Limanı İşletmesi Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığını ve Limanın 10.07.1997 tarihli protokol ile davacıya devredildiğini, devir sözleşmesinde tahkim şartı olduğunu, tahkim itirazında bulunduklarını savunarak davanın reddine, tazminata hükmedilmesi durumunda davacının alacaklarının müvekkili alacaklarından takas ve mahsubuna karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 37 nci maddesinde: "Bu sözleşmenin uygulanmasından doğan her türlü ihtilafta taraflar öncelikle sulh yoluna gideceklerdir. İhtilafın taraflardan birinin diğerine yazılı olarak bildiriminin diğer tarafa tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde sulhen halledildiğine dair protokol tanzim olunmaması halinde tahkime gidilir..." şeklinde belirtildiği, tahkim itirazının ilk itiraz olduğu ve davalının süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesi ile tahkim ilk itirazında bulunduğu gerekçesiyle tahkim ilk itirazının kabulü nedeniyle göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın Ordu Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne bağlı bir ödeme talebi ile açılan bir dava olmadığını, ayrıca davalının cevap dilekçesinde bahse konu ettiği Ordu Liman İşletmesi A.Ş. ile ilgili olarak iflas kararının verildiğini, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahmekemesi'nin 2014/990 E. sayılı dosyasına yapılan tahkim itirazlarına karşı davalının verdiği cevapların dava dosyası içinde bulunduğunu, davalının bugüne kadar İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nden kaynaklanan ihtilaflarda tahkim yoluna gitmediğini, ancak davalı olduğu bu dosyada tahkim şartı olduğu yönündeki itirazında iyiniyetli olmadığını ve yasal koşullarının oluşmadığını, davalının tahkim itirazının hukuki mesnetten yoksun olduğunu belirterek kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının süresinde yapılan tahkim ilk itirazının kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın Ordu Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne bağlı bir ödeme talebi ile açılan bir dava olmadığını, davalının bugüne kadar İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nden kaynaklanan ihtilaflarda tahkim yoluna gitmediğini, ancak davalı olduğu bu dosyada tahkim şartı olduğunu yönündeki itirazında iyiniyetli olmadığını ve yasal koşullarının oluşmadığını, davalının tahkim itirazının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, sözleşmenin 37 nci maddesindeki tahkim şartlarının dosyada gerçekleşmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; Ordu Limanı işletme devir sözleşmesinin ayıp nedeniyle süresinden evvel sona ermesinden davacının uğradığı zararın tazminine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 413 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,