Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/218 K.2023/345

Ziraat Makineleri A.Ş. vekili

Taraflar arasındaki ayıplı malın misliyle değişimi veya zararın tazmini davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait New Holland marka, TC 5070 tipi biçer döverin boyasının kendiliğinden soyulması nedeniyle değiştirilmesine karar verilmesini, olmadığı takdirde de malın ayıplı olması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla meydana gelen zarar bedeli olan 20.000,00 euro tazminat ödenmesine hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının tüketici sıfatının olmadığını, biçer döverin yenisi ile değiştirilmesini isteme hakkı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... San.ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; yetkili bayi olduğunu, sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 12.05.2014 tarih, 2011/927 E. ve 2014/465 K. sayılı kararı ile davacının yasanın kendisine tanıdığı dört seçenekten birini tercih etmek hakkına sahip olduğu, satıcının davacıyı bu haklardan herhangi birini kullanmaya zorlayamayacağı, dava konusu olayda davacının tercih hakkını öncelikle aracın bedelinin iadesi olarak kullandığı,

araçtaki boya hatasının davacının kullanımından kaynaklanmayıp fabrika çıkışlı imalat hatası olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu biçer döverin ayıplı olduğunun tespitine, ayıplı malın davacı tarafından davalı satıcıya iadesine, satılanın (ayıplı biçer döverin) ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine, dolayısıyla ayıpsız bir biçer döverin davalılardan müştereken ve mütesilsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 22.01.2019 tarih, 2017/2464 E. ve 2019/363 K. sayılı kararı ile davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, dava ayıptan doğan hakların kullanılmasına ilişkin olduğundan Mahkemece yapılması gerekenin, öncelikle ayıbın açık veya gizli olup olmadığı tespit edilerek süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığının belirlenmesi, süresinde ayıp ihbarında bulunulmuş ve zamanaşımı süresi de dolmamışsa (zamanaşımı def'inde bulunulduğundan) sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının dosya kapsamına ve duruma göre hakkaniyete uygun olup olmadığının değerlendirilmesi,

durum sözleşmeden dönmeyi haklı kılıyorsa bu talebe göre, durum sözleşmeden dönmeyi haklı kılmıyorsa nisbi yönteme göre bedel tazminatı belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu aracın dış kaporta kısmında boya dökülmelerinin olduğu ve bunun imalat hatasından kaynaklandığı, söz konusu imalat hatasının aracın satın alındığında belli olmadığı ve ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıbın satıcıya ihbar edildiğine ilişkin dosya kapsamında delil olmadığı, ancak bozma ilamında bu hususa değinilmediği, aracın 07.09.2010 tarihinde satın alındığı ve işbu davanın 28.10.2011 tarihinde açıldığı nazara alınarak zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı,

biçer döverin dış kaportasındaki boya dökülmesinden kaynaklı ayıptan dolayı sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının hakkaniyete uygun olmayacağı, "nisbi metot" yöntemiyle satış bedelinden indirime konu edilecek miktarın hesaplanması cihetine gidildiği, aracın alındığı tarihteki ayıpsız gerçek değerinin aynı zamanda satış bedeli olan 198.295,60 TL olduğu,

dosya kapsamındaki bilirkişi heyet raporlarında aracın mevcut hâldeki ayıplı değerinin 195.000,00 TL olduğu yönündeki hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, biçer döverin ayıpsız misli ile değiştirilmesi yönündeki talebin reddine, davacının bedel tenzili talebinin kısmen kabulü ile dava konusu aracın satış bedelinin 3.295,60 TL tenzili ile 3.295,60 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacının faiz talebi bulunmadığından faize hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişilerce hukuki görüş bildiren rapor tanzim edildiğini, bunun da hukuka aykırı olduğunu, bilirkişiler arasında boya konusunda uzman bilirkişi bulunmadığını, aracın değerinin nasıl tespit edildiğinin anlaşılamadığını, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmeden karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükümde müvekkili aleyhine verilen kısımları temyiz ettiğini, dava konusu biçerdöverin ayıplı olmadığını, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, boya atmasının davacının kullanımından kaynaklanıp kaynaklanmadığının araştırılmadığını, ayıp olduğu kabul edilse dahi bunun ancak açık ayıp olabileceğini, talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin üretici/ithalatçı olması nedeniyle husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalıdan aracı satın aldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı tarafından satın alınan aracın ayıplı olması nedeniyle ayıplı malın misliyle değişimi veya uğramış olduğu zararın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 23 üncü maddesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 223 ve 227 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.5219 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucu karar tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 5236 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesiyle 1086 sayılı Kanun'a eklenen Ek-Madde 4'te öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2021 yılı için 4.270,00 TL'dir.

Davalı vekilince temyize konu yapılan miktar anılan madde hükmüne göre temyiz sınırının altında kaldığından ve kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 gün, 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davalı Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. vekilinin temyiz isteminin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Başkan Veikili ... (Karşı Oy)

KARŞI OY

Yerel Mahkemece hükme esas alınan 29.02.2020 tarihli bilirkişiler kurulu raporunda "araçtaki boyama işleminin ayıbın ortaya çıktığı 2011 yılı raiç fiyatlarına göre 3.500,00 TL'ye yapılabildiği, aracın boyandıktan sonra ikinci el rayiç satış değerinin 195.000,00 TL, davacıya satış bedelinin ise 198.295,60 TL olduğu gözetildiğinde değer kaybının 3.295,60 TL olduğu" mütalaa edilmiş,

Yerel Mahkemece 3.500,00 TL boya gideri gözardı edilerek sadece 3.295,60 TL değer kaybına hükmedilmiştir.

Raporda açıkça ifade edildiği üzere 3.295,60 TL değer kaybı, aracın boyanmasından sonra ortaya çıkan değer kaybıdır.

Aracın yeniden boyanmasının gerekmesine ve bu tutarın da 3.500,00 TL olduğunun anlaşılmasına göre mahkemece davacının zararı kapsamında bulunan yeniden boyama giderine hükmedilmemesi isabetli değildir.

Davacının temyiz isteminin kabulü ile 3.500,00 TL boyama giderine de hükmedilmek üzere yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken yazılı şekilde davacının temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.