Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2365 K.2022/6257

Taraflar arasında görülen davada Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05.02.2020 tarih ve 2014/1071 E- 2020/164 K. sayılı kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin kabulüne dair Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce verilen 30.09.2021 tarih ve 2020/1936 E- 2021/1965 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili ve davalı şirket vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, 93.342,00 Euro alacağa ilişkin olarak, her iki davalı yönünden hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, 57.917,00 Euro alacağa ilişkin olarak, davalılardan Bera Holding A.Ş. yönünden kesin hüküm dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davalılardan ... yönünden 3332 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi gereğince karar verilmesine yer olmadığına, 10.225,00 Euro alacağa ilişkin olarak, davalılardan Bera Holding A.Ş. yönünden kesin hüküm dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davalılardan ... yönünden, hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nce, davanın 7194 sayılı Yasanın 41. maddesiyle 3332 sayılı yasaya eklenen geçici 4. maddesi kapsamında olduğu, yasa nedeniyle sair hususların tartışılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak tüm dava hakkında yasa kapsamında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı davacılar vekili ve davalı şirket vekili temyiz etmiştir.

1- İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davacılar vekilinin tüm, davalı şirket vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davacının davalı şirkete ortak olmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davacıların murisinin ve davacı ...’in yurtdışında açtığı ve Türkiye’de tanınmasına ve tenfizine karar verilen yabancı mahkeme kararları gözetilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Kesin hüküm ve hukuki yarar dava şartı olup mahkemelerce re’sen değerlendirilmesi gerekmektedir.

7194 sayılı Yasa, dava şartlarından olan kesin hükmün ve hukuki yararın değerlendirilmesine engel bir düzenleme de içermemektedir.

Bu itibarla ilk derece mahkemesinin kesin hükmü ve hukuki yararı gözeterek verdiği kararlar hukuka uygun olup Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile dava hakkında 7194 sayılı Yasa’nın 41. maddesi kapsamında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.