Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2512 K.2022/3071

Taraflar arasında görülen davada Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 03.12.2021 tarih ve 2021/682 E. - 2021/608 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Dosyanın incelenmesinde; asıl ve birleşen davaların şirketin feshi, terditli olarak ortaklıktan çıkarılması veya davalıların şirket ortaklığından çıkarılmaları istemine ilişkin olduğu, Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Dairemizin 10.06.2015 tarih 2015/2387 E. - 2015/8048 K. sayılı bozma ilamı sonrasında 15.11.2021 tarihinde Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı ve 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı ile Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği,

davanın asliye ticaret mahkemesi yargı çevresine ilişkin olduğu gerekçesi ile dava dosyasının görevli ve yetkili Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilmesine/gönderilmesine karar verildiği, dosyanın gönderildiği Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ise 03.12.2021 tarihinde, uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olayın meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabi olduğu ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmesi gerektiği,

yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlığın, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümleneceği, HSK'nın 07/07/2021 gün ve 608 s. kararında 01/09/2021 tarihinden önce açılan davaların da Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı,

01/09/2021 tarihinden önce açılan ve derdest olan davaların devretme/gönderme kararı ile Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesinin Yargıtay HGK emsal içtihadı ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları ile tabii hakim ilkesine de aykırı olduğu gerekçesi ile birleşen her iki dava yönünden davacıların davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Cihanbeyli Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği bu kararın asıl ve birleşen dava taraf vekillerince temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemelerin göreviyle ilgili temel düzenlemeyi içeren HMK. 1. maddesi. “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir”, hükmünü amirdir.

Ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen TTK 5/2. maddesinde ise aynen: “Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4'üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır” denilmektedir.

Dava tarihinde henüz asliye ticaret mahkemesi bulunmamakla, dava doğru yerde, yani asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile asliye hukuk mahkemesinde açılmıştır. Genel görevli asliye mahkemelerinin baktığı işlerin tür ve sayıca çoğalması üzerine zaman zaman uzman mahkemeler kurulmaktadır. Asliye hukuk mahkemeleri bünyesinden ayrılan bazı uzman mahkemelere mevcut dosyaların devrine yönelik geçiş hükümleri konulmuştur.

(Aile mahkemelerinin kurulması gibi) Bu halde halen görülmekte olan dosyaların yeni görevli mahkemeye devredilmesi gerektiği izahtan varestedir. Yeni mahkemenin ihdasıyla birlikte işin devrine yönelik özel hüküm bulunmaması halinde ise, mevcut mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karar bağlaması tabii hakim ilkesinin de doğal sonucudur.

Belirtilen nedenlerle dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl ve birleşen dava taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.