Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2557 K.2023/6215

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararının (YİDK) iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; “brownie” markasını ilk kez 1986 yılında tescil ettirdiğini, marka üzerinde büyük yatırımlar yaptığını, tanınmış marka haline getirdiğini, davacının "Browni" ve "Brownie" esas unsurlu birçok markasının bulunduğunu ayrıca “Eti Brovni + şekil” markasının 11.11.2014 tarihinde özel/02474 numaralı tanınmış marka kaydının yapıldığını, davalının “Luppo Cheese Brownie Kek” ibareli marka başvurusuna yapılan itirazının, dava konusu 2015/60977 sayılı marka başvurusunun davacının “Browni” esas unsurlu markaları ile ayırt edilemeyecek derecede benzerlikle iltibas oluşturduğunu,

davacıya ait markalardaki “Eti” ibaresinin ticaret unvanı olması nedeniyle markaların karşılaştırılmasında dikkate alınmayacağını, davacı markalarının esas unsurunun “Browni” kelimesi olduğunu, davalı şirket adına 22 adet LUPPO markası bulunduğunu, “Cheese” ve “Kek” ibarelerinin de cins bildirdiğini, ayırt ediciliğinin bulunmadığını, bu durumda dava konusu markanın esas unsurunun “Brownie” kelimesi olduğunu, “Browni, Eti Brownie” markaları ile dava konusu “Luppo Cheese Brownie Kek” markasının aynı satış noktalarında, aynı raflarda ve reyonlarda,

aynı ve benzer türden mallar üzerinde kullanılmasının tüketiciler açısından karışıklığa neden olacağını, marka sahipleri arasında iktisadi

anlamda bir ilişki olduğunu düşünebileceklerini, davacı markası tanınmış olduğundan, davalının haksız kazanç sağlayacağını, dava konusu markanın 29, 30 ve 32 nci sınıftaki malları kapsadığını, davacı markalarının da aynı sınıflarda tescilli olduğunu, davacının “browni” markasının tanınmış olmasının, halk tarafından karıştırılma ihtimalini arttırdığını, davalının kötü niyetle marka başvurusunda bulunduğunu, davalı Kurumun dava konusu kararının yargı kararları ile çeliştiğini ileri sürerek 2016-M-10688 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmesini ve markanın tescilli olması halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının “LUPPO” ibaresini içeren çok sayıda tescilli markası olduğunu, bu ibarenin günlük hayatta herhangi bir karşılığının bulunmadığını, yaratılmış sözcük olması nedeniyle ayırt ediciliğinin yüksek olduğunu, davaya konu markanın esas unsurunun "LUPPO" ibaresi olduğunu, diğer unsurların tanımlayıcı olduğunu, “Cheese” ibaresinin “peynir, peynirli”; “Brownie” ibaresinin bir kek türü olduğunu, “Kek” sözcüğünün “cheese” ve “brownie” sıfatları ile tanımlandığını, ortalama tüketicinin kek türünü ifade eden “Brownie” ürününü davacının markasından bağımsız olarak bildiğini ve tükettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu markanın davacının mesnet marka ve tasarımları ile görsel, işitsel ve kavramsal açıdan benzer olmadığı, davacının itiraz aşamasında itiraza dayanak markalarının tanınmışlığını ispata yönelik herhangi bir delil sunmadığı gibi, yargılama aşamasında sunulan delilleri incelenmiş olduğu, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 26.02.2009 tarih, 2007/264 E. ve 2009/51 K. sayılı kararında 86/93674 sayılı “eti browni + şekil” markasının tanınmışlığının tespit edildiği,

mevcut davacı delillerinin tek başına “browni” veya “brownie” markalarının tanınmışlığını ispatlamaya yeterli olmadığı, delillerdeki kullanımların daha çok “eti browni” ibarelerini içerdiği, dava konusu markada kullanılan “brownie” ibaresinin doğrudan davacıya aidiyetini ve tanınmışlığını ispata yeterli olmadığı, kaldı ki; dava konusu markanın kapsamındaki tüm mallar, davacı markalarının kapsamındaki mallar ile örtüştüğünden somut davada davacı markalarının tanınmışlığının tespitinin, dava sonucuna etkisi olmayacağı, kötü niyet iddiası ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu markanın esas unsurunun tespitinin hatalı olarak yapıldığını, dava konusu marka ve müvekkilinin markalarının esas unsurlarının iltibasa neden olacak derecede benzer bulunduğunu, asıl tescil ettirilmek istenen asli unsurun "brownie" ibaresi olduğunu, markalar arasında iltibas yaratacak şekilde benzerlik bulunduğunu, İlk Derece Mahkemesince iltibas incelemesi yapılırken ortalama tüketici kriterinin adeta yok sayıldığını, markanın erozyona uğrama ihtimali hiç düşünülmeksizin markalar arasında iltibas tehlikesinin bulunmadığı değerlendirmesinin eksik bir değerlendirme olduğunu, davalı şirketin başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin başvurusu “Luppo Cheese Brownie Kek” ibaresinden oluşmakta iken davacı şirketin itirazına dayanak markalarının "ETİ BROWNIE", "Browni" ve "Brownie" esas unsurlarını barındırdığı,

"brownie" ibaresinin 29, 30 ve 32 nci sınıfta kek emtiası dışında diğer emtia yönünden tanımlayıcı mahiyette olduğundan bahsedilemeyeceği gibi, gerek Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.05.2015 tarih, 2013/11-2286 E., 2015/1449 K. ve 09.03.2016 tarih, 2014/11-109 E., 2016/282 K. sayılı ilamları ve gerekse de Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.05.2012 tarih, 2010/7449 E., 2012/7780 K. ve 31.10.2011 tarih, 2010/3240 E., 2011/14663 K. sayılı ilamları başta olmak üzere emsal mahiyetteki bir çok kararda da belirtildiği üzere, kek emtiası yönünden de davacının 2000/3884 no.lu markası başta olmak üzere bir çok markası bulunduğundan,

söz konusu markalar hükümsüz kılınmadığı müddetçe 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK) hükümleri uyarınca herkese karşı ileri sürülebilen mutlak ve inhisari marka hakkı bahşettiği dikkate alındığında, taraflara ait markalarda yer alan “BROWNIE” ibaresinin taraf markalarının esas unsurları mahiyetinde ve benzer oldukları, bu benzerliğin, markaların tescil kapsamlarında yer alan aynı veya benzer mallar yönünden ortalama tüketici kitlesinde, her iki markalı ürünün aynı veya aralarında idari/işletmesel bağlantı bulunduğu ve aynı kökenden geldiği zannını doğurabilecek nitelikte olduğu,

bu nedenle karıştırılma ihtimalinin oluştuğunun kabulü gerektiği, İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda da, tarafların markalarının kapsamındaki malların aynı/aynı tür olduğu belirlendiği, davalının başvurusunun kapsamında bulunan mal ve hizmetlerin davacının itiraza dayanak markalarının koruma kapsamlarında bulunan mal ve hizmetler ile aynı aynı tür, benzer olduğu,

davalının başvurusuna konu ibare ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas bulunmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince, tarafların ibareleri arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, YİDK kararının iptaline, markanın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markalarında “browni” sözcüğünün ortak olması tek başına markaların birbiri ile karıştırılması veya ilişkilendirilmesi sonucuna yol açmayacağını, ortak olan sözcüğün markasal anlamda ayırt edici gücünün düşüklüğü ile tescili istenen malların ait olduğu yeme-içme sektöründe zayıf bir ibare olması ve de başvuru konusu markanın ortak olan işbu ibareden başka asli (Luppo) ve tali unsurları (Cheese.

Cake) da içeriyor olması da dikkate alındığında taraf markaları ortalama tüketici nezdinde bütün olarak farklı algılanacağını, ayrıca görsel, işitsel ve kavramsal olarak bütünü itibariyle farklı olan markaları gören ilgili alıcılar davalıya ait başvuru konusu markayı davacı markasının başka bir versiyonu, serisi veya uzantısı olduğunu ya da davacının vermiş olduğu bir lisans gereği davalının bu markayı üzerinde kullanıldığını algılamasına yol açmayacağını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilin “Luppo Cheese Brownie Kek” markasının esas unsurunun “Brownie” ibaresi olduğu ve bu ibarenin 29, 30 ve 32 nci sınıflardaki kek emtiaları dışında kalan emtialar yönünden tanımlayıcı olmadığı yönündeki gerekçenin isabetsiz olduğunu, markanın esas unsuru “Luppo” olduğunu, devamında yer alan ibarelerin tanımlayıcı nitelikte olduğu kullanım şeklinden de anlaşıldığını, dava konusu markadaki “Cheese Brownie Kek” ibaresi “Peynirli Brownie Kek” anlamına gelmekle birlikte, tanımlayıcı nitelikte olduğu kullanım şeklinden de anlaşıldığını,

“Brownie” ürünü bütün dünyada paylaşılan ve bilinen bir kek türü olduğunu, tüketici, müvekkilin markasında kullanılan “Brownie” ibaresini bir kek türü olarak tanıdığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tarafların markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,