Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2667 K.2023/6288

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 2017/00544 - 1 ve 2 nolu çoklu sandalye tasarımlarına başvurduğunu, müvekkilince 6769 sayılı Sınai ve Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 67 nci madde kapsamında tasarım başvurularına itiraz edildiğini, itirazın YİDK nezdinde reddedildiğini, davalının tasarımları daha önce kamuya sunulmuş olan sandalyeler karşısında yeni ve ayırt edici olmadığından başvurunun iptali/hükümsüzlüğü ve TÜRKPATENT YİDK kararının iptali gerektiğini, yenilik ve ayırt ediciliği ortadan kaldıran 2017/00544-1 nolu tasarımı: 2015/04188-1.

2015/04188-2. 2014/06174-1. 2014/04578-5;2014/04578-6;2014/04578-7 nolu tasarımlar , 2017/00544-2 nolu tasarımı: 2015/04188-1. 2015/04188-2. 2014/06174-1. 2014/04578-5. 2014/04578-6.

2014/04578-7 nolu tasarımlar, sandalyelerin sadece sırt dayama kısmındaki değişiklikler bilgilenmiş kullanıcı gözüyle bakıldığında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik katmadıklarını ileri sürerek TÜRKPATENT 2017/T-1032 sayılı YİDK kararının iptaline, 2017/00544- 1 ve 2 nolu tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2017/00544-1 ve 2 nolu tasarımlar ile 2015/04188-1 ve 2 nolu tasarımların karşılaştırılmasında ciddi farklılıklar nedeniyle bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklı görüldüğü ve dolayısıyla 2017/00544-1 ve 2 nolu tasarımların bu tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağladığı; davalıya ait 2017/00544-1 ve 2 nolu tasarımlar ile 2014/06174-1.

2014/04578-5 ve 2014/04578-6 ve 7 nolu tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer görüldüğü ve dolayısıyla 2017/00544-1 ve 2 nolu tasarımların bu tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne TÜRKPATENT YİDK'nun 2017/T-1032 sayılı kararının iptaline, davalı adına tescilli 2017/00544-1 ve 2 nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçeli karar niteliğinde olmadığını, Mahkemece sundukları delillerin görmezden gelindiğini ve müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, bilirkişi raporunda, müvekkiline ait dava konusu tasarımlar ile davacıya ait tasarımlar arasındaki birçok farklılığının değerlendirilmediğini, bilirkişi heyetinin kabulünün aksine müvekkiline ait tasarımlar ile itiraza mesnet tasarımlar arasındaki farkın yalnızca desenden ibaret olmadığını, raporun denetime elverişsiz olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olduklarını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu tasarımların, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadıklarının içinde endüstri ürünleri tasarımı konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetince hazırlanan bilirkişi raporunda açıklandığı, anılan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, buna göre dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadıkları, dava konusu tasarımlardaki desen farklılıklarının, tasarımlara yenilik ve ayırt edicilik sağlamadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının gerekçeli karar niteliğini haiz olmadığını, kararında; herhangi bir hukuki değerlendirme yapmaksızın, verdiği hükme esas olan kanaatin nasıl oluştuğunu açıklamaksızın, birtakım delillerinden bahsetmeksizin ve bu delillerini değerlendirmeksizin, sadece yargılama süresince hangi işlemlerin yapıldığını sırasıyla anlatmak ve bilirkişi raporunda yapılan tespitlere –hiçbir hukuki değerlendirme yapmadan- aynen iştirak etmek suretiyle hüküm kurduğunu,

yerel mahkeme ve istinafın sunmuş oldukları delilleri görmezden gelerek müvekkilinin hukuki dinlenilme haklarını ihlal ettiğini, taraflarınca sunulan cevap dilekçesinde detaylı bir biçimde, dava konusu tasarımlara ilişkin tecavüzün tespiti ve meni konulu bir davanın bulunduğu,

söz konusu davanın Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2017/495 E. sayılı dosyası ile görülmekte olduğunu, söz konusu dosyada müvekkilinin 2004 yılından beri kullanımını gösterir fatura, katalog ve evrakların ve sair hususların olduğu izah edilmiş ve mezkur dosyanın celbinin talep edildiğini, söz konusu dava dosyasını celp etmeksizin eldeki dava dosyasının bilirkişiye tevdi edildiğini, rapora karşı itirazlarının da dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu,raporun denetime elverişsiz olduğunu eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; başvuruya konu tasarım ile iddialara mesnet tasarımların karşılaştırılması neticesinde 6769 sayılı Kanun'un 56 ncı, 57 nci hükümleri bağlamında yeni ve ayırt edici olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tasarım tesciline ilişkin YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6769 sayılı Kanun'un 55 inci ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme Dava, tasarım tesciline ilişkin YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince bilirkişiden alınan rapora dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de davalıların istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

6769 sayılı Kanun’un 55 inci maddesinin birinci fıkrasına göre ‘‘Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.’’ Tasarım için yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının bulunması gerekli olup 6769 sayılı Kanun’un 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında ‘‘Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.’’ şeklinde düzenlenmiştir.Tasarımlar karşılaştırılırken tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığının belirlenmesi 6769 sayılı Kanun’un 56 ncı maddesinde düzenlenmiş olup,

bu maddenin beşinci fıkrasında ise‘‘Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.’’ şeklinde düzenlemeyle yenilik ve ayırt ediciliğin belirlenmesinde ortalama bilinçli tüketicinin dikkatinin esas alınacağı belirtilmiştir.

Bu açıklamalar sonucunda somut olaya gelindiğinde, davacı TÜRKPATENT nezdinde tescilli tasarımlarına dayanarak davalının başvurusuna itiraz etmiş, itiraz nihai olarak YİDK tarafından reddedilmiştir.Davacının açmış olduğu eldeki davada Mahkeme kararına esas alınan raporda davalının başvuru konusu 2 nolu tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığı yönünde inceleme yapılmadığı görülmüştür.Bu durumda alınan rapor karar vermeye elverişli bulunmamaktadır.Hal böyle olunca 2 nolu tasarım yönünden bilirkişiden ek rapor ya da yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış

bozmayı gerektirmiştir.Diğer taraftan da davalı şirket, davacı tarafından açılan tecavüz davasının Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2017/495 E. sayılı dosyasında görüldüğünü ileri sürmüştür.Bu durumda bu dava dosyasında gerektiğinde incelenmeden karar verilmesi doğru olmamış bu husus da bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,