Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2686 K.2023/5130

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ile tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı/birleşen davacı vekili, duruşma istemi olmaksızın davacı/birleşen davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Asıl davada Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar, davacı vekili ve davalı vekilince temyiz edilmiş ise de; davada kabul ve reddedilen tutarlar gözetildiğinde karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin asıl davaya yönelik temyiz dilekçelerinin miktardan reddine karar verilmiştir.

Davalı/birleşen davacı vekilinin birleşen davalara yönelik temyiz dilekçesi kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 19.09.2023 günü hazır bulunan davacı/birleşen davalı vekili Av. ...ile davalı/birleşen davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 30.07.2004 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmede, davalının alıcı, müvekkilinin satıcı konumunda olduğunu, davalı kendi nam ve hesabına işleteceği mağazada ...isim ve tabelası altında müvekkilinden satın alacağı ürünleri mağaza zincir ve konseptine uygun olarak pazarlama ve satma hak ve yükümlülüğü altına girdiği ve sadece müvekkilinden satın aldığı ürünleri mağazasında satabileceğini, yeteri kadar ürün stoğu bulundurmak ve iş yerini her an faal tutmak zorunda olduğu, davalının sözleşmeye aykırı olarak,

yeterli ürün stoku bulundurmadığı ve ...Mağazalar zinciri konseptine aykırı tutum ve davranış içine girdiği, müvekkili dışında başka firmalara ait ürünleri sattığı, müvekkilinin tüm uyarı ve ikazlarına karşın davalının sözleşmeye aykırı davranışlarına devam etmesi nedeniyle 11.09.2009 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek feshin haklı olduğunun tespitine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL kar mahrumiyeti alacağı ve sözleşmenin imzalanmasıyla davalıya verilen ilk dekorasyon için 10.000,00 TL'den oluşan maddi tazminatın ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini

talep etmiş, 30.01.2018 tarihli ıslah dilekçesiyle; kar mahrumiyeti talebini 36.200,00 TL'ye yükseltmiş ve diğer taleplerine dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasını talep etmiştir.

2.Birleşen 2010/809 E. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; sözleşmenin davacı tarafından haksız feshedilmesi nedeniyle cezai şart alacağının doğduğunu, ayrıca davacıdan 8.004,00 TL cari hesap alacağının da bulunduğunu ileri sürerek 8.004,00 TL cari hesap alacağı ile 250.000 usd cezai şart alacağının ödeme tarihindeki TL karşılığının faiziyle birlikte davaladın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen 2010/781 E. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; haksız fesih sonrası müvekkilinin stokta bulunan ürünleri satma olanağının kalmadığını, tespit yaptırılarak ambalajında bozukluk bulunmayan ürünler ile ilgili fatura düzenlenerek ihtarname ekinde davalıya gönderilmesine rağmen ürünlerin iade alınmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 185.195,56 TL ve KDV'sinin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının fesih ihtarında dayandığı fesih nedenlerinin gerçeği yansıtmadığını, feshin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davalarda davalı ...Parfümeri vekili cevap dilekçesinde; birleşen davacının sözleşmeye aykırı davrandığı, uyarı yazıları gönderilmesine rağmen aykırılığı gidermemesi nedeniyle feshin haklı olduğunu, stokta kalan malların iadesinin müvekkilinin kabulüne bağlandığı ayrıca davacının gönderdiği fatura bedelleri üzerinden iade alınmasının mümkün olmadığı, davacının protokol gereği yükümlendiği edimi yerine getirmediğinden müvekkilinden talepte bulunamayacağını savunarak birleşen davaların reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiği, asıl davada, sözleşmenin haklı feshi nedeniyle davacının kar kaybı tazminat talebinde bulunabileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin 4 üncü maddesinde davacının dekorasyon için verdiği miktardan her yıl için %10 amortisman payı düşülmek suretiyle davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, bu yönden davalının davacıya 5.314,41 TL dekorasyon bedelini iade etmesi gerektiği, manevi tazminat isteminin ise yerinde olmadığı;

birleşen davalarda, taraflar arasındaki sözleşmenin haklı feshi nedeniyle birleşen davacının cezai şart tazminat taleplerinin yerinde olmadığı, taraflar arasında düzenlenen 04.02.2010 tarihli protokol gereği, birleşen davacı tarafça malların iade edildiğinin ispat edilemediği, malların iade edilmemesi nedeniyle birleşen davacının iade faturasından kaynaklı alacak talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davaların ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davalarda davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı/birleşen davalarda davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmenin feshinin haksız ve kötüniyetli olduğu, bu sebeple birleşen davalardaki taleplerinin sözleşme kapsamında haklı olduğunu, 250.000 usd cezai şart ve 8.004,00 TL cari hesap bakiye alacağının olduğunu belirterek birleşen davaların kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının asıl davada ileri sürdüğü fesih sebeplerinin yerinde olduğu, ancak ...mağazasında başkasından tedarik edilen ürünlerin de satıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, bununla birlikte diğer sebeplerin varlığı nedeniyle feshin haklı olduğu, dekorasyon bedelinin fahiş olmadığı,

sözleşme hükümlerine uygun belirlendiğini, davacının akdin feshinden sonraki dönem için kar kaybı isteyemeyeceği, haklı fesih nedeniyle davalının cezai şart isteyemeyeceği, cari hesap alacağını da ispat edemediği gerekçesiyle birleşen davalar yönünden davalı/birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; asıl davada yönünden davalı/birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu asıl davaya ilişkin ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, asıl davanın kısmen kabulüne.

5.314,41 TL dekorasyon bedelinin dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmek sureti ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davacı vekili birleşen davalara yönelik temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek birleşen davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, taraflar arasındaki sözleşmenin haklı feshedildiği iddiasıyla kar mahrumiyeti zararının tazmini ile dekorasyon bedelinin tahsili, birleşen davalar ise, cari hesapt bakiye alacağı, feshin haksız olduğu iddiasıyla cezai şartın ve fesihten sonra imzalanan protokole dayalı olarak stokta bulunan ürün bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, feshin haklı olup olmadığı ve tarafların alacak taleplerinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup birleşen davalarda verilen hükme yönelik davalı/birleşen davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Asıl davada verilen hükme yönelik taraf vekillerinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Birleşen davalarda; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı dava yönünden karşı davada davacıdan alınarak asıl davada davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,