Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2962 K.2023/2781

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'ın davacı firma nezdinde 10.01.2007 tarihli iş sözleşmesi ile satış mühendisi görevinde çalışmaya başladığını, ancak davalının 12.01.2014 tarihinde iş sözleşmesini tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini ve ihbar süresini beklemeksizin işten ayrıldığını, akabinde aynı faaliyet alanında iş yapan davalı şirkette işe başladığını, bu nedenle davalı ...'ın iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağı hükmünü ihlal ettiğini, davalı şahsın uluslararası geçerliliği olan Kaynak Mühendisliği sertifikası sahibi olduğunu, eğitim bedelinin %70'inin işveren tarafından karşılandığını,

18.01.2011 tarihli sözleşmenin 10.01.2007 tarihli iş sözleşmesinin mütemmim cüzü olduğunu, davacının müvekkil şirketten haksız ve bildirimsiz olarak ayrıldığını, ancak ihtilaf konusu 18.01.2011 tarihli sözleşmenin altıncı maddesinin c bendi gereği 6 aylık brüt ücreti olan 30.000,00 TL'nin davalılardan müvekkil şirkete ödenmesi zorunluluğu doğduğunu, davalı ... arasında akdedilen 10.01.2007 tarihli iş sözleşmesinin dördüncü maddesinin dördüncü bendi ile davacının şirketteki görevinin sona ermesinin ardından hiçbir rakip müessesede çalışamayacağı, ortak olamayacağı,

herhangi bir karşılık olmaksızın rakip firmayı destekleyemeyeceğinin hüküm altına alındığını, bu maddeye aykırı davranması halinde davalının 50.000,00 TL cezai şartı ve müvekkil şirketin uğramış olduğu zararları tazminle yükümlü olduğunu, bu nedenle 6 aylık brüt ücreti olan 30.000,00 TL'nin ve 10.01.2007 tarihli iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağı hükmünü ihlal etmesi sebebiyle 50.000,00 TL cezai şart ve şimdilik 10.000,00 TL tazminatın davalılardan tahsiline, taleplerine yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep etmiş,

ıslah dilekçesi ile haksız rekabet şartlarının gerçekleştiğini iddia ederek ayrıca 50.000,00 TL'nin davalılardan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Tekniği San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu edilen anlaşmazlığın davacı ile diğer davalı ... arasında imzalanan iş sözleşmesindeki rekabet etmeme taahhüdünden kaynaklandığını, davalı şirketin davacı ile diğer davalı arasında imzalanan iş sözleşmesinin tarafı olmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, yeni işverenin bu zararlardan sorumlu tutulabilmesinin işçinin bu davranışına yeni işverenin sebep olması veya bu davranışını bilerek onu işe alması veya öğrendikten sonra dahi işçiyi çalıştırmaya devam etmesi hallerinde mümkün olduğunu, huzurdaki davada böyle bir durumun söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline imzalatılan hizmet sözleşmelerinde bulunan rekabet yasağına ilişkin hükümlerin geçersiz olduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 445 inci maddesine göre iş sözleşmelerinde yer alan rekabet yasağına ilişkin düzenlemelerin açık ve belirli bir iş ve belirli bir süre için yapılması gerektiğini, davalı ile imzalanan her iki sözleşmenin de rekabet etmeme yasağı ile ilgili hükümlerinde bir sınırlamaya gidilmediğini, davalının ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı şekilde tehlikeye düşürdüğünü, davalının kendi rızasıyla işten çıktığı hususunun gerçek dışı olduğunu,

davacı şirket tarafından fazla mesailerinin ödenmediğini, davalının davacı şirket tarafından hazırlanarak önüne konulan matbu istifa dilekçesini imzalayarak iş yerinden ayrıldığını, işten ayrılmada davacı tarafın kusurunun olduğunu, bu nedenlerle rekabet yasağının sona erdiğini, talep edilen cezai şart tutarlarının mükerrer olduğunu, müvekkili ile yapılan 18.01.2011 tarihli sözleşme ile 10.01.2007 tarihli sözleşmede yer alan cezai şart maddesinin geçersiz hale geldiğini, davacı tarafın herhangi bir zararının oluşmadığından iş sözleşmesinde mevcut rekabet yasağı kaydının geçersiz olduğunu,

talep edilen 10.000,00 TL'lik tazminatın dayanağının olmadığını, davacı tarafın varsa müvekkilin fiilinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin bu hukuka aykırı fiili neticesi kendisini zarar uğrattığını ve uğradığı zararın miktarını belgeleriyle ayrıca tevsik etmek zorunda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.11.2015 tarih ve 2015/463 E., 2015/887 K. sayılı kararı ile İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dairemizin 14.11.2018 tarih ve 2018/4805 E., 2018/7037 K. sayılı kararı ile uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olduğu ve Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu hususuna işaret edilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... arasında ilk olarak 10.01.2007 tarihli belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin beşinci maddesinde sır saklama yükümlülüğü ve rekabet yasağına aykırılığı düzenleyen üç ve dördüncü maddelerin ihlal edilmesi durumunda 50.000,00 TL cezai şart ödeneceğinin kararlaştırıldığı, taraflar arasında 18.01.2011 tarihinde yeni bir sözleşme yapıldığı ve sözleşmede rekabet etmeme yasağı düzenlenerek ihlali halinde son aldığı brüt ücretin 6 katı kadar cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı,

2011 tarihli sözleşme ile 2007 tarihli sözleşmenin rekabet etmeme yasağına ilişkin hükümlerin aynı konularda düzenlediği anlaşıldığından 2011 tarihli sözleşmede cezai şartın yenilendiği ve 2007 tarihli sözleşmenin rekabet etmeme yasağına ilişkin hükümlerinin taraflarca geçersiz kılındığı,

bu nedenle davacının 10.01.2007 tarihli sözleşmeye dayanak olarak 50.000,00 TL'lik cezai şart isteminin reddi gerektiği, rekabet yasağı sözleşmesinde rekabet etmeme yasağının 3 yıllık süre için düzenlenerek kanunda belirlenen azami iki yılı aşmışsa da davalı ... davacı firmada ayrıldıktan 2 gün sonra davalı firmada işe başladığından 6098 sayılı Kanun'un 445 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Mahkemece sınırlama yapıldığında davalının süre açısından sözleşmeyi ihlal ettiğinin açık olduğu,

yine sözleşmede yer sınırlaması getirilmemiş ise de yer açısından her iki şirketin İstanbul'da faaliyet gösterdiği göz önüne alındığında sözleşmenin ihlal edildiği kanaatine varıldığı, davalı ile davacı aynı konuda faaliyet gösterdiğinden rakip firma oldukları, davalı ...'ın davacı firmada edindiği müşteri çevresini bilmesinin ve kullanılmasının davacının önemli bir zararına sebep olabileceği kanaatine varıldığı, davacının cezai şart talep edebilmesi için bir zararının olmasının gerekmediği,

davacının rekabet etmeme yasağı sözleşmesi hükümleri uyarınca cezai şart ve tazminat talep edebileceği, davacının son aldığı brüt ücretin 5.000,00 TL olduğu, bu durumda davacı 30.000,00 TL cezai şart talep edebilir ise de talep edilen miktar işçinin sosyal ve ekonomik durumu gözetilerek fazla bulunduğu,

davalı lehine %60 indirim yapmak gerektiği, bilindiği gibi takdire elverişli bulunan alacak iddialarında mahkemece davacının istediği miktardan daha az bir miktara hükmedilmesi halinde, davalı yararına ayrıca vekalet ücreti takdiri yoluna gidilmeyeceği, davacının diğer talebi olan zarar kalemi yönünden davalı ...'ın somut olarak hangi sebeple zarara uğratıldığı dosya kapsamında ispat edilemediğinden,

hangi müşteri ile davalı firmada sözleşme kurulduğu ve davalının iddia edilen eylemlerine yönelik dosya kapsamında delil bulunmadığından ve bilirkişi heyetince de davacı delil sunmadığından bu yönde bir tespit yapılmadığından reddi gerektiği, davalı şirketin sözleşmenin tarafı olmadığından rekabet etmeme yasağına ilişkin hükümlerin davalı şirkete uygulanmasının mümkün olmadığı,

davalı şirket yönünden cezai şart, zarar taleplerinin husumet yokluğundan esastan reddi gerektiği, Mahkemece alınan raporda davacı satışlarında davacının iddiasının aksine bir zarar meydana gelmediği anlaşıldığından davacının iddialarıhıh yerinde görülmediği ve haksız rekabet davasının reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, takdiren 12.000,00 TL cezai şartın davalı ...'tan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın her iki davalı yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tekniği San. ve Tic. A.Ş. Vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Tekniği San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıya açılan davanın husumetten reddine karar verildiğini, buna rağmen diğer davalı ile birlikte tek vekalet ücretine hükmedildiğini savunarak kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; a.Taraflar arasında bağıtlanan hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağının 6098 sayılı Kanun'un 445 inci maddesi gereğince geçersiz olduğunu, kanunda belirtilen sınırlamalara sözleşme hükmünde uyulmadığını, 11 Hukuk Dairesinin 2014/6520 E. sayılı kararın da bu yönde olduğu, yine aynı Kanun'un 444 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre davacının herhangi bir zararının bulunmamasına göre rekabet yasağı kaydının geçersiz olduğunu,

b.Vekalet ücretininde nisbi olması gerekirken maktu hesaplandığını savunarak kararın bu yönlerden kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesinin davalı gerçek kişi tarafından tek taraflı feshedilmesi ve aynı iş kolunda başka bir firmada iki gün sonra işe başlaması nedeniyle rekabet yasağı hükmünün ihlal edilip edilmediği, bu nedenle Mahkemece 12.000,00 TL cezai şartın tahsiline karar verilmesinin doğru olup olmadığı ve vekalet ücretleri noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Kanun'un 445 inci maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davalı ... Tekniği San. Tic. A.Ş.'nin temyizi yönünden ise her iki davalının ret sebebinin ayrı olması ve ayrı vekillerle temsil edilmiş olmalarına göre Mahkemece takdir edilen vekalet ücretinin de ayrı ayrı verilmesi gerekirken tek vekalet ücreti takdir edilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... Tekniği San. ve Tic. A.Ş. vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 9 numaralı bendinde yer alan “4.080,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “4.080,00'er TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı ... Tekniği San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,