Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3066 K.2023/7181

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Türkiye'nin önde gelen laboratuvarlarından biri olan müvekkili adına en eskisi 1996 yılından olan "Biruni" ibareli tescilli markaların bulunduğunu, 177751 sayılı markanın diğer hizmetlerin yanında 41. sınıf hizmetleri de kapsadığını, davalı Üniversitenin 2016/28192 sayılı "Ebu Reyhan El Biruni Üniversitesi" ibareli ve 41. sınıftaki marka başvurusuna itirazlarının TÜRKPATENT Markalar Dairesi Başkanlığınca kabul görmediğini, YİDK nezdindeki itirazlarının da reddedildiğini, aynı ibare için başka bir uyuşmazlıkta bilirkişilerin işaretleri benzer gördüğünü,

davalı Üniversitenin "Biruni" esas unsurlu başvurularının reddi yönündeki kararların dikkate alınması gerektiğini ifade ettiğini, Mahkemece de 41. sınıftaki tüm hizmetler ve bir kısım 16. sınıf mallar yönünden kısmen hükümsüzlük kararı verildiğini, davalı Üniversitenin kötü niyetle başvuru yaptığını, mahkeme kararlarına riayet etmediğini, çeşitli kelime kombinasyonları deneyerek hak sahipliği elde etmeye çalıştığını, dava konusu başvurunun esas unsurunun "Biruni" ibaresinden oluştuğunu, diğer ibarelerin ayırt edicilik sağlamadığını,

tescilin halk tarafından karıştırılmaya ve yoğun şekilde iltibasa sebebiyet vereceğini ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK'in 2017-M-11175 sayılı kararını iptalini, 2016/28192 sayılı markanın hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; başvuruya konu markanın bir bütünlük oluşturduğunu, "Biruni" ibaresinin bir bütünün parçası olarak kullanıldığını, işaretler arasında benzerlik bulunmadığını, halk tarafından bağlantı kurulmayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı .... Biruni Üniversitesi vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Kanunla kurulup isminin Kanunla berilendiğini, kuruluş Kanununun 556 sayılı Markalar Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK) karşısında ... hüküm niteliği taşıdığını, bu sebeple tescil kararının hukuka uygun olduğunu, müvekkilinin davaya konu "Ebu Reyhan El Biruni Üniversitesi" ibareli marka başvurusu ile davacı markaları arasında benzerlik bulunmadığını, işaretin bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, parçalara ayrılamayacağını, davacının markalarını kullanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tescilli bir marka ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sesçil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları nazara alınarak münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin nazara alınarak belirlenmesi gerektiği, davacının "BİRUNİ" ibareli markaları ile davalının "Ebu Reyhan EL BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ" ibareli başvurusu arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel,

sescil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu hizmetler için ayırdığı satın alma/yararlanma süresi içinde, davalının "Ebu Reyhan EL BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacıya ait "BİRUNİ" ibareli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceğini,

diğer bir anlatımla 41. sınıftaki hizmetler yönünden davacının "BİRUNİ" markalı hizmetlerden yararlanmak ya da satın almak isterken davalının "Ebu Reyhan EL BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ" ibareli başvuru markalı hizmeti satın almak/ yararlanmak şeklinde bir yanılgı yaşamayacağı, ortalama düzeydeki tüketici kesimi nazarında taraf markaları arasında işletmesel bağ olduğu, ya da idari ve ekonomik anlamda birbirine bağlı işletmelere ait marka algısı oluşmayacağı, taraf markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas-benzerlik-karıştırılma ihtimali ... oluşmadığı,

dava konusu başvuru ibaresinin bütünü üzerinde davacı tarafın önceye dayalı kullanım hak iddiası kanıtlanmadığından üçüncü fıkradaki koşulların da gerçekleşmediği, taraf markalarının aynı emtia sınıfına dahil olması nedeniyle ve marka işaretleri arasında benzerlik de oluşmadığından tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı da kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; markalar arasında benzerlik bulunmadığına dair gerekçenin bilirkişi raporu, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/399 E. sayılı dosyasından ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2018/684 E. sayılı dosyasından verilen karar ile çeliştiğini, yerleşik içtihatlara göre hâkimin bir kez bilirkişiye gittikten sonra bundan dönerek hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki ve mesleki bilgi ile çözümlenebileceğini kabul edemeyeceğini, davaya konu markanın benzerlik sebebiyle hükümsüzlüğünün gerektiğini, işaretin müvekkilinin markalarının serisi olarak algılanacağını,

kapsamdaki hizmetlerin müvekkilinin 177751 sayılı markasında da aynen yer aldığını, davalının "Biruni" markası ile kullanımlarının müvekkili markasına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin mahkeme kararı ile belirlendiğini, yine bir başka mahkeme kararı ile davalı Üniversitenin markasından 41. sınıf hizmetlerin tümü ile 16. sınıf bir kısım hizmetlerin çıkarıldığını, fiilen de iltibasın gerçekleştiğini, davalı Üniversitenin kötü niyet taşıdığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 ... ve 2014/11-696 E., 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenebileceği, davacının "BİRUNİ" ibareli markaları ile davalı Üniversitenin "Ebu Reyhan EL BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ" ibareli marka başvurusu arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sescil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede, 556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibas oluşmadığı,

zira markaların ilişkin bulundukları 41. sınıf hizmetlerin kullanıcılarının, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.05.2016 tarih, 2015/10945 E., 2016/5739 K. sayılı ilamında da kabul edildiği üzere, dikkatli ve seçici kişilerden oluştuğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin,"Ebu Reyhan EL BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ - BİRUNİ" markalarına yönelik verdiği, 04.12.2019 tarih, 2019/1775 E., 2019/7822 K. sayılı kararın da bu yöne ilişkin bulunduğu, dava konusu başvuru ibaresinin bütünü üzerinde davacı tarafın önceye dayalı kullanım hak iddiasının kanıtlanmadığı, tanınmışlık koşulunun oluşmadığı,

davalının başvurusunun kötü niyetli yapıldığının da kanıtlanmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporundaki aksi yönde tespitlere rağmen davanın reddedildiğini, aynı Dairenin önceki kararları ile çeliştiğini, oysa bu davaya konu işarette "Biruni" ibaresinin daha baskın olduğunu, aynı ibareyi içeren markaların daha önce bir çok defa reddedildiğini, davalı Üniversitenin davalarının da kabul edilmediğini, yerleşik içtihatlara göre hâkimin bir kez bilirkişiye gittikten sonra bundan dönerek hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki ve mesleki bilgi ile çözümlenebileceğini kabul edemeyeceğini, hâkimin bilirkişi raporunu serbestçe takdir edeceğini,

bilirkişi raporunu yeter derecede kanaat verici bulmazsa, bilirkişiden ek rapor alabileceği veya ... bir bilirkişi incelemesi yaptırabileceğini, dava konusu markada "Biruni" ibaresinin ayırt edici unsur olarak kullanıldığını, diğer sözcüklerin ayırt edicilik katmadığını, birebir aynı taraflar arasında görülmüş ve davalı tarafın aynı sınıfları da kapsar şekilde yapmış olduğu “BİRUNİ” ibareli marka başvurularının bazen Kurum tarafından gerçekleşen mutlak ret sebepleri incelemesi kapsamında re'sen, bazen müvekkili itirazları üzerine reddedildiğini,

davaya konu markanın tescil edilmek istendiği hizmetlerin müvekkilinin markalarının kapsamında yer ... hizmetler ile birebir aynı olmasının karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde dikkate alınmadığını, birbirine bağlılık prensibi uyarınca, hizmetlerin birebir örtüştüğü durumlarda, markalar arasındaki az derecedeki benzerliğin dahi karıştırılma ihtimalini doğurmaya yeterli görüldüğünü, markalar arasındaki görsel ve işitsel benzerliğe ek olarak markaların birebir aynı hizmetleri de kapsıyor olmaları karşısında, markaların halk nezdinde karıştırılması sonucuna yol açacağını, markanın müvekkilinin seri markaları içinde düşünüleceğini,

fiziken de iltibasın gerçekleştiğini, buna ilişkin delillerinin dikkate alınmadığını, davalı Üniversitenin kötü niyetle başvuru yaptığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, TÜRKPATENT YİDK kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,