Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3127 K.2023/5372

Taraflar arasındaki menfi tespit istemli asıl ve birleşen davalardan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davalı Soyyiğit Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ve birleşen davada davacı Doruk Zeytin-Zeytinyağı Gıda Ambalaj ve Malzemeleri Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl davada davalı Soyyiğit Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.09.2023 günü hazır bulunan asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili Avukat Alper Çetiner ile davalı vekili Avukat Ayşe İrem Yeniçulha dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Doruk Zeytin-Zeytinyağı Gıda Amb. ve Malz. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkilden 205.851,00 TL alacağı olduğu iddiasıyla işbu alacağını davalıya temlik ettiğini öğrendiğini, devir belgesinde alacağın 2014 yılına ait olduğunun yazılı olduğunu, alacağın devrini ve belgeyi kabul etmediklerini, müvekkilinin Doruk Zeytin...Ltd. Şti.'ne borcunun olmadığını, aksine alacağının olduğunu ileri sürerek davalıya 205.851,00 TL borcunun olmadığının tespitine ve eğer icra takibi açılırsa takibin iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı Doruk Zeytin-Zeytinyağı Gıda Amb. ve Malz. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Soyyiğit Gıda San. ve Tic. A.Ş.'ne olan borçları 12.12.2014 tarihli "Alacağın Devri" sözleşmesi ile davalıdan olan alacaklarını temlik ettiğini, temlik alacaklısı Soyyiğit Gıda San. ve Tic.

A.Ş.'nin bahsi geçen sözleşme nedeniyle alacağını davalıdan ihtarname ile talep ettiğini, davalı tarafın borcu ödememek için hiçbir dayanağı olmayan ve müvekkili şirket kayıtlarında dahi bulunmayan çek ve faturadan bahisle alacak iddiasında bulunduğunu menfi tespit davası açtığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya 601.650,62 TL borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötüniyetli talep nedeniyle dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Doruk Zeytin...Ltd. Şti.’den alacaklı olduğunu, alacaklarına karşılık cari hesaplardan kaynaklanan alacakların devri hususunda mutabık kalındığını, akabinde Doruk Zeytin...Ltd. Şti.'den 205.851,00 TL tutarında alacağın sözleşme ile devralındığını, ayrıca temlik borçlusu olan davacıya borcun ödenmesi için ihtarnamesi ile bildirimde bulunulduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; asıl davadaki beyanlarını tekrar ederek temlike konu alacak iddialarının gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı/birleşen davada davalı ...'in dava dışı (birleşen dava davacısı) Doruk Zeytin-Zeytinyağı Gıda Amb. ve Malz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 339.289,00 TL alacaklı olduğu, dava dışı (birleşen dava davacısı) Doruk Zeytin-Zeytinyağı Gıda Amb. ve Malz. Taş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından keşide edilen toplam 548.500,00 TL tutarındaki çeklerin karşılıksız çıktığı gerekçesiyle asıl davada davacı ...’in davalıya borcunun olmadığı, birleşen davada; birleşen dava davacısı Doruk Zeytin-Zeytinyağı Gıda Amb. ve Malz. Taş. San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin birleşen dava davalısı ...’e 339.289,00 TL borcunun bulunduğu bu tutarın dava konusu edilen 601.650,62 TL'den düşülmesi ile davacının, davalıya 262.361,62 TL borcunun bulunmadığı anlaşıldığından asıl davanın kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, birleşen davanın ise kısmen kabulü ile davacının davalıya 262.361,62 TL tutarında borcunun bulunmadığının tespitine, taraf vekillerinin tazminet taleplerinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı vekili ve birleşen davada davacı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl davada davalı Soyyiğit Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin temlik aldığı alacağın ticari defterlerde kayıtlı olduğunu, temlik alan sıfatı ile müvekkili şirketin de temlik miktarı kadar davacıdan alacaklı olduğu hususunda taraflar arasında ve ticari kayıtlarda bir ihtilaf bulunmadığını, temlike konu iki adet fatura içeriği olan emtiaların ...'e satıldığını ve faturalar toplamı kadar Doruk Zeytin...Ltd.

Şti.'nin ...'den alacaklı hale geldiğini, davacının fatura bedellerini ödemediğini, bilirkişi raporlarında avans çeki iddialarının irdelenmemesinin, davacının alacak iddiasında bulunduğu çeklere karşılık mal teslim edip etmediğinin araştırılmamasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Birleşen davada davacı Doruk Zeytin...Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; temlik edilen alacağın ticari defterlerde kayıtlı olduğunu, kesilen faturaların da ...'in kabulünde olduğunu, davacının fatura bedellerini ödemediğini, bilirkişi raporlarında avans çeki iddialarının irdelenmemesinin, davacının alacak iddiasında bulunduğu çeklere karşılık mal teslim edip etmediğinin araştırılmamasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen davada dava konusu çeklerin avans olarak verildiğinin birleşen dosya davacısı Doruk Zeytin...Ltd. Şti. tarafından yazılı delil ile ispat edilemediği, Doruk Zeytin...Ltd. Şti.'nin münhasıran birleşen dosya davalısı ...'in defterlerine dayanmadığı, somut olayda faturaya konu malların teslim edilmiş olduğu yönündeki iddiayı satıcı konumundaki Okan'ın ispatla yükümlü olduğu, bu bağlamda üzerinde ispat yükümlülüğü bulunmayan Doruk Zeytin...Ltd. Şti.'ne yemin teklif etme hakkının hatırlatılmasının ve ...'in bu hususta yemin etmesinin herhangi bir hukuki sonucu bulunmadığı gerekçesiyle asıl dava davalısı ve birleşen dosya davacısı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı Soyyiğit Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek hukuka aykırı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup, uyuşmazlık temlik konusu alacağın varlığı ve taraflar arasındaki bir kısım çeklerin avans niteliğinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davada davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davalı Soyyiğit Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alınarak asıl davada davacı ...'e verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl davada davalı Soyyiğit Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,