Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3241 K.2023/6922

Taraflar arasındaki menfi tespit, ipoteğin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında devam eden ticari ilişki nedeniyle mülkiyeti diğer müvekkili ...'e ait taşınmaz üzerinde davalı şirket lehine 323.295,00 TL bedelli 2. dereceden ipotek tesis edildiğini, davacı şahıs ile davalı şirket arasında hiç bir ticari ilişki bulunmadığını, davacı ve davalı şirketler arasındaki ticari ilişkinin ise zamanla yavaşlayarak son bulduğunu, müvekkili şirketin davalıya borcunun kalmadığını, alacağını icra yoluyla tahsil ettiğini, noter kanalı ile keşide edilen ihtarnameye rağmen ipoteğin kaldırılmadığını ileri sürerek müvekkillerinin davalıya 323.295,00 TL borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili ... adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydı üzerindeki ipoteğin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

İzmir mahkemelerinin yetkili olduğunu, taraf şirketler arasında 02.06.2009 tarihli kaplama ve arıtma hattı tesisine ilişkin sözleşme imzalandığını, anılan taşınmaza bu sözleşme kapsamında ipotek konulduğunu, ayrıca 6 ay içerisinde işletmenin seri üretime başlamaması durumunda 150.000 euroluk bedelin nakten veya diğer borçlara mahsuben ya da bahsi geçen teminatın paraya çevrilmesi yoluyla tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin bu tutardaki ödemelerini düzenli olarak yaptığı halde davacı şirketin edimlerini yerine getirmediğini,

bunun üzerine müvekkili şirket tarafından ödenen 150.000 euronun tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, davacı ...'in sözleşmede teminat veren konumunda olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen hususların gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların 02.06.2009 tarihinde sözleşme yaparak davacının Ege Serbest bölgesinde yeni bir işletme kurup münhasıran davalı şirket için üretim yapması konusunda anlaştıkları, bu sözleşmenin teminatı olarak mülkiyeti davacı ...'e ait olan bağımsız bölüm üzerine davalı lehine ipotek verildiği, bu ipoteğin sözleşmenin 3.2. maddesi uyarınca 150.000 euronun yeni işletme tarafından davalı ...'ye tamamen ödenmesi sonrasında kaldırılacağı hususunun belirlendiği, bu şartlarda davalı lehine 2.derece ipotek tesis edildiği,

ipoteğin kaldırılmasının davacının kuracağı yeni işletmenin seri üretime başlaması ve üretimin başlamasından itibaren 2 hattın bedelinin ödenmesi ve ödemenin tamamlanması koşullarına bağlandığı, davalının davacı şirkete 150.000 euro verdiğinin uyuşmazlık konusu olmadığı, davacının sözleşmeden sonra 4 ay içinde yeni işletme kurduğuna, kuruluştan itibaren 6 ay içerisinde davalı adına seri üretime başlama taahhüdünü yerine getirdiğine ilişkin hiçbir delil sunulmadığı, Ege Bölgesi Sanayi Odası'ndan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda fabrika sahasında kaplama hattının demonte vaziyette bulunduğuna dair tespit yapıldığı,

bu durumda davacının sözleşmeye göre yükümlülüğünü yerine getirmediği, ayrıca aynı sözleşmeye göre davalı tarafından ödenen 150.000 euronun, yeni işletmenin seri üretime başlama tarihinden itibaren aylık 5.000 euroluk taksitler halinde toplamda 30 ayda ödeneceği hükme bağlandığı halde davacı şirket tarafından bu ödemenin yapıldığına ilişkin hiçbir delilin dosyaya sunulmadığı,

sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacı şirketin ve dolayısıyla sözleşmeye göre ipotek veren davacı şahsın ipoteğin kaldırılması talebinde bulunamayacakları gibi sözleşmeden dolayı borçlu olmadıklarını ispatlayacak delil de sunmadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ipotek resmi senedinin mahkeme tarafından incelenmediğini, resmi senette dava konusu taşınmaz üzerine müvekkili davacı şirketin davalıdan bugüne kadar yaptığı ve yapacağı mal alımları ile her türlü ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap borçlarının teminatı olmak üzere ipotek tesis edildiğinin görüldüğünü, bilirkişi raporunda belirlendiği gibi müvekkili şirketin davalı firmaya hiçbir borcunun kalmadığını, bir dönem müvekkili şirketin davalı firmadan alacaklı duruma dahi geçtiğini,

alacağını tahsil edebilmek için icra takibi yapmak durumunda kaldığını ve davalı tarafından itiraz edilmeyerek icra dosyasına borcun ödendiğini, mahkemenin taraflar arasındaki cari ilişkiyi dikkate almadığını, davalının müvekkilinden ipotek konusu alacağı tahsil edememiş olsa idi hakkında başlattıkları icra takibinde dosya borcunu ödemeyeceğini ve dosyaya itiraz edeceğini, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığını, ipoteğin dayanılan sözleşme ile bir ilgisinin olmadığını,

taraflar arasındaki tüm cari ilişkinin alacak/borç durumunun ortaya çıkarılması için yeni bir bilirkişi heyeti vasıtasıyla rapor alınarak hüküm tesisi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme kararında usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, borçlu olunmadığının tespiti ile ipoteğin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 881 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye istinaden resmi ipotek akit tablosu düzenlendiği, sözleşmedeki borç tutarının davacılar tarafından davalıya ödendiği konusunda dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı görülmüştür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,