Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3286 K.2023/7140

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti, marka, ticaret unvanı, işletme adı, alan adı haklarına tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 160.660,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

"İsdemir" ibareli 2003/33742, 2006/35892, 2007/65054 sayılı marka tescillerine sahip olduğunu, bununla birlikte, "İsdemir" markasının kullanımının tescillerden çok daha önceye dayandığını ve "İsdemir" markasının tüm Türkiye'de tanındığını, davacının iştiraki olan İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin "İsdemir" ibaresini şirket unvanı olarak 1994'den beri kullandığını, işletme adının "İsdemir" olduğunun ana sözleşmesinde yer alarak tescil ve ilan edildiğini,

"www.isdemir.com.tr" alan adının da 18.09.1998'den bu yana İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. adına kayıtlı bulunduğunu "İsdemir" ibaresini içeren "www.isdemir.com" alan adının davalı tarafından kötü niyetle ve gerçek hak sahibinden çıkar sağlamak amacıyla tam da davacının iştiraki olan İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin özelleştirilmesi döneminde 21.10.2001 tarihinde tescil edildiğini, davalının davacıya ait marka, ticaret unvanı ve işletme adını alan adı olarak tescil ettirmekle haksız rekabet yarattığını, ayrıca, davacının uzun yıllar boyunca büyük emek ve maliyetle oluşturduğu yüksek prestij, itibar ve güveni zedelediğini ileri sürülerek,

davalının haksız rekabet ve marka, ticaret unvanı, işletme adı, alan adı haklarına tecavüzünün tespiti ile men ve ref'ine, www.isdemir.com alan adı üzerindeki hakkın davalı tarafça davacıya devredilmesine, davalının davacıya dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte 30.000,00 TL manevi ve 30.000,00 TL itibar tazminatı ödemesine, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; www.isdemir.com" alan adının "first come, first served" kuralı uyarınca ilk başvuru sahibi olarak 21.10.2001'de davalı adına tescil edildiğini, uluslararası kurallara bağlı olan ".com" ile biten alan adlarının tescilinde herhangi bir belge gerekmediğini ve "ilk gelen kayıt eder" prensibinin geçerli bulunduğunu, "www.isdemir.com" alan adının tescil edildiği 21.10.2001 tarihinde davacının "İSDEMİR" ibareli bir marka tescili bulunmadığını, davacının "www.isdemir.com" alan adının tescilinden önce "İSDEMİR" ibaresini "marka" olarak kullandığına dair delil bulunmadığını, davacının sunduğu belgeler,

gazete kupürleri ve gümrük kapı isminin "İSDEMİR" ibaresinin "marka" olarak kullanımını göstermediğini, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin özelleştirmesinin 08.02.2001 tarihinde tamamlandığını, "www.isdemir.com" alan adının tescil edildiği 21.10.2001 tarihinde adı geçen şirketin "İSDEMİR" değil fakat "İ.D.Ç." ibaresini kullandığı, "İ.D.Ç. Anadolu Lisesi", "İ.D.Ç. İlköğretim Okulu", "İ.D.Ç.

Spor" gibi İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. projelerinin bu hususu kanıtladığını, "www.isdemir.com" alan adının kayıt edildiği tarihten bu yana 15 yıldır web sitesi hazırlanamadığından yayında olmadığını, bu sebeple, davacının haksız kazanç elde etme amacı ithamının geçerli bulunmadığını, davalının bu alan adından asla kazanç sağlamadığını, WIPO hakem heyetinin de www.isdemir.com alan adının kötü niyetle tescil ettirildiğine dair yeterli gerekçeye rastlamadığı ve davacının iddialarını reddettiğini, davacının "www.isdemir.com" alan adı tescil edildikten itibaren 15 yıl beklemiş olmasının açıklamasının bulunmadığını,

alan adının çok uzun süre tescil ettiren tarafta kalması ve davacının uzun zaman sonra dava açması halinde WlPO'nun alan adı tescilini kötü niyetli addetmediğini, davacının manevi tazminat ve itibar tazminatı taleplerinin dayanaksız bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; www.isdemir.com alan adının 21.10.2001 tarihinde yaratıldığının tespit edildiği, www.isdemir.com.tr alan adının ise İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. adına 18.09.1998 tarihinde alınarak tescil edildiğinin tespit edildiği, davacı adına 12.12.2003 başvuru tarihli "İSDEMİR + Şekil" markasının 2003/33742 başvuru numarası ile tescilli olduğu, davacı adına tescilli 25.07.2006 başvuru tarihli "ERDEMİR İSDEMİR + Şekil" markasının 2006/35892 sayı ile tescil edildiği, ancak koruma süresinin 25.07.2016 tarihinde dolmasına rağmen yenilenmediği,

davalının internet sitesi alan adının başvuru tarihinin davacı markalarının başvuru ve koruma tarihinden önce olduğu, dava dışı İskenderun Demir ve Çelik A.Ş'nin İSDEMİR unvanını daha önce kullandığı ve www.isdemir.com.tr alan adının daha önce tescilli olduğu tespit edilmiş ve davacı tarafça bu kayıtlara dayanılmışsa da, önceye dayalı kullanım hakkının bizzat kullanan kişi ya da şirkete ait olacağı, dava dışı şirketin kayıtlarına ve kullanımına dayalı olarak davacının önceye dayalı hak iddiasında bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine, her bir talep yönünden davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının "İsdemir" ibareli 2003/33742, 2006/35892, 2007/65054 sayılı marka tescillerine sahip olduğunu, bununla birlikte, "İsdemir" markasının kullanımının tescillerden çok daha önceye dayandığını ve "İsdemir" markasının tüm Türkiye'de tanındığını, davacının iştiraki olan İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin "İsdemir" ibaresini şirket unvanı olarak 1994'den beri kullandığını, işletme adının "İsdemir" olduğunun ana sözleşmesinde yer alarak tescil ve ilan edildiğini,

"www.isdemir.com.tr" alan adının da 18.09.1998'den bu yana İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. adına kayıtlı bulunduğunu "İsdemir" ibaresini içeren "www.isdemir.com" alan adının davalı tarafından kötü niyetle ve gerçek hak sahibinden çıkar sağlamak amacıyla tam da davacının iştiraki olan İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin özelleştirilmesi döneminde 21.10.2001 tarihinde tescil edildiğini, davalının davacıya ait marka, ticaret unvanı ve işletme adını alan adı olarak tescil ettirmekle haksız rekabet yarattığını, ayrıca, davacının uzun yıllar boyunca büyük emek ve maliyetle oluşturduğu yüksek prestij, itibar ve güveni zedelediğini,

belirtilen hususların Mahkemece de tespit edildiğini, emsal Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/352 E.-2017/232 K. sayılı kararının bulunduğunu, bu davada benzer bir olayda tecavüzün varlığının tespit edildiğini, ayrıca reddedilen her bir talep bakımından ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmesinin usûl ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar Mahkemece, belirtilen sebeplerle davanın reddine karar verilmiş ise de mevcut delillere ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, davalıya ait ''www.isdemir.com'' alan adının 21.10.2001 tarihinde oluşturulduğu, davacının ise eldeki davayı 24.05.2016 tarihinde ikame ettiği, davalının kötü niyetli olduğuna dair dosyaya yansıyan bir delilin bulunmadığı,

aradan geçen 15 yıl boyunca davacının internet alan adı yönünden çekişmesiz bir biçimde kullanıma sessiz kalarak dava hakkını kaybettiği, bu sebeple Mahkemece re'sen gözetilecek sebeplerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş ise de, kararın sonuç itibariyle yerinde olduğunun anlaşıldığı, dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği,

ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, haksız rekabetin tespiti, marka, ticaret unvanı, işletme adı, alan adı haklarına tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i, maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci ve ikinci alt bentleri, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı markaların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname'nin 61 inci maddesi.

2. Değerlendirme Dava, haksız rekabetin tespiti, marka, ticaret unvanı, işletme adı, alan adı haklarına tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i, maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olup, Mahkemece önceye dayalı kullanım hakkının bizzat kullanan kişi ya da şirkete ait olacağı, dava dışı şirketin kayıtlarına ve kullanımına dayalı olarak davacının önceye dayalı hak iddiasında bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi gerekçesinin yanılgılı olduğundan bahisle farklı bir gerekçeye dayanılmış ancak davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilir." hükmünü haiz olup, anılan hüküm doğrultusunda Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekirken 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi uyarınca başvurunun esastan reddine dair karar verilmesi yerinde görülmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen bozulmasına karar vermesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,