Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3298 K.2023/6901

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının yedek parça satışı hususunda sözlü olarak anlaştıklarını, müvekkilinin anlaşma kapsamında davalıya ait hesaba "yedek parça bedeli" açıklaması ile 200.000,00 TL parayı havale ettiğini ancak davalının müvekkiline göndermesi gereken yedek parçaları göndermediği gibi parayı da iade etmediğini, sözü edilen bedelin tahsili için başlattıkları ilamsız icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yedek parça işi yapmadığını, davacı ile aralarında herhangi bir sözleşmenin mevcut olmadığını, müvekkili şirkete borcu olan dava dışı ... Otomotiv.. Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili şirkete olan borcuna karşılık olarak davacıdan olan 200.000,00 TL alacağını müvekkiline temlik ettiğini, bu hususun davacının bilgisi dahilinde olup 13.10.2017 tarihli ve 200.000,00 TL bedelli havalenin de bu uğurda yapıldığını, dekontta "yedek parça bedeli'' şeklinde bir açıklama yer almasının sebebinin müvekkilinin ... Otomotiv'e yedek parça satması olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının satım sözleşmesi nedeniyle ödediği para karşılığında davalının edimini yerine getirmediği iddiası ile takip başlattığı, davalının havaleyi kabul ettiği ancak havalenin 3.kişi ile aralarındaki borç ilişkisi nedeniyle yapıldığını savunduğu, davalının beyanının vasıflı ikrar niteliğinde olduğu, bu nedenle ispat yükünün halen davacıda olduğu, davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesince, ispat külfeti hususunda yanılgıya düşüldüğünü, ispat külfetinin davalıda olduğunu, müvekkilinin davaya konu havaleyi avans olarak ve yedek parça almak amacıyla yaptığını, dekontta yer alan açıklamanın da bu hususu doğruladığını, taraflar arasında ticari ilişki olmadığı varsayılsa dahi davalının sebepsiz yere kendisine gönderilen parayı iade etmesi gerektiğini aksi durumun hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığını, müvekkilinin ticari defterlerinde takibe konu ettikleri alacağın kayıtlı olduğunu, Mahkemece, bu yöndeki bilirkişi tespitine itibar edilmediğini, müvekkilinin dava dışı ...

Otomotiv'e herhangi bir borcu olmayıp tam tersine alacağı bulunduğunu ve bu alacağını tahsil edebilmek için 3 ayrı icra takibi başlattığını, dolayısıyla ... Otomotiv'in, müvekkilinden, davacıya temlik edeceği bir alacağı bulunmadığını, davalı ile dava dışı ...

Otomotiv arasında var olduğu iddia edilen temlik ilişkisinden ve aralarında imzalanan belgeden de müvekkilin hiçbir şekilde haberi dahi bulunmadığını, yapılan tüm işlemlerin muvazaalı olarak yapıldığını, davalı şirket ile dava dışı ... Otomotiv şirketinin yetkilileri hakkında mahkemeye yanıltıcı belge sunmaktan dolayı suç duyurusunda bulunduklarını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın, davalıya banka havalesi yoluyla gönderdiği 200.000,00 TL'nin avans niteliğinde olduğunu iddia ettiği, davalının ise söz konusu ödemenin dava dışı ... Otomotiv Ltd. Şti.'nin davacıdan olan alacağının davalıya temlik edildiğini, davalının ödediği bedelin dava dışı ...

Otomotivin borcuna karşılık yapıldığını savunduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 555 inci v.d maddelerinde düzenlenmiş olan havalenin, hukuksal nitelikçe (tıpkı onun özel biçimlerinden biri niteliğindeki çek gibi) bir ödeme vasıtası olduğu,

eş söyleyişle, havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal bir karine bulunduğu bu yasal karinenin tersini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren havalecinin bu iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğunu, buna göre, dava konusu somut olayda davacının, davalıya göndermiş olduğu dava konusu havalenin, bir borcun ödenmesinden başka bir amaca yönelik bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğü altında olduğu, dekontta yer alan, "yedek parça bedeli" açıklamasının, sözkonusu havalenin avans niteliğinde olduğunu ispatlayacak mahiyette bir açıklama olmadığı,

davacı tarafça, havale üzerinde yazan bu açıklamadan başka herhangi bir delil de ileri sürülmediği gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 555 inci v.d maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,