Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3603 K.2023/7366

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıdan 04.02.2019 tarihli yazılı sözleşme ile iş makinesinin 135.000,00 TL bedelle satışı konusunda anlaştıklarını, sözleşme uyarınca iş makinesinin zilyetliğinin davacıya devredildiğini, taraflar arasında yapılan anlaşmanın 8 ... maddesi uyarınca toplam 50.000,00 TL davacı tarafından davalıya ödendiğini, kalan 85.000,00 TL nin 30.05.2019 tarihine kadar ödenmesi hususunda tarafların mutabık kalındığını, müvekkilinin 21.06.2019 tarihinde 3 ayrı EFT işlemiyle toplamda 30.000,00 TL daha ödeme yaptığını, davacının 55.000,00 TL'lik kısmını zamanında ödeyemediğini,

davalıyı arayarak ödemeyi tamamlayabilmek için 30.07.2019 tarihine kadar ek süre talep ettiğini, davalının bu durumu anlayışla karşıladığını, iş makinesinin davalı tarafından geri alındığını öğrendiğini, bunun üzerine müvekkilinin rızası ve haberi olmaksızın çalındığından bahisle suç duyurusunda bulunulduğunu, davacının taş ocağının işletmesine devam edebilmek için 24.07.2019 tarihinden itibaren bir firmadan iş makinesi kiralamak zorunda kaldığını, kira bedeli olarak her bir ay için 25.000,00 TL olmak üzere dava tarihine kadar toplam 100.000 TL kira bedeli ödemek suretiyle zarara uğradığını, davalıya ihtar çekildiğini,

davalının cevabi ihtarnamesinde 30.05.2019 tarihine kadar 50.000 TL ödediği ve de sonrasında geç ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin hepsinin kiraya sayıldığınının belirtildiğini, sözleşmede devredilen makine için ödeme aksatıldığında ödenen taksitlerin kiraya sayılacağı gibi bir husus olmadığını, böyle bir hükmün olmasının kanuna ve ahlaka aykırı bir hüküm teşkil edeceğini ileri sürerek iş makinesi için ödenen 80.000,00 TL'nin 25.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 5.000,00 TL kira bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığını, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, sözleşme uyarınca kalan 85.000,00 TL'nin davacı tarafından 30.05.2019 tarihinde müvekkiline ödenmesinin kararlaştırıldığını, kalan 85.000,00 TL'nin 30.05.2019 tarihinde ödenmediği takdirde iş makinasının kiralandığı varsayılıp aylık kirası 15.000,00 TL+KDV olarak hesaplanıp müvekkiline ödeneceğinin sözleşme ile kararlaştırılan diğer bir husus olduğunu, kalan miktar davacı tarafından ödenmeyince makinanın kiralanmış sayıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 04.02.2019 tarihli iş makinesi satım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre uyuşmazlık konusu iş makinesinin bedelinin 135.000,00 TL olduğu, ödemenin ifa edilmeyen 85.000,00 TL'lik kısmının 30.05.2019 tarihinde yapılması yönünde anlaşmaya varıldığı, ancak belirlenen tarihte davacı alıcı tarafından ifanın gerçekleşmediğinin davacının dava dilekçesinde de kabulünde olduğu, bu durumda sözleşmenin 8 ... maddesinin uygulanması gerektiği, sözleşmenin 8 ... maddesinin "...

Keren'e verilecek kalan 85.000-TL 30/05/2019 tarihinde nakit olarak ödenecektir. 30/05/2019 tarihli ödeme yapılmadığı takdirde iş makinesinin aylık kirası 15.000-TL artı KDV olarak hesaplanıp ... Keren'e ödenecektir.

Borç bittikten sonra iş makinesinin faturasının kesilerek satışı gerçekleştirilecektir iş makinesinin fiyatı KDV dahil 135.000-TL'dir" şeklinde düzenlendiği, 8 nci maddeye göre iş makinesinin aylık kirasının 15.000,00 TL olarak kabul edildiği, aracın 04.02.2019 tarihinde kiralandığı, ceza dosyasında yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre 23.07.2019 tarihine kadar aracın 5 ay kullanıldığı, 6 aylık kira bedelinin 90.000,00 TL olduğu, satıcının sözleşmedeki edimini yerine getirdiği ancak davacının sözleşmede belirlenen tarihte ödemeyi ifa etmediği,

bu durumda aracın kira bedeli olarak yaptığı ödemenin sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklanan zarar olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin taraflar arasında sözleşmenin satış sözleşmesi olmasına rağmen bu sözleşmeyi kira sözleşmesi olarak değerlendirdiğini, sözleşmenin başlığının dahi satış sözleşmesi olduğunu, tarafların iradesinin satış sözleşmesi olduğunu, sözleşmenin ödeme yapılmadığı takdirde kira sözleşmesine dönüşeceğine dair bir hüküm içermediğini, tanık anlatımları, taraflar arasındaki ilişkinin kira değil satım olduğunu kanıtladığını, dosyadaki bilgi ve belgeler karşısında davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu iş makinesinin satımına ilişkin sözleşmenin 8 ... maddesinde kararlaştırılan satış bedelinin vadesinde ödenmediği taktirde aylık 15.000,00 TL kira bedeli verileceği hususunda anlaşıldığı, buna göre mahkemece sözleşme bedelinin vadesinde ödenmemesi durumunda kira alacağı doğacağının öngörüldüğüne yönelik değerlendirmelerinin mevzuata ve dosya kapsamına uygun olduğu, keza mahkemenin karar gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalıya ödenen tutarın ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,