Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3929 K.2024/422

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davalı aleyhine hükmedilen ve davalı tarafça temyize konu edilen toplam miktar 25.000,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu itibarla yalnızca davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı kurumda çalıştığı dönemde görev tanımı ile ilgisi olmadığı halde sanat eseri niteliğine haiz 23 sanatsal proje tasarımı meydana getirdiğini, müvekkilinin meydana getirdiği bu eserlerde daha önce ödül ... ve sergilediği heykel, resim çalışmalarını kullanıldığını, sanatçının eserlerinin bilgisi dışında değiştirildiğini, şartnameye uymayan, sanatçıyı aşağılayan kötü uygulamalar yapıldığını, sanatçının adının yazılması gereken tabelalar konulmadığını, müvekkilinin eserlerinden Tarım ve ...

Müzesi rölyefi üzerine konan sponsor firmaya ait tabelada aynı şekilde eseri bozan ve eseri aşağılayan bir görüntüye sebep olduğunu ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiş, 02.09.2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 100.000,00 TL olarak ıslah etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının Peyzaj ve Bahçeler ile İnsan Kaynaklan Direktörlüklerinde görevlendirildiğini, davacının 24.12.2015 - 07.03.2016 tarihleri arasında yaklaşık 4 ay süreyle de Kreatif Sanat Danışmanı olarak çalıştığını, Kreatif Sanat Danışmanı olmayı kendi isteği ve insiyatifi ile tercih ettiğini, aynı kanun hükümleri kapsamında kesintiye uğramadan Ajans bünyesinde ilgili birimlerde görevlendirildiğini, davacının Kreatif ve Sanat Danışmanı olarak dava dilekçesinde sayılan sanatsal eserlerinin tasarımlarını Ajans adına yaptığını,

6358 sayılı EXPO 2016 Antalya Kanunu'nun (6358 sayılı Kanun) 11 ... maddesinde EXPO 2016 Antalya hazırlık ve düzenleme süreci boyunca ortaya çıkan her türlü fikri ve sınai mülkiyet hakkının ajansa ait olduğu şeklinde düzenleme bulunduğunu, davacının görevlendirildiği kanun kapsamında iş ve işlemlerini Ajans adına yürüttüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, Antalya İl Müdürlüğünde ...

Mühendisi olarak çalışırken Valilik oluru ile ... bünyesinde Kreatif Sanat Danışmanı olarak görevlendirildiği, daha sonra görevinin sona erdiği ancak gönüllü programında görevine devam ettiği, davacının eserlerinin EXPO Antalya 2016'da sergilenmesinin temsil hakkı kapsamında kalıp, davacının iradesi ile eserlerinin sergilenmesi sebebiyle maddi tazminat talebinde bulunma hakkının bulunmadığı, davaya konu edilen olguların ... niteliğinde olduğu, davacının da ... sahibi olduğu,

ancak bazı heykellerde ... sabinin adının belirtilmediği ve davacıya ait Tarımın Hikayesi adlı eserin hemen üzerine Gübretaş isimli bir firmanın tabelasının asılmasının davcının manevi hakkının ihlali olduğu, eserden kaynaklanan manevi hakların kişiye sıkı sıkıya bağlı olduğu gerekçesiyle 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mali hakları kullanma yetkisinin münhasıran ... sahibine ait olduğunu, mahkemece 6358 sayılı Kanun'un 11 ... maddesinin yanlış yorumlandığını, dava konusu eserlerin davacının daha önceden yarattığı ödül aldığı kişisel sergilerinde sergilediği eserler olduğunu, eserin yaratılması ve temsil hakkı için taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını, dolayısıyla mali hakların da hala uhdelerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; manevi tazminat şartlarının bulunmadığını, hükmedilen maddi tazminat nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesince esasa ilişkin kurulan hükmün yerinde olduğu, ancak reddedilen manevi tazminat kalemine ilişkin vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, maddi tazminat davasının reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 25.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu eserin niteliğini bozan değişiklikler ve rayiç bedel gibi hususları incelemeyen bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, rapora itirazlarının karşılanmadığını, müvekkilinin sergilemeye ilişkin rızası bulunmadığını, dava konusu eserin davalı adına üretilmediğini, müvekkilinin daha önce sergilediği bir ... olduğunu, mali hakların davacı uhdesinde bulunduğunu, eserin yaratılması ve temsil hakkı için taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin anılan eseri işin gereği olarak gerçekleştirmediğini, dava konusu eserler üzerindeki tahrifatın yeterince incelenmemesi nedeniyle manevi tazminat taleplerinin kısmen reddedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 1.Uyuşmazlık, Expo Antalya 2012'de davacı eserlerinin sergilenmesinde davacının izni olup olmadığı, sergilenen eserlerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığı, uygun değilse davacının maddi ve manevi haklarının ihlal edilip edilmediği ve dolayısıyla maddi ve manevi tazminat talep hakkının doğup doğmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2.Dava, ... sahipliğinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 4, 15 ,16, 24, 52 nci maddeleri.

3. 6358 sayılı Kanun'un 11 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6358 sayılı Kanun'un 11 ... maddesinin birinci fıkrası, "EXPO 2016 Antalya hazırlık ve düzenleme süreci boyunca ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai mülkiyet hakkı Ajansa aittir." hükmüne haiz olup işbu fuara hazırlık sürecinde ortaya çıkan birtakım eserlerin mali hakkının davalıya ait olacağı karine olarak kabul edilmiş olup, davacının bu durumun aksini yani fuar hazırlık aşamasında meydana gelmemiş ... olduğunu dava konusu bir ... dışında tüm eserleri bakımından ispat edemediği açıktır.

Ancak davacının görevlendirme tarihinden önceki bir tarih olan 2012 yılında meydana getirildiği ve sergilendiği davacı delillerinden anlaşılan Balık heykelinin, yine davacı rızası ile fuarda sergilendiği anlaşılmış olup bu ... bakımından rayiç sözleşme bedeli esas alınarak maddi tazminat belirlenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B.Davacı Temyizi Yönünden Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,