Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3939 K.2023/6137

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.10.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... Kök ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında, davalı şirketin Hollanda merkezli bir firmanın Türkiye distribütoründen tedarik ettiği "Sunstream" isimli tohumların ürünlerinin satışı için 1 yıllık satış anlaşması imzaladığını, müvekkilinin anılan tohumlardan elde edilen ürünlerin satışı konusunda 20.11.2012 itibaren 1 yıl süreyle "münhasır satış yetkisi" elde ettiğini, tüm meyvelerin Türkiye ve yurt dışında tek yetkili satıcısı olduğunu, müvekkilinin yaklaşık 55.000,00 TL değerinde paketleme mazlemeleri dizayn ettirdiğini,

bu malzemeleri yine bu iş için satın aldığı etiket yazıcısı ile birlikte davalı tarafa teslim ettiğini, ücretli marka başvuru harçlarını ödeyerek dava dışı bir şirket aracılığıyla marka tescil başvurularında bulunduğunu, davalı şirketin gıda üretim izin belgesine sahip olmaması nedeniyle dava dışı bir şirketle fason üretim sözleşmesi imzaladığını, davalı şirketten 13.12.2012-30.01.2013 tarihleri arasında yaklaşık 14 ton ürün satın aldığını, davalının sözleşmeye aykırı olarak dava dışı Altan Güngör Seracılık...Tic.

Ltd. Şti. aracılığıyla dolaylı yoldan satış yaptığını, davalının sözleşme hükümlerini ihlal ederek haksız kazanç elde ettiğini, davalının 04.03.2013 tarihli ihtar ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini ileri sürerek sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan kar kaybı zararı için şimdilik 10.000,00 TL; taraflar arasındaki sözleşmenin 2.2. maddesinin ihlali sebebiyle cezai şart tazminatı olarak şimdilik 10.000,00 TL;

sözleşmenin haksız feshi sebebiyle müvekkilinin uğradığı menfi zararlar için şimdilik 55.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep etmiş, ıslah dilekçesi ile ıslah dilekçesi ile kar mahrumiyeti talebini 111.505,80 TL, cezai şart alacağını 279.014,51 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tek satıcı olan davacının ürün satın alma yükümlülüğünü ihlal ederek müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkilince üretilen ürünleri davacı teslim almadığı için ürünlerin çürüdüğünü, davacının kendi markasını yaratmak için yapmak zorunda olduğu masraf vs. giderleri müvekkilinden talep edemeyeceğini, davacının satın aldığı malların bedelini de ödemediğini, satın alınan ürün karşılığında müvekkiline verilen çeklerin karşılıksız çıktığını, davacı taraf ürünleri teslim almayıp dalında çürüdüğü için müvekkilinin bunları 2013 yılı Şubat ayında söküp yerine elinde olan çeşitli tohumları diktiğini,

sözleşme feshedildikten sonra müvekkilinde kalan ambalajların davacının izni ile kullandığını ve taraflar arasında yapılan görüşmede müvekkilinin alacağından düşüleceğinin kararlaştırıldığını, davacının tek satıcılık sözleşmesinin gereği olan sürümü artırmak edimini de yerine getirmediğini, müvekkilinin dava dışı firmalar aracılığı ile mal satmadığını, 20 dönümlük serayı sökmek zorunda kaldığı için müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkilinin fesih sonrası serasına ekip sattığı ürünlerin dava konusu ürünler olmayıp farklı cins domatesler olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının tek satıcılık sözleşmesi ile mamullerin tamamını bölgede inhisari olarak satmak üzere tek satıcıya gönderme yükümlülüğünü üstlendiği halde başka bir deyişle davalının sözleşme bölgesinde tek satıcı dışında başka bir satıcıya mal göndermemesi gerekirken davacıdan izin almaksızın 3. kişiye satış yaptığı, sözleşme gereği davacıya göndermesi gereken malları göndermeyip sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi karşısında davacının sözleşmenin 8. maddesi uyarınca müspet zararı ve sözleşmenin 2. maddesi gereğince belirlenen cezai şartı ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının kabulüne, ambalaj ve marka harcamalarına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, marka ve ambalaj harcamalarına yönelik masrafların kar mahrumiyeti hesabındaki maliyet hesabına dahil olduğu gerekçesiyle anılan kalem alacağın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmeyi ihlal eden tarafın davacı taraf olduğunu, davacının sürümü arttırmak bir yana elindeki ürünleri dahi pazarlayamadığını, davacının sözleşme gereği alması gereken ürünleri almaması neticesinde ürünlerin kasada çürüdüğünü, davacının satışta yetersiz kaldığını ve müvekkilini zarara uğrattığını, davacının satın aldığı malların bedelini de ödemediğini, müvekkilinin 3. kişilere satış yapmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınmaması gerektiğini, ilk 4 ayda 13.000 kg satan davacıdan kalan 8 ayda 250.000 kg satabilmesinin beklenemeyeceğini, müvekkilinin fesih sonrası serasına ekip sattığı ürünlerin dava konusu ürünler olmayıp farklı cins domatesler olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 20.11.2012 tarihinde 1 yıl süreli tek satıcılık sözleşmesi imzalandığı, davalının sözleşme süresi içerisinde 11.01.2013 tarihinde dava dışı Es-Nur Tarım Ürünleri Ltd.

Şti.'ne satış yapmak suretiyle sözleşmeye aykırı davrandığı, bunu tespit eden davacının sözleşmenin 8.1 maddesine göre davalıya ihtar çektiği, davalının buna rağmen satışa devam ettiği, davalı tarafça davacının domates teslim almada temerrüde düştüğüne dair delil sunulmadığı, her ne kadar davacı tarafından verilen 28.02.2019 tarihli çekin karşılıksız çıkması sözleşmeye aykırılık teşkil etse de ilk olarak sözleşmeyi ihlal eden tarafın davalı taraf olduğu, davalının sözleşmeyi feshinin haksız olduğu, davalının davacıya sözleşme kapsamında teslim etmesi gereken 250.13 gr ürünü teslim etmediği,

davacının kayıtlarına göre ambalaj bedeli ve marka harcamalarının kar mahrumiyeti hesabındaki maliyetlere dahil olması gerektiği, davacının cezai şart alacağının 279.014,51 TL, kar mahrumiyeti alacağının ise 111.505,80 TL olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı ve katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen benzer sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tarafların dava konusu sözleşme uyarınca edimlerini yerine getirip getirmedikleri, sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı ve tazminat miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,