Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4043 K.2024/608

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Kurumun 9.342.704,40 TL değerinde römorkörü davalıya sigorta ettirdiğini, Zonguldak limanında çalışan Taşkömürü-1 isimli römorkörün iskele makinasında 15.10.2014 tarihinde hasarlanması ile ilgili poliçe gereği 27.10.2014 tarihinde hasar ihbarında bulunulduğunu ve davalı kayıtlarına 31.10.2014 tarihinde girdiğini, makinanın üretici firması olan Yanmar ve Woodwardın raporlarına göre hasarın malzeme ve montaj hatalarından değil kullanım hatasından kaynaklandığını ve garanti kapsamında olmadığını bildirdiğini, konu ile ilgili Ankara Sigorta A.Ş.'nin,

kullanım talimatlarına uyulmaması nedeni ile meydana geldiği tespit edildiği ve bu gerekçe ile herhangi bir tazminat ödemeyeceklerini bildirdiklerini, bu arada römorkörün arızalı makinasının değiştirildiğini, toplam 1.042.243,54 TL firmalara ödendiğini, kullanım hatalarının da poliçe kapsamında olduğunu ve taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi ve Teknik Şartname hükümleri gereği muafiyet uygulanamayacağını ileri sürerek fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla 1.042.243,54 TL hasar bedelinin 845.997,70 TL'sinin ödeme tarihi olan 05.10.2015 tarihinden, 141.600,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 19.10.2015 tarihinden,

54.645,84 TL'nin ödeme tarihi olan 19.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı Kurum tarafından gemide oluşan hasarın ihbar edildiğini, yapılan hasar ihbarı üzerine davalı şirket tarafından Yeditepe Ekspertiz Bürosu görevlendirildiğini ve eksper tarafından yapılan tespitte hasarın kullanım hatasından kaynaklandığının tespit edildiğini, donatanın ağır kusurunun bulunduğunu, ağır kusurdan sorumluluğun önceden yapılan bir anlaşma ile kaldırılamayacağını, gemi adamlarının yeterli ehliyete sahip olmadıklarını, davacı Kurum zararının belirtilenden çok daha az olduğunu ve muafiyet uygulanması gerektiğini, sökülen aksama ilişkin sovtaj bedelinin düşülmesi ve KDV tutarının davacı tarafından tahsil edilip edilmediğinin belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu römorkörün iskele ana makinesinin ağır derecede hasarlanmasına yol açan etkenlerin aniden ortaya çıkmadığı, makinenin yüksek devirde çalışmasını engellemek için tesis edilmiş olan koruma sisteminin olay öncesinde kapatıldığı, yüksek devir halinde bile makinenin çalıştırılmaya zorlandığı, silindirlerin exhaust valfi ayar cıvatalarının kontra somunlarının gevşek ya da çıkarılmış olması ve bu kadar ağır hasarın makineyi işletenlerce fark edilmemesinin mümkün olmadığı,

bu nedenle gemi adamlarının makinenin işletilmesi konusunda yetersizliklerinin ve ağır kusur ile ihmallerinin bulunduğu, gemi adamının kusurundan kaynaklanan bir hasarın veya ziyaın sigorta teminatı kapsamı dışında sayılması için donatanın da zararın geçekleşmesinde kusurunun bulunması gerektiği, dava konusu Taşkömürü I gemisinin sörvey belgelerinde geminin elverişliliği bakımından bir eksikliğin söz konusu olmadığı, gemide görevli gemi adamlarının gerekli yeterliliğe sahip olduklarının tespit edildiği, yapılan 3 kalem ödemenin toplam 1.042.243,54 TL olduğu,

eski makinanın yenisi ile değiştirilmesi sırasında hasarlı parçaların davacı sigortada bırakıldığı ve bunun aksinin de iddia edilmediği için sovtaj bedelinin tenzili gerektiği, 2014 Yılı Nakliyat Yangın ve Kaza Sigortalan Teknik Şartnames'nin 6. maddesinde kaza sigortalarında hasar bedellerine muafiyet uygulanmayacağı öngörülmüş olup poliçenin muafiyetler kısmında ise her bir hasar için 50.000,00 USD muafiyet uygulanacağının düzenlendiği, ihaleden sonra muafiyet klozunu içeren poliçenin imzalandığı ve bu konuda sigortalı olan davacının bir itirazının olmadığı gibi poliçe primlerini de itirazsız ödendiği,

bu nedenle muafiyet kaleminin de tenzili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulün 843.993,00 TL alacağın 05.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada muafiyet tenzili uygulanamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından poliçede yer ... muafiyetin tazminata hatalı olarak uygulandığını, 50.000,00 USD olan muafiyetin 49.960,50 TL olarak tenzil edildiğini, ağır kusur ve dolaylı kastla ilgili yapılan itirazların yeterince incelenmediğini, CL 280 ve CL 290 klozlarının doğru yorumlanarak sigortalının ağır kusurunun mevcut olduğunun tespiti gerektiğini, hasar bedeline ilişkin eksper raporu ile faturalar arasında çelişki bulunduğunu, vergiye ilişkin davacının mahsup yapıp yapmadığının yerel mahkemece tespit edilmediğini, bilirkişilerce sovtaj değerlendirmesinin somut ve bilimsel veriler ile gerçekleştirilmediğini, sovtaj değerinin olması gerekenden düşük bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu poliçe tanzim tarihinin hizmet alım sözleşmesinden sonra olduğu, ayrıca teknik şartnamenin kaza sigortalarının konusu başlıklı 3-(1)-a maddesinde; ..., demiryolu vasıtaları ve iş makinelerinin kaza sigortasının konusu olarak belirlendiği, teknik şartnamenin 6-f bendinde yer ... muafiyetin ... vasıtalarına yönelik sigortaları kapsamadığı, muafiyet uygulamasının poliçe hükümlerine uygun olduğu,

görev yapan gemi adamlarının gerekli olan yeterlilik belgelerine haiz olmaları dolayısıyla davacının CL 280 ve CL 294 klozları kapsamında gemi adamlarının seçiminde gerekli özeni gösterdiği, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından aksinin ispat edilemediği, hasara yönelik davacı tarafından ibraz edilen ödeme belgelerinin KDV dahil gerçekleştirildiği, davacıda kaldığı anlaşılan sovtaj nedeniyle belirlenen değerin ekspertiz raporu ile uyumlu olduğu, gerekçeli kararın son paragrafında yer ...

148.290,00 TL'nin 50.000,00 USD muafiyet kalemine, 49.960,50 TL'nin ise 15.000,00 euro sovtaj bedeline ait hesaplamaya yönelik olduğu, mahkemece maddi hata yapıldığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Nakliyat ... Sigorta Poliçesinde teminat altına alınan rizikonun gerçekleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1423 üncü madde ve devam hükümleri.

3. Değerlendirme ve Sonuç 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 6102 sayılı Kanun'un 1423 üncü maddesi gereğince Sigorta poliçesini ... sigortalının 14 ... içerisinde poliçe içeriğine itiraz etmemesi nedeniyle poliçedeki şartların geçerli olduğu anlaşılmıştır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,