Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4298 K.2023/3268

Taraflar arasındaki asıl haksız rekabetin tespiti, önlenmesi; karşı haksız rekabetin tespiti, maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine, karşı dava hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı - karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin özellikle gıda sektöründe lazer, kamera, flüorışıl, led ve x-ray teknolojilerini kullanarak, iyi ürünleri kötü ve yabancı maddelerden ayıklama işleminde kullanılan makineler üretip piyasaya sunduğunu, müvekkilinin sözkonusu buluş ve icatları için tüm Dünya'da ve Türkiye'de koruma altında olan birçok patent ve endüstriyel tasarımların sahibi olduğunu, özellikle kuru üzüm ve fındık sektöründe devrim yaratan ARGUS isimli makinenin de müvekkilinin iş mahsulü ve en önemli tanıtım aracı olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin eski çalışanı davalı ...'ın eşi tarafından kurulduğunu,

...'ın bu şirkette gerçekte gizli ortak olduğunu ve müvekkilinden öğrendiği tüm ticari sırları davalı şirkete taşıdığını, davalı şirketin böylece hiçbir teknik zorunluluktan kaynaklanmadığı halde müvekkilinin makinesiyle aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan EFESUS isimli makineyi üretmeye başladığını, bununla da yetinmeyerek müvekkillerinin müşterilerini kendilerine taşımaya çalıştıklarını ileri sürerek davalıların fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespit ve önlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının Türkiye'de tescilli hiçbir patentinin bulunmadığını, davacının makinesinde kullanılan tekniğin uzun yıllardır bilindiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, iltibas ve haksız rekabetin sözkonusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiş; karşı davada ise, davacının delilleri Mahkemeden saklayarak haksız ve kötüniyetle aldığı ihtiyati tedbir kararı dolayısıyla müvekkillerinin zarara uğradığını ileri sürerek davacı-karşı davalının fiilinin haksız rekabet oluşturduğunun tespit ve önlenmesini, şimdilik müvekkili şirket için 5.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, müvekkili... için 5.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 18.11.2016 tarih, 2014/281 E. ve 2016/834 K. sayılı kararı ile davacının emek ve masraf sarfetmek suretiyle dünyada ve Türkiye'de ilk kez tanıttığı ARGUS ayıklama makinasının marka, model, dış görüntü, fiyat, tanıtım malzemeleri gibi hususlarda tamamen benzerinin davalı VİSYS Makina...Ltd. Şti. tarafından EFESUS ayıklama makinası olarak aynen üretildiğini, diğer davalı ...'ın davalı şirket ile bağlantısı bulunduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile Visys ...

Ltd. Şti.'nin Efesus ayıklayıcı makinesinin, davacı Best N.V.'nin Argus ayıklama makinesi ile iltibas yarattığının ve bu suretle haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin men'ine, haksız rekabet neticesi yanlış ve yanıltıcı beyanların ve reklam ile tanıtımların önlenmesine, davalı ... aleyhine açılan davanın esastan reddine, karşı davanın kesinleşmiş olmakla yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 02.05.2019 tarih, 2018/651 E. ve 2019/3363 K. sayılı kararıyla davaya konu makinenin üretimi ile ilgili olarak, davalı tarafın tescilli faydalı modele dayalı üretimi yapması nedeniyle eylemlerinin haksız rekabet oluşturmadığı sözkonusu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü için davacı tarafından İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde hükümsüzlük davası açıldığı, davalı üretimine konu faydalı modelin, davacıya ait ürüne nazaran teknik yeniliğe sahip olması nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve davacının temyiz aşamasında davadan feragat etmesi nedeniyle davanın nihai olarak reddedildiği,

böylelikle davalının üretimine konu makine üzerinde davacının üstün hakkı olmadığı tespit edildiği halde davanın reddine karar verilmesi gerekirken Mahkemece hatalı gerekçe ile davalı şirket yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu makinenin üretimi ile ilgili olarak, davalı tarafın tescilli faydalı modele dayalı üretimi yapması nedeniyle eylemlerinin haksız rekabet oluşturmadığı sözkonusu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü için davacı tarafından İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde hükümsüzlük davası açıldığı, davalı üretimine konu faydalı modelin, davacıya ait ürüne nazaran teknik yeniliğe sahip olması nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve davacının temyiz aşamasında davadan feragat etmesi nedeniyle davanın nihai olarak reddedildiği,

böylelikle davalının üretimine konu makine üzerinde davacının üstün hakkı olmadığı tespit edildiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı dava hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı - karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkemenin gerekçesine dayanak gösterilen davanın reddedilmediğini aksine davanın kısmen kabulüne karar verilerek dava konusu faydalı modelin (6.) ve (7.) istemler bakımından hükümsüzlük kararı verildiğini, diğer istemler yönünden davanın reddine karar verildiğini, davalıya ait makine, faydalı model de dahil olmak üzere herhangi bir tescilli hak ile korunmadığını, nitekim davalı - karşı davacı Mahkemeye sunduğu dilekçelerinde birçok defa faydalı model koruması altında olan Efesus ibareli makinelerinin haksız rekabet ettiği davacıya ait Argus isimli makineden oldukça farklı olduğunu ikrar ettiğini,

diğer davalı ...'ın da davacı aleyhinde haksız rekabet yaratan eylemlerinin varlığı dava sırasında birçok kez tespit edildiğini ve bu nedenle davalı ... hakkında verilen esastan ret kararının da bozulması gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı-karşı davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,