Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/433 K.2023/1953

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı Balsu Gıda San. ve Tic.

A.Ş.’ye ait iç fındık emtiasının Gemlik Limanı’ndan ABD New York Limanı’na davalı tarafından taşındığını, taşıma sırasında konteyner içine su girmesi sonucu emtianın ıslanarak hasarlandığını, müştereken yapılan ekspertiz sonucu emtiada 46.695,27 USD hasar tespit edildiğini ve belirlenen bu miktarın müvekkili tarafından 01.03.2011 tarihinde sigortalısına ödendiğini, böylece müvekkilinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 1301 inci maddesi ve temlik hükümleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek,

itirazın iptali ile takibin devamını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif husumet ehliyetinin olmadığını, olayda müvekkilinin herhangi bir kusuru da bulunmadığını, geminin denize, yola ve yüke elverişli olduğunu savunarak davanın usul ve esastan reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemenin 21.05.2015 tarih, 2014/1096 E. ve 2015/217 K. sayılı kararı ile poliçede mal bedeli olarak faturada yazılı CF bedelinin esas alınmasından hareketle CF (cost/freight) satıldığı anlaşılan dava konusu mala ilişkin yarar ve hasarın, mal taşıyana teslim edildiği anda alıcıya geçtiği, dolayısıyla bu tür satımlarda satıcının malı sigorta ettirmekle yükümlü olmadığı gibi nakliye rizikolarına karşı sigorta ile sigortalanabilir menfaatin de alıcı Balsu USA Inc.’e ait olduğu, poliçede sigortalı olduğu belirtilen dava dışı Balsu Gıda San. ve Tic.

A.Ş.’nin faturaya göre malın satıcısı ya da alıcısı olmadığı gibi dosyada bulunan konişmentoya göre yükleten ya da gönderilen de olmadığı, bu duruma göre dava konusu sigorta sözleşmesi, menfaat yokluğu sebebiyle geçersiz olup, davacı tarafından dava dışı Balsu A.Ş'ye yapılan tazminat ödemesinin geçerli bir sigorta sözleşmesinden doğan borcun ödenmesi niteliğinde bulunmadığı, davacının kanuni halef sıfatına haiz olmadığı, akdi halef sıfatıyla da aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 25.10.2016 tarih, 2015/11549 E. ve 2016/8406 K. sayılı kararı ile ''Devir Senedi'' başlıklı, 10.02.2011 tarihli belge ibraz edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 115 inci maddesi uyarınca sonradan sunulan temliknamenin tamamlanan dava şartı niteliğinde olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılması gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 05.12.2017 tarih, 2016/524 E. ve 2017/423 K. sayılı kararıyla davacının davasının kısmen kabulü ile Üsküdar 4. İcra Müdürlüğünün 2011/3498 E. sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 47.972,56 TL asıl alacak, 3.118,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.090,74 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiş davalı vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 03.10.2019 tarih, 2018/624 E. ve 2019/6137 K. sayılı kararı ile temliknameye konu alacağın mevcut olması gerektiği, bu alacağın dava dışı Balsu USA Inc.'nin zararının ortaya çıkması ile, zararının ise mal bedelinin dava dışı satıcı firmaya tamamen ödenmesi halinde ortaya çıkacağı nazara alındığında dava dışı Balsu USA Inc. tarafından mal bedelinin tamamen ödenip ödenmediği hususu araştırılmadan karar verilmesinin hatalı olduğuna işaret edilerek karar bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.10.2021 tarih, 2020/4 E. ve 2021/420 K. sayılı kararı ile Balsu Gıda A.Ş. ‘nin dava konusu mallar için Balsu Usa INC firmasına herhangi bir fatura düzenlemediği ve bu mallar için hiçbir ödeme almadığı, Balsu Gıda A.Ş.’nin dava konusu malları Nuteks Zirai Ürünler A.Ş.’ye fatura ettiği ve mevzuat hükümlerine uygun olarak defterlerine kayıt yaptığı, zayi olan dava konusu mallar için; Nuteks Zirai Ürünler A.Ş. cari hesabından mahsup edilmek üzere zayi miktarı kadar ve sigorta poliçesi fiyatı + %1 KDV iade faturası düzenlendiği, Balsu Gıda A.Ş.’nin bu faturayı mevzuat hükümlerine uygun olarak defterlerine kayıt ettiği, davacı Ergo Sigorta’nın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; sigortalı Balsu Gıda A.Ş.’nin dava konusu emtiayı Nuteks firmasından satın aldığını, malların ihraç edilmek üzere satılması nedeniyle faturanın KDV bedelsiz düzenlendiğini, taşınan emtianın zayi olması sonucunda malların Balsu Gıda'nın stoklarında göründüğünü, muhasebesel anlamda yapılması gerektiği üzere, KDV'nin tahakkuku için iade faturası düzenlendiğini, iade faturasının mal bedelinin geri alındığı anlamını taşımadığını, aktif husumetinin bulunduğunu belirterek kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, sigorta poliçesi nedeniyle davalı taşıyıcıdan hak talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun’un 115 inci maddesi, 6102 sayılı Kanun'un 1472 nci maddesi.

3.Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,