Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4607 K.2024/1123

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı aleyhine 25.04.2016 tarihli, 100.000,00 TL bedelli çekin ödenmemesinden dolayı genel haciz yolu ile ilamsız icra takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek borçlu olmadığını belirttiğini, dava konusu çekin bizzat davalı şirket yetkilisi tarafından imzalandığını, itirazın takibi sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin davacıya borcunun olmadığını, davaya konu çekin yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediğini, çekin arka yüzünün yazdırılmadığını, çekin kambiyo vasfını kaybettiğini, borcun aslına, faizine ve ferilerine itiraz ettiklerini, davacının davasını ispatlaması gerektiğini bildirerek davanın reddi ile, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 818 ... maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi delaletiyle aynı Kanun'un 732 nci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğince ispat yükünün sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden davalıya ait olduğu, davalının ispat yükü kendisinde olduğu halde çek bedelinin ödendiğini geçerli delillerle ispatlayamadığı, yine davacı tarafından faiz talebinde bulunulmuş ise de davalının temerrüte düşürülmediği, davacının alacağının likit olduğu,

alacağın likit olması nedeniyle asıl alacağın %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalının Elazığ 1. İcra Müdürlüğünün 2017/16067 (Kapatılan Elazığ 4. İcra müdürlüğünün 2017/3086 E.) esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 100.000,00 TL asıl alacak, üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya dair istemin reddine,

davalıların haksız itirazı nedeniyle takibin durduğu ve alacağın likit olduğu görülmekle asıl alacak miktarı olan 100.000,00 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 20.000,00 TL icra inkâr tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kararının haksız, mesnetsiz, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, icra takip dayanağı olan çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediğini ve 'karşılıksızdır' işlemi yapılmadığını, dolayısıyla söz konusu çekin kambiyo vasfı taşımadığının ... olduğunu, kambiyo vasfı taşımayan bu belgenin ... başına, alacağın delili olamayacağını, alacaklı olduğunu iddia eden kişinin ticari kayıtlarla, bilirkişi incelemesi ve her türlü şüpheden uzak delillerle alacaklı olduğunu ispat etmek zorunda olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Kanunun,

kambiyo vasfı taşımayan belgenin yazılı delil başlangıcı olduğunu kabul ettiğini, bu durumda diğer yan delillerle alacağın ispatının gerekli olduğunu, müvekkili firma şirket olduğundan, tüm ticari kayıtlar ticari defterlere kayıt edilmek zorunda olduğunu, talepleri üzerine ticari defterler ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme neticesinde alacağın ispat edilemediğinin ortaya konulduğunu ancak mahkemenin çek sebebiyle hesaplama yapılmasını istemesi üzerine bilirkişinin sadece çek sebebiyle hesaplama yaptığını, işbu bilirkişi raporu sadece çek sebebiyle düzenlenmiş olduğundan,

alacağın varlığı ile ilgili hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, bu anlamda yerel mahkemece verilen karara katılmanın mümkün olmadığını, ayrıca davacı tarafın ... ilişkiye mi yoksa sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine mi dayandığı hususunun alacağın ispatı yönünden bir farklılık arz etmediğini, dosya kapsamı ile ... olduğu üzere alacağın ispat edilemediğini, ispat edilemeyen işbu alacak sebebiyle müvekkili firma aleyhine tazminata hükmedilmesinin de izah edilebilir bir durum olmadığını belirterek, yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, keşideci ile aralarında ... ilişki bulunan lehtarın, ancak ... ilişkiye dayalı olarak alacak talebinde bulunabileceği, keşideci ile aralarında ... ilişki bulunan lehtarın 6102 sayılı Kanun'un 732 nci maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanmasının mümkün olmadığı, öte yandan davacının ... ilişki bakımından yazılı delil başlangıcı sayılan senet dışında, iddiasını ispata elverişli başka bir delil de sunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, takibe konu çekin yazılı delil başlangıcı nitelinde olduğunu, davalının takibe borcu sürüncemede bırakmak amacıyla itiraz ettiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, süresinde ibraz edilmemiş çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,