Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4769 K.2024/1338

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka başvurusunun tescili istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "ABD başkanı John F.KENNEDY'de bira severdi+şekil" ibareli marka başvurusu yaptığını, marka kapsamında 32. sınıfta yer ... malların bulunduğunu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 5 ... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca başvurunun reddine karar verildiğini, müvekkilince bu karara yapılan itirazın ise YİDK tarafından reddedildiğini,

müvekkilinin bu davaya konu başvurudan önce "abd başkanı john f.kennedy" de heineken birası severdi" ibareli marka başvurusunu yaptığını ve davalı Kurum tarafından söz konusu başvurunun yayınına karar verildiğini, başvuruya yapılan itiraz üzerine sadece içinde yer ... HEİNEKEN ifadesi nedeniyle başvurunun reddine karar verildiğini, buna karşılık başvuruda yer ...

"ABD başkanı John F.KENNEDY'de bira severdi" ibaresi yönünden ise bir ret kararı verilmediğini, bu kararın müktesep hak sahipliği yarattığı ve kesinleşmiş karar niteliği taşıdığını, geçmiş ve verilmiş kararlar kesinleşmiş ise kanunilik ilkesi gereği uygulama zorunluluğunun bulunduğunu, ancak davalı Kurumun müvekkilinin elde edilmiş hakkını kişisel görüşler ve kanaat kullanmak sureti ile engellediğini, davalı Kurumun slogan içerikli birçok markayı tescil ettiğini ileri sürerek YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvurunun ayırt edici bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait marka başvurusunun esas unsurunu ABD Başkanı John F.Kennedy resmi oluşturduğu, söz konusu başvurunun sicilde gösterilebilir ve açık bir intibaya sahip olduğu, marka olabilecek işaretler bakımından 6769 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi anlamında herhangi bir kısıtlama içermediği, dolayısıyla 6769 sayılı Kanun'un 5 ... maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi bağlamında soyut ayırt ediciliğinin bulunduğu, tescil edilmek istendiği 32. sınıfta bulunan ürünler ile başvuruya konu işaret arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığı,

dolayısıyla somut ayırt ediciliğin de bulunduğu anlaşıldığından bu gerekçeye dayalı olarak marka başvurusunun reddedilmesinin yerinde olmadığı, mutlak tescil engellerinin, gerek TÜRKPATENT tarafından gerekse davaya konu olması halinde mahkeme tarafından resen incelenmesi gerektiği, 6769 sayılı Kanun'un 5 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre.

Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretlerin, marka olarak tescil edilemeyeceği, dava konusu marka başvurusuna görsel olarak konu olan John. F.

Kennedy'nin ABD toplumunu aşan dünya çapında şöhretinin bulunduğu, siyasi yaşamı, başkanlığı ve ölüm şekli nedeni ile mutlak anlamda kamuya mal olmuş kişi sayılması gerektiği, bu hali ile dava konusu marka başvurusunun aynı kanun bağlamında mutlak tescil engeli barındırdığı, bu işaretin ... kişinin tekeline verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin dava dilekçesinde belirttikleri hususlarda araştırma yapmaksızın eksik inceleme sonucu davanın reddine karar verdiğini, özellikle mahkemenin delil değerlendirmesi kısmında doğrudan doğruya uzmanlık gerektiren konularda bilirkişi incelemesi yaptırmadığını ve dosyada yüzeysel inceleme yaparak hüküm kurduğunu, ayrıca sundukları Yargıtay kararlarının da hiçbir şekilde incelenmediğini ve gerekçeli kararda tartışılmadığını, redde konu “ABD başkanı John F.KENNEDY'de bira severdi” markasının bir bütün olarak okunuşu, kulakta bıraktığı tınısı, görseli,

anlamı itibariyle slogan niteliği taşıdığını ve hafızada bir bütün olarak farklı marka algısı oluşturduğunu, dolayısıyla başvurunun tescilinin gerektiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki davanın davacının marka başvurusunun YİDK kararının iptali istemine ilişkin olduğu, ancak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 22.03.2005 tarih, 2004/4734 E, 2005/2590 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere marka başvurusuna ilişkin mutlak ret nedenlerinin, gerek TÜRKPATENT gerekse de mahkemelerce resen gözetilmesi gerektiği, bu itibarla İlk Derece Mahkemesinin somut olayda, dava konusu başvuru yönünden mutlak ret nedenlerinin bulunup bulunmadığını incelemesinde bir isabetsizlik olmadığı,

6769 sayılı Kanun'un 5 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretlerin marka olarak tescil edilemeyecekleri, dava konusu başvuruda fotoğrafı ve ismi yer ...

John F.Kennedy'nin kamuya mal olmuş bir kişi olduğu, dolayısıyla anılan hüküm karşısında dava konusu başvurunun tescilinin mümkün olmadığı, bir marka başvurusunun yukarıda sayılan kanun bendi kapsamında olup olmadığının hakimin hukuki bilgisi ile çözümlenecek bir mesele olması nedeniyle mahkemece bilirkişi raporu alınmamasında da bir yanlışlık olmadığı, dava konusu başvurunun slogan olması nedeniyle değil kamuya mal olmuş bir kişinin fotoğrafının ve isminin kullanılması nedeniyle reddi gerektiğinden davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının yerinde bulunmadığı,

yine her başvurunun kendi içinde değerlendirilmesi gerektiği ve davalı Kurum kararlarının müktesep hak yaratmasının söz konusu olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka başvurusunun tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 5 ... maddesinin birinci fıkrasının (b,g) bentleri ve 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,