Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4871 K.2023/4749

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile iş ilişkisi içinde olan dava dışı Kaya Otomotiv Ltd. Şti. ve ortakları tarafından düzenlenen çeklerin ciro yoluyla müvekkiline devredildiğini, çek hesabının sahte kişiler adına açılması nedeniyle müvekkili tarafından bedellerinin tahsil edilmesinin mümkün olmadığının anlaşıldığını, davalı bankanın eylemi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, bankanın kusurlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL’nin davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili dava değerini ıslah ederek 781.087,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili Türk Ekonomi Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın davacı şirketten alacaklı olduğunu, ancak alacağını LBT Varlık Yönetimi A.Ş.’ye temlik ettiğini, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı LBT Varlık Yönetimi A.Ş. vekili beyan dilekçesinde; davalı bankanın davacı şirketten olan alacağını temlik aldığını bildirerek, davanın müvekkiline karşı yöneltilmesi gerektiğini bildirmiş, yargılama sırasında verdiği dilekçe ile temlik sözleşmesinin dosyaya sehven sunulduğunu, davaya davalı bankaya karşı devam edilmesinin gerektiğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 17.04.2018 tarih, 2014/1031 E. ve 2018/404 K. sayılı kararı ile dava konusu zarara neden olan çeklerin keşidecileri sahte kimlikler ve buna göre düzenlenmiş imza sirküleri ile Kaya Otomotiv Ltd.

Şti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan çek hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek dolandırıcılık suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve çek karnesi verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli kesin kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın keşidecileri yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da ciro yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.

Ltd. Şti. ve ortakları hakkında gerekli araştırmaları yaparak çekleri alması gerekirken gerekli araştırma yapmaksızın çekleri almasından dolayı müterafik kusurlu olduğu, tarafların %50'şer kusurlu olduğu, davacı tarafça ıslah isteminde bulunulduğu, ancak bozma ilamı sonrasında ıslah yapılamayacağı, davacının zararının 10.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğu hususunun kesin olduğu,

davacının zararının (fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak) dava konusu olan 10.000,00 TL'lik karşılıksız çeke ilişkin olarak davalı banka tarafından tazmini gerektiği gerekçesi ile ıslahla arttırılan kısmın usulden reddine, davanın kabulüne, 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmiş, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 09.10.2019 tarih, 2018/4648 E. ve 2019/6331 K. sayılı kararıyla davacı vekili doğan tüm zarar nedeniyle fazlaya dair hakları saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini istediği, Mahkemece, davacının zararı bakımından tarafların eşit oranda kusurlu olduğu, davacının oluşan zararının 10.000,00 TL'den fazla olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verdiği, ancak, Mahkemece tarafların eşit oranda kusurlu olduğu tespit edildiğine göre dava dilekçesinde istenen miktarların kabul edilen müterafik kusur oranında paylaştırılması gerekirken, gizli talep aşımı suretiyle 10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesi yerinde olmadığına işaret edilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu zarara neden olan çeklerin keşidecileri sahte kimlikler ve buna göre düzenlenmiş imza sirküleri ile Kaya Otomotiv Ltd.

Şti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan çek hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek dolandırıcılık suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve çek karnesi verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli kesin kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın keşidecileri yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da ciro yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.

Ltd.

Şti. ve ortakları hakkında gerekli araştırmaları yaparak çekleri alması gerekirken gerekli araştırma yapmaksızın çekleri almasından dolayı müterafik kusurlu olduğu, tarafların %50'şer kusurlu olduğu, davacının zararının 10.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğu hususunun kesin olduğu, davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL'nin tahsilini talep ettiği, davacının %50 müterafik kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın kanunen tahdidi olarak belirlenmiş olan tüm sorumluluklarını harfiyen yerine getirerek, devlet kurumları tarafından verilen ıslak imzalı resmi belgelere güvenle işlem tesis ettiğini, tazmin yükümlülüğünü doğurabilecek hiçbir kusurlu eylemi bulunmadığını, somut olayda davacı tarafın böylesi bir iş hacmine hiç bir araştırma yapmadan girmesi basiretli davranmadığını gösterdiğini, somut olayda ortaya çıkan zararın bizatihi davacı tarafın kendi kusurundan kaynaklandığını, davacı şirketin,

meşru hamili olduğunu kanıtlayamadığı çekleri sırf davacının dilekçesinde belirtilmesi sebebiyle tazmin talebinde bulunması haksız ve kötü niyetli olduğunu, Mahkeme kararında davacı şirketin sunamadığı çeklerin tamamı eksiksiz olarak tahsil edilecekmişçesine hüküm kurulmuş olmasının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için çek hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı ...Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,