Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4991 K.2024/970

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin yaklaşık 20 ilde cafe, restoran işletmeciliği yaptığını, “big yellow taxi gasoline – benzin” markalarının cafe, restoran sınıfında tescilli hak sahibi olduğunu ve 2005/26609 ve 2012/34742 sayıları ile markalarını TPE nezdinde 43. sınıfta tescil ettirdiğini, müvekkilinin önceki kazanılmış haklarına dayanarak 2016/33017 sayılı “big yellow taxi benzin cafe” şeklinde marka başvurusunda bulunduğunu, davalının 2009/37006 ve 2014/78888 sayılı markalara dayanarak müvekkilinin başvurusuna itiraz ettiğini ve başvurularının kapsamından 43. sınıftaki hizmetlerin çıkartıldığını,

müvekkilinin marka başvurusu ile ret gerekçesi markalar arasında iltibas ihtimalinin bulunmadığını, bütünsel anlamda birbirlerinden farklı olduğunu, müvekkilinin markasının tek başına “big yellow taxi” değil, bir bütün olarak logo görseli ile birlikte “big yellow taxi benzin cafe” ibaresi bulunduğunu, markalar arasında sözcük ve logo kombinasyonlarındaki farklılık nedeniyle görsel anlamda benzerlik bulunmadığının tartışmasız olduğunu, 2012/34742, 2016/33017, 2016/95719, 2016/56652, 2016/73698, 2016/56651,

2016/56648 ve 2016/95721 sayılı markalarının bulunduğunu ileri sürerek YİDK'in 2017-M-10629 sayılı kararının iptaline karar verilmesini ve dava konusu markanın tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin de kafe-restoran işletmeciliği yaptığını, müvekkili şirketin, sahip olduğu Big Yellow Taxi markasıyla çok sayıda (50'den fazla) bayilik ve franchise verdiğini, müvekkili şirketin 2009 yılından itibaren tescilli olan 2009/37006 sayılı markasının içinde yer alan yuvarlak logo ve “Big Yellow Taxi” markasının da uzun yıllardır müvekkil şirketin franchise yetkisi verdiği şirketler tarafından kullanıldığını, müvekkil şirketin sahip olduğu markaların bir kısmını 2016 yılında BYT Gıda Turizm İnşaat Hizmetleri İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nden şirketinden devraldığını,

“BİG YELLOW TAXİ” ve 2014/78888 sayılı “BENZİN” markalarını devralmak suretiyle yeme-içme sektöründe uzun yıllardır devam eden birikimlerini yatırıma dönüştürdüğünü, devir öncesinden itibaren bugüne kadar Türkiye genelinde tüm restoran cafelerde kullanılan marka işareti 2009/37006 sayılı markanın esas unsuru olan Big Yellow Taxi ibaresi ve logosu olduğunu, BYT şirketi kendi markalarının kalan bir kısmını (Benzin ibareli olanları) ise davacı şirkete devrettiğini, tescil ettirilmek istenilen davaya konu hizmetin, davalı şirketin tescilli markasındaki hizmet ile aynı,

özdeş veya en azından benzer ama içiçe geçmiş birbirinin tamamlayıcısı olan hizmetler olduğunu, markalar ve hizmetler arasındaki benzerlik karşısında karıştırma ihtimalinin varlığının kuşkusuz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları bir bütün olarak ele alındıklarında, markalar arasındaki görsel unsurlardaki farklılıkların markaları birbirinde ayrıştırmaya yetmeyeceği, zira her iki taraf markasında da ortak olarak “big yellow taxi” ibaresinin yer alıyor oluşu ve bu markalardaki anılan sözcük grubunun ön plana çıkan, baskın ve esas unsur pozisyonunda olması nedeniyle ortalama bir tüketicinin taraf markalarını oluşturan işaretler arasında bir ilişki kuracağı,

kaldı ki markalar kapsamındaki emtiaların birebir aynı olduğu bir durumda işaretler arasında da bu denli bir yakınlığın mevcudiyetinin tüketici nezdinde iltibas ihtimalini de beraberinde getireceği, yiyecek ve içecek sağlanması sektörü için YELLOW TAXİ, SARI TAKSİ ibaresinin de ayırt edici gücünün düşük olduğunu söylemenin mümkün olmadığı, tüketicinin iki ayrı marka karşısında olduğunu algılaması halinde dahi bu markaların aynı işletme sahibine ait farklı markalar olduğu,

dolayısıyla idari ve iktisadi kaynakta yanılgıya düşmesi sonucunu doğuracağı görüş ve kanaatlerine varılmış olup redde konu 43. sınıf hizmetler açısından markalar arasında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik ve iltibas ihtimalinin mevcut olduğu, davacının müktesep hakka konu ettiği 2005/26609 sayılı BENZİN ibareli markanın tescil kapsamının 43. sınıf olduğu, ancak başvuru konusu işaret ile müktesep hakka iddiasına konu işaretin asıl unsurlarının farklı olduğu,

dava konusu başvuruda asıl unsur konumunda ''big yellow taxi'' ibaresinin bulunduğu ve şekil unsuru bulunduğu, benzin ibaresinin başvuruda tali unsur konumunda olduğu, ayrıca uzun süreli kullanımın da ispat edilemediği, bu nedenle müktesep hakka konu olamayacağı, yine 2012/34742 sayılı 43. sınıfta tescilli şekil+renk+kelime unsurunda oluşan markada ''big yellow taxi'' ibaresinin yer aldığı gibi yuvarlak şeklin iç kısmında cafe, gassoline, pup, company ibarelerinin ve yıldız şeklinin yer aldığı, söz konusu markanın tescil tarihinin 07.04.2013 olduğu,

dava konusu başvuru tarihi 12.04.2016 tarihi itibariyle çekişmesiz hale gelme, uzun süreli kullanım şartını sağlamadığı, işaretlerin farklı kelime unsuru ve şekiller içerdiği, müktesep hakka konu olamayacağı, 2009/61423 sayılı BENZİN asıl unsurlu markanın da tescilli olduğu sınıfların 29 ve 30. sınıflar olup, farklı sınıflar olduğu, müktesep hakka konu olamayacağı, zira müktesep hak sağlaması için aynı, aynı tür mal ve hizmet sınıfında olması gerektiği, yine 2016/95719 sayılı big yellow taxi markasının farklı sınıfta 41. sınıfta tescilli olduğu ve dava konusu başvuru tarihinden sonra 28.09.2017 de tescil edilmiş olduğu,

2016/56652 sayılı marka farklı sınıflarda (25,32,33,39) tescilli olduğu, başvurudan sonra 19.04.2017 tarihinde tescil edildiği, 2016/73698 sayılı BENZİN ibareli markanın asıl unsurunun ve sınıflarının (39 ve 43. sınıflarda tescilli) farklı olduğu gibi tescil tarihinin de başvurudan sonraki bir tarih olan 07.05.2017 olup uzun süreli kullanım ve çekişmesiz hale gelme şartlarının oluşmadığı, yine 2016/56651 sayılı BENZİN ibareli markanın 39. sınıfta tescil edildiği,

tescil tarihinin 03.05.2017 olup, asıl unsurun ve sınıflarının farklı olduğu müktesep hak sağlamayacağı 2016/95721 sayılı markanın BENZİN ibareli olup 41, 43 sınıfta başvuru aşamasında olduğu, bu durumda söz konusu markalar nedeniyle davacının müktesep hakkının bulunmadığı, dava konusu 2016/33017 sayılı marka başvurusu kapsamından çıkartılmasına karar verilen 43. sınıf hizmetlerin tamamı açısından, davalı yan markası ile davacı markası arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik ve iltibas ihtimalinin mevcut olduğu,

YİDK kararının bu kapsamda yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin önceki haklarına dayanarak seri marka oluşturmak amacıyla 2016/33017 başvuru sayılı “Big Yellow Taxi Benzin Cafe” ibareli markanın tescil istemi ile başvurduğunu, müvekkilinin başvuru yaptığı markanın ve davalının redde dayanak olarak gösterdiği markaların logoları incelendiğinde müvekkilinin marka başvurusunun davalının markaları ile ortalama tüketiciyi yanılatacak şekilde benzer olmadığını,

davalının sarı taksi + big yellow taxi + şekil tescilini görsel olarak değerlendirip markayı ayırarak incelemesi ve sonuç olarak kesinlikten uzak yalnızca davalının markasına yakın olduğu iddiası ile müvekkilin başvuru yaptığı marka ile benzer olduğu yönünde düzenlenen marka hukukunun bütünsellik ilkesine aykırılık teşkil eden rapor esas alınarak verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkilinin tescilde öncelik ilkesi gereğince 2005 yılında tescil edilen 2005/26609 tescil sayılı big yellow taxi benzin markasına istinaden 2016/33017 tescil sayılı big yellow taxi benzin cafe ibareli marka başvurusunu yaptığını,

yani söz konusu markaya ilişkin müvekkilinin kazanılmış hakkının bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının başvuru konusu yaptığı markanın kapsamından çıkartılmasına karar verilen 43. sınıf hizmetlerin tamamının davalı şirketin ret gerekçesi markası kapsamında bulunduğu, redde konu 43. sınıf hizmetler açısından markalar arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik ve iltibas ihtimalinin mevcut olduğu, davacının müktesep hakka konu ettiği markaları yönünden de kazanılmış hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,