Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5152 K.2023/2868

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı, asıl ve birleşen davada davalı .... ve Tic. A.Ş., asıl davada davalı birleşen davada davacı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı .... ve Tic. A.Ş. vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin davalılardan Ladik Nak. ve Tic. A.Ş. ile yaptığı 26.01.2004 tarihli kira sözleşmesiyle kendisine ait çekici ve römorku bu şirkete kiraladığını, davalılardan Sembol Ambalaj San. A.Ş.'nin davalılardan ... ile 27.04.2007 tarihli bir taşıma sözleşmesi imzaladığını, söz konusu sözleşmede taşınacak yükün kuru yük olduğuna dair beyanda bulunduğunu, üst taşıyıcı durumundaki Zehra Sarı'nın da alt taşıyıcı olarak davalı .... ve Tic.

A.Ş. ile aynı tarihli taşıma sözleşmesi imzaladığını, bu taşıma sözleşmeleri uyarınca davalı ... San.

A.Ş.'ye ait yükün Almaata'ya taşınma işinin müvekkiline ait çekici ve römork ile yapıldığını, bu taşıma sırasında 20.05.2007 tarihinde Kazakistan'da seyir haindeyken çekici, römork ve yükün yandığını, davalıların taşınan yüke ilişkin yanıltıcı bilgi vermeleri ve yükün güvenli bir biçimde taşınmasına ilişkin gerekli önlemleri almamaları sonucunda müvekkilinin zararına sebebiyet verdiklerini ileri sürerek,

fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla çekici ve römorkun bedeli ile müvekkilinin kazanç kaybına binaen şimdilik 10.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 01.02.2013 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini zarar gören çekici nedeniyle 8.000,00 TL'den 42.000,00 TL'ye, römork bakımından 1.000,00 TL'den 11.000,00 TL'ye kazanç kaybı bakımından 1.000,00 TL'den 20.000,00 TL'ye yükselterek toplamda 73.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili; müvekkili ile davalı ... arasında üst taşıyıcı olarak taşıma sözleşmesi imzalandığını, davalının taşımaya konu müvekkiline ait yükü alt taşıyıcı sıfatıyla diğer davalı .... ve Tic. A.Ş.'ye taşıttığını, diğer davalı ... şirketinin davalı ... Nakliyat A.Ş. şirketinin sigortacısı olduğunu, yükün Almaata'ya taşınması sırasında araçta meydana gelen yangın nedeniyle tamamen zayi olduğunu, yangının taşıyan sıfatındaki şirketlerin kusurlarından ileri geldiğini ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 euronun kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... San. A.Ş. vekili, husumet itirazında bulunmuş ve müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, taşınan yükün nevinin taşıyan tarafından yükleme esnasında öğrenildiğini, yangının yükün taşınması sırasında gerekli tedbirlerin alınmamasından kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiş, davacının ıslah talebi sonrasında ıslah edilen kesim yönünden zamanaşımı def'inde bulunmuştur.

2.Davalı ... vekili; müvekkiline yükün yanıcı madde olduğuna dair bilgi verilmediğini, yangının araçta taşınan yükün nevinden kaynaklandığını, kusurunun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Nakliyat ve Tic. A.Ş. vekili; kira sözleşmesiyle kullanılan aracın davalının oğlu tarafından kullanıldığını, meydana gelen olayda davacının oğlu olan araç sürücüsünün de kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, davacının ıslah talebi sonrasında ıslah edilen kesim yönünden zamanaşımı def'inde bulunmuştur.

4. Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili; sigortalı yükün yanlış yüklemesi, istiflenmesi ve hatalı ambalajlanmasından kaynaklı yangın nedeniyle oluşan hasarın poliçe teminatı haricinde kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

5.Birleşen davada davalı ... vekili; yükün niteliğine ilişkin yanıltıcı bilgi veren davacının hasardan sorumlu olduğunu, taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR Konvansiyonu) hükümlerine tabi olması nedeniyle müvekkilinin sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

6.Birleşen davada davalı .... ve Tic. A.Ş. vekili; taşınan yükte meydana gelen hasarın yükün sahibi olan davacının yüke ilişkin gerekli uyarıları yapmaması ve bilgi vermemesinden kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden; asıl davada davalı ... San. A.Ş.'nin taşınan yüke ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, meydana gelen zarardan davacıya karşı haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu olduğu, davacı ile davalı .... ve Tic. A.Ş. arasında kira ilişkisi bulunduğu, kiralayan konumundaki davalı .... ve Tic.

A.Ş.'nin taşıma sözleşmesine konu yükün mahiyetini bilmesine rağmen yükün sebebiyet vereceği zararları önlemek için gerekli tedbirleri almadığı, dolayısıyla davacı ile aralarındaki kira sözleşmesi uyarınca davacının zararından sorumlu olduğu, her iki davalının da zamanaşımı savunmasında bulunduğu, ıslah olunan kısım yönünden davanın zamanaşımına uğradığı, dava dilekçesinde belirtilmiş ise de römorkun dava konusu olmadığı, asıl davanın davacısı ile davalı ... arasında ise sözleşme ilişkisinin bulunmadığı,

bu davalının haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu olmasını gerektirir bir hususun da dosya kapsamında ispat edilemediği gerekçesiyle asıl davada davalılar Sembol Ambalaj San. A.Ş. ve Ladik Nak. ve Tic. A.Ş.'ne yönelik davanın kısmen kabulü ile 8.000,00 TL çekici zararı ve 1.000,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 9.000,00 TL'nin davalılar Sembol Ambalaj San. A.Ş. ve Ladik Nak. ve Tic.

A.Ş.'den 25.05.2007 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ve fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ...'ya yönelik davanın reddine; birleşen dava yönünden, kusur oranlarının belirlenmesi yönünden yeni bir heyetten rapor aldırılmasına karar verildiği, verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırılmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili, asıl ve birleşen davada davalı ... Nakliyat A.Ş. vekili ve asıl davada davalı ... birleşen davada davacı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 02.06.2021 tarihli ve 2020/5776 E. 2021/4701 K. sayılı kararıyla davalı ... Nakliyat A.Ş.'nin ıslahla arttırılan alacak için zamanaşımı def'inde bulunduğu gözetildiğinde Mahkemece ıslah edilen kısım yönünden hangi zamanaşımının uygulandığı ve alacağın ne zaman muaccel olduğu belirlenmek suretiyle zamanaşımı def’inin karara bağlanması gerekirken, gerekçesiz olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın asıl davada davacı yararına bozumasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... Nakliyat A.Ş. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl davada davalı ... Nakliyat A.Ş. vekili; kira alacağının tahsili davalarında zamanaşımının beş yıl olduğunu, Mahkemece kira ilişkisinden başka bir ilişkinin varlığının kabul edilemeyeceğini, davanın müvekkili yönünden reddi gerektiğini, ayrıca sürücü ve davacının kardeşi olan Aykut Gölge'nin de kusurlu olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının müvekkili lehine bozularak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, davacıya ait çekicinin taşıma sırasında çıkan yangın nedeniyle tamamen zayi olmasından kaynaklı çekici bedelinin tazmini ve çekicinin kullanılamamasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin, birleşen dava ise, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık davacı ile davalı ... Nakliyat A.Ş. arasındaki kira ilişkisinde davacının tazminat talebi yönünden hangi zamanaşımı süresinin uygulanacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre; asıl davada davalı ... Nakliyat A.Ş. vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davalı ... Nakliyat A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 251,50 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,