Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5172 K.2024/1251

2. Müflis Wagner Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş. İflas İdaresi

DAVA TARİHİ

İLK DERECE MAHKEMESİ

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2014/527 E., 2019/182 K.

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı Müflis Wagner Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş. hakkındaki dava bakımından karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davalı ...Ş. hakkındaki davanın kabulüne, diğer davalı hakkındaki dava bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan Wagner Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş. arasındaki ticari ilişki çerçevesinde bu davalıya 5 adette toplam bedeli 115.000,00 TL'lik çeklerin verildiğini, ancak adı geçen davalının bu çekler karşılığında vermesi gereken malları vermediğini, davalının iflas ettiğini, çeklerin bu davalı tarafından diğer davalı ... şirketine devir ve temlik edildiğini, ancak yapılan işlemin mevzuata uygun bulunmadığını, davalı ... şirketinin bedelsiz kalan bu çekleri tahsil ettiğini ileri sürerek belirterek, çeklerin bedeli olan 115.000,00 TL'nin çeklerin tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; çek bedellerinin tahsilinin üzerinden 1 yıldan fazla süre geçtiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin gerekli araştırmaları yapmak suretiyle çekleri teslim aldığını, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Müflis Wagner Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş.

İflas İdaresinin davacının başvurusunu kabul ederek alacağını iflas masasına kaydettiği, bu nedenle bu davalı hakkındaki davanın konusuz kaldığı, davalı ... şirketi hakkındaki davaya gelince, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun (6361 sayılı Kanun) 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, faktoring şirketlerinin Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş,

fatura ile tevsik edilmeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacakları veya tahsilini üstlenemeyecekleri, faktoring şirketlerinin fatura tevsiki ile birlikte çeki ciro yolu ile temlik alabileceklerinin hüküm altına alındığı, davalı ...Ş. kayıtlarında yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, adı geçenin davaya konu çekleri diğer davalıyla imzaladığı faktoring sözleşmesi kapsamında, sunulan faturalar ile tevsik ederek ciro yolu ile devralındığının anlaşıldığı,

davalı ...Ş.'nin yasal yükümlülük kapsamında gerekli belgelerin temin edilmesi neticesinde çekleri kabul ettiği gerekçesiyle davalı ...Ş. hakkındaki davanın reddine, diğer davalı hakkındaki dava bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu işlemlerin yapıldığı tarih itibariyle somut olaya 6361 sayılı Kanun'un uygulama kabiliyeti bulunmadığını, uyuşmazlığın işlemlerin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ve 10.10.2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğe göre çözüme kavuşturulması gerektiğini, bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinin, "factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile,bir mal veya hizmet satışından doğmuş,

doğacak fatura ve benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler." hükmünü haiz olduğunu, anılan hükme göre, davalılar arasındaki işlemin alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, bu nedenle müvekkilinin akidi olan davalı şirkete karşı ileri sürebileceği tüm defileri davalı ... şirketine karşı da ileri sürebileceğini, müvekkilinin davalı müflis şirketten olan alacağın iflas masasına kaydedildiğini ve böylece müvekkilinin bu davalıya borçlu olmadığının kesinleştiğini,

bu nedenle başkaca hiç bir araştırma yapılmaksızın diğer davalı hakkındaki davanın da kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut davada, çeklerin bedelsiz olup olmadığı, ayrıca bedelsizlik varsa bu durumun davalı ... şirketine ileri sürülüp sürülemeyeceği hususlarının tartışılması gerektiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, davacı ile davalı ... şirketinin ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup, davacının ticari defterlerinde yapılan incelemede, davacının davalı ... San. Tic.

A.Ş.'ye fazla yaptığı ödemelerden dolayı 2012 yılı sonu itibariyle toplam 271.255,90 TL alacaklı olduğu yolunda görüş bildirildiği, dava konusu çeklerin dosyaya celbedilen suretlerinden de anlaşılacağı üzere davalı ... şirketinin çekleri doğrudan diğer davalı ... San. Tic. A.Ş.'den ciro yoluyla devraldığı, öte yandan davalı ... San. Tic.

A.Ş.'nin iflas ettiği ve tasfiye işlemlerinin de devam ettiği, ayrıca icra müdürlüğünce mahkemeye gönderilen 05.12.2018 tarihli cevabi yazıda; davacı şirketin 123 üncü sırada alacak kaydı yaptırdığı ve alacağın tümünün iflas idaresince kabul edildiğinin bildirildiği, bilindiği üzere faktoring işleminin temelinde alacağın temliki hükümlerinin bulunduğu, faktoring şirketlerinin ... bir mal veya hizmet satışından ... alacakları temlik alabiliceği, somut olay bakımından yapılan değerlendirmede, davacının dava konusu çekleri mal almak amacıyla avans olarak verdiği,

davalı şirketin alınan çekler karşılığı 2012 yılı sonu itibariyle 271.255,90 TL alacaklı bulunduğu, zaten davacının alacağının da iflas dairesince kabul edildiğinin anlaşıldığı, somut olayda bedelsizlik iddiasının davalı ... şirketine karşı da ileri sürülebileceği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davalı ...Ş. hakkındaki davanın kabulüne, diğer davalı hakkındaki dava bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davaya konu çekler karşılığında mal almadığını ispatlayamadığını, Bölge Adliye Mahkemesince alacağın iflas masasına kaydedildiğinden bahisle bu hususun ... olduğu belirtilmiş ise de İflas İdaresinin bu kararının ilam niteliğinde olmayıp bağlayıcı kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin, davaya konu çeklerin ... bir ilişkiden kaynaklandığını faturalarla tevsik ederek davaya konu çekleri ciro yoluyla temlik aldığını, davacının akidi olan davalı şirkete karşı ileri sürebileceği defileri iyi niyetli hamil konumunda olan müvekkiline karşı ileri sürümeyeceğini, müvekkilinin davaya konu çekleri kötü niyetle iktisap ettiğinin ispatlanamadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davaya konu çeklerin bedelsiz olup olmadığı, bedelsiz olduğunun tespiti halinde ise davacının bedelsizlik defini davalı ... şirketine karşı ileri sürüp süremeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ...Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.