Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5193 K.2024/1553

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı Yöre Süt Ürünleri Ltd. Şti.'nin keşide ettiği 14.01.2015 tarih 139.500,00 TL bedelli çekin ticari ilişki gereğince diğer davacı ... Ltd. Şti.'ye verildiğini, çekin davacı ... ...Ltd. Şti. uhdesinde iken çalındığını, çekin davalı ... tarafından Gebze 3. İcra Müdürlüğünün 2015/698 E. sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, takipte her iki davacının malları üzerine haciz uygulandığını, sahte imzayla Özışık Süt Ürünleri Ltd.

Şti.'nin ciranta gösterildiğini, haciz baskısı nedeniyle davacı Yöre Süt Ürünleri Ltd. Şti.'nin 176.225,00 TL'yi icra veznesine depo etmek zorunda kaldığını, davacıların, davalılarla ticari ilişkisi bulunmadığını, çeklerin çalınmasıyla ilgili Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını, çekte ciro olarak imza ve kaşesi görünen Özışık Süt Ürünleri Ltd.

Şti.'nin kaşesinin sahte olduğunu, imzaların da yetkili kişiye ait olmadığını ileri sürerek dava konusu çekle ilgili olarak davalılara takip miktarı olan 154.446,55 TL borçlu olmadıklarının tespitine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın hem keşideci hem lehtar tarafından ikame edildiğini, takip konusu çekin keşidecisi olan Yöre Süt Ürünleri Ltd. Şti.'nin davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, takip konusu çekin keşidecisi olan Yöre Süt Ürünleri Ltd.

Şti.'nin dava konusu çeki davacıya ticaret gereği ciro ederek verildiğini ve dolayısıyla bu çekin borçlusu olduğunu açıkça ikrar ettiğini, müvekkilinin çeki iyi niyetle iktisap ettiğini, müvekkilinin kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispat yükünün davacıda olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 677 nci maddesine göre poliçedeki bir imzanın sahtelik yüzünden geçerli olmaması halinde diğer imzaların hukuki durumunda bir değişiklik olamayacağını, yani senedin onlar bakımından geçerli olacağını, davacıların dava açmakta ve ihtiyati tedbir kararı almakta kötü niyetli olduğunu,

müvekkilinin alacağına geç ulaşacağını ve zarara uğrayacak olması sebebiyle tazminat taleplerinin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalılar cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.Davanın ilk olarak açıldığı Gebze 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.12.2015 tarih, 2015/50 E. ve 2015/899 K. sayılı görevsizlik kararı üzerine dosya görevli Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... Süt Ürünleri Yem Gıda Tarım Hayvancılık İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, bu şirket adına atılı bulunan ciro imzasının davacı şirket temsilcilerine ait olmadığının Adli Tıp Kurumu raporu ile tespit edildiğini, bu nedenle davacı ......Ltd.

Şti. yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, 6102 sayılı Kanunun 677 ve 687 nci maddelerindeki düzenlemeler dikkate alındığında imzaların istiklali ilkesi uyarınca poliçeye atılan her geçerli imzanın sahibini bağladığı, davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise dava konusu çekte keşideci durumunda olup, davalı ... ... senede ciro yoluyla hamil olduğu, ilk cironun çekin lehtarı durumundaki Özışık ... Ltd.

Şti. imzası ile yapıldığı, bu imzanın sahte olduğunun anlaşıldığı, davacı keşidecinin kendi imzasını inkar etmediği, çek metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı, lehtarın imzasının sahte olmasının imzaların istiklali ilkesi karşısında davacı keşideciyi sorumluluktan kurtarmayacağı, davacı Yöre Süt... Ltd. Şti.'nin, diğer davacı ... ... Ltd.

Şti.'ye karşı ileri sürdüğü herhangi bir şahsi def'inin de bulunmadığı, davalı ...'in kötü niyetli hamil olduğunun da kanıtlanamadığı, şahsi def'i ileri sürülmediği için kötü niyetli hamil olmasının da bir etkisinin bulunmadığı, bu nedenle Mahkemece soruşturma dosyasının sonucunun beklenmediği, tedbir kararı ile icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiğinden ve tedbir uygulandığından davacı Yöre Süt...Tic. Ltd.

Şti.'nin icra inkâr tazminatına mahkum edilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı ... Süt Ürünleri Yem Gıda Tarım Hayvancılık İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından açılan davanın kabulüne, davacı ... Süt Ürünleri Yem Gıda Tarım Hayvancılık İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin icra dosyasında davalı takip alacaklısı ...'e borçlu olmadığının tespitine, davalı alacaklının takip yapmakta haksız ve kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacı ... Süt...Ltd.

Şti. lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, davacı Yöre Süt...Ltd. Şti. tarafından açılan davanın reddine, tedbiren icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiğinden ve tedbir uygulandığından, davacı Yöre Süt... Ltd. Şti.'nin dava değerinin %20'si olan 30.889,31 TL icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı Öz Işık Süt ürünleri adına atılı imza ve kaşenin sahte olduğunun tespit edildiğini, çekteki ciro silsilesinin bozulduğunu, davacıların, davalıların hiçbirisini tanımadığını, hiçbir ilişki ve borcunun bulunmadığını, çek çalındığından ve sahtecilik yapıldığından davalıların çeki ne sebeple ve hangi ticari ilişki kapsamında aldıklarını ispat etmeleri gerektiğini, çeklerin çalınmasıyla ilgili olarak başlatılan Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/12579 soruşturma dosyası sonucunun beklenmemesinin hukuka aykırı olduğunu,

diğer davacı lehtar imzasının sahte olduğunu ve bu imzadan sonra gelen ciranta olan davalı ...'in de imzasını savcılık beyanında inkâr ettiğini, davalı hamilin kötü niyetli olduğunu ve resmi belgede sahtecilik-dolandırıcılık suçlarını meslek edinmiş birisi olduğunu, buna ilişkin mahkeme dosya numaralarının sunulduğunu, mahkemenin müvekkilin borcunu ikrar ettiği yönündeki tespitin hatalı olduğunu, müvekkilinin sadece diğer davacıya çeki ticari ilişki kapsamında verdiğini kabul ettiğini, müvekkilin çek kapsamında borcunun bulunmadığını, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmediğini,

ayrıca benzer davalarda mahkemelerin her iki davacının menfi tespit talebini kabul ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekteki lehtar (Özışık Süt Ürünleri Yem Gıda Tarım Hayvancılık İnş. Tic. ve San. Ltd.

Şti.) imzasının Adli Tıp Kurumu raporu ile şirketin yetkililerine ait olmadığının tespit edilmesi nedeniyle mahkemenin bu davacı yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 677 nci maddesi hükmüne göre senetteki geçersiz imzanın sadece kendisi yönünden hükümsüzlük sonucu doğuracağı, senetteki her imzanın diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlayacağı, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmamasına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığı,

kural olarak geçerli imzaların sahiplerinin başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacakları, buna göre davacı keşideci Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından açılan davada, davacının imzasını inkar etmemesi ve borçtan sorumlu olması, diğer davacıya karşı herhangi bir def'i sürmemesi nedeni ile bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekraren kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı Yöre Süt Ürünleri Gıda ve İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,