Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/528 K.2023/824

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı Güneş Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Mahkemece kısmen reddilen ve davacı vekili tarafından temyize konu edilen toplam miktar 196,01 USD karşılığı dava tarihindeki kur esas alınarak yapılan hesaplamaya göre 360,00 TL olup Mahkemenin verdiği karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 4.270,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'a 13.06.2001 tarihli sayısal oyunlar bayilik sözleşmesi ile bayilik ruhsatı verildiğini, bu ruhsata istinaden oyun terminalinin teslim edildiğini, davalının terminalinin yandığını bildirerek yeni makine talep ettiğini ve kendisine yeni makine temin edildiğini, davalı ... ile aralarındaki bayilik sözleşmesi gereğince oyun terminalinde oluşan hasardan kusur aranmaksızın sorumlu olacağının kararlaştırıldığını, diğer davalı ... şirketinin ise sigorta sözleşmesi gereği kendisine yapılan bildirime rağmen müvekkili şirketin zararını ödemekten kaçındığını ileri sürerek, şimdilik 3.900 USD’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında sayısal oyunlar bayilik sözleşmesi kapsamında bayilik ruhsatı ve oyun terminalinin kendisine verildiğini, 13.11.2011 tarihinde işyerinde meydana gelen yangın sonucunda sayısal loto terminalinin de tamamen zarar gördüğünü, bu terminal için davacı ile yapılan sözleşme gereği 2.000,00 USD teminat bedeli yatırıldığını, bu bedel ile terminalin sigortalandığını, 17.11.2011 tarihinde davacı tarafından yeni terminalin kurulumunun gerçekleştirildiğini, eski terminal kullanılamaz hale geldiğinden,

davacı tarafın bunu almaya gerek görmediğini, olayda kendisinin kusurunun olmadığını, bayiliği devam ettiğinden yatırdığı 2.000,00 USD teminatın iade edilmeyip bayilik müddeti boyunca davacı tarafta kaldığını, oyun terminalinin iade edilmesi durumunda ancak bu paranın iade edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Güneş Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu hasardan sorumlu olmayıp oluşan hasarın poliçe kapsamında olmadığını, ayrıca müvekkiline süresinde ihbar yapılmadığından hasarlı olduğu iddia olunan terminal üzerinde ekspertiz incelemesi yapılamadığını, müvekkilinin sorumluluğuna karar verilecekse diğer davalının yatırdığı teminatın da dikkate alınarak mahsubunun gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 06.03.2014 tarih, 2021/282 E. ve 2014/84 K. sayılı kararı ile davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı Güneş Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 09.09.2019 tarih, 2019/3117 E. ve 2019/5113 karar sayılı kararı ile taraflar arasında akdedilen 13.06.2001 tarihli “Sayısal Oyunlar Bayilik Sözleşmesi”nin 3 üncü maddesinin (d) fıkrasında “bayi oyun terminaline gelecek her türlü zarardan sorumludur” hükmüne yer verilmekle davalı bayi ...’ın oyun terminalinde oluşacak zararlardan kusuru aranmaksızın sözleşme hükümleri uyarınca sorumlu olacağı kabul edilmiş olup mahkemece mezkur sözleşme hükümleri değerlendirilmeksizin karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen 13.06.2001 tarihli “Sayısal Oyunlar Bayilik Sözleşmesi”nin 3 üncü maddesinin (d) fıkrasında “bayi oyun terminaline gelecek her türlü zarardan sorumludur” hükmüne yer verilmekle davalı bayi ...’ın oyun terminalinde oluşacak zararlardan kusuru aranmaksızın sözleşme hükümleri uyarınca sorumlu olacağı, davalının, davacının kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru ve mücbir sebebin varlığının ispatı halinde sorumluluktan kurtulabileceği,

davalı tarafça kurtuluş kanıtı sunulamadığı gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın kabulü ile 3.900,00 USD' nin dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesap edilecek faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı Güneş Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 3,900,00 USD'nin 3.703,99 USD'sinden sorumlu olmak kaydıyla.

3.703,99 USD 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesap edilecek faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından düzenlenen elektronik cihaz sigorta poliçesi ile sigortalı cihazlar tek bir rizikonun değil; hırsızlık, yangın, infilak, sel, seylap gibi çeşitli rizikolar açısından da teminat kapsamı içine alınıp dava konusu zarara neden olan yangının da sigorta kapsamına alındığını, davalı ... yönünden de davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda muafiyet tenzili uygulandığını ancak taraflar arasında akdedilen sözleşmede bu yönde bir hüküm olmadığını,

tahsili talep edilen dava konusu zararın sayısal oyun makinesinin yanması neticesinde kullanılamaz hale gelmesinden kaynaklanmakta olup bu durumda muafiyet tenzili uygulanmasının taraflar arasında yapılan sözleşmeye ve mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı ile davalı ... arasındaki elektronik cihaz sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu' nun 427 nci maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Dava, elektronik cihaz sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup dava konusu olay terminaline gelen zararlardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları nedeni ile toplam tazminat miktarının sorumlulukları oranında davalılardan tahsili yönünden hüküm kurulması gerekirken, ayrı ayrı hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

3.Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinin tamamının hüküm fıkrasından çıkartılarak, (1) numaralı bent yerine “Davanın davalı ... yönünden kabulü ile davalı Güneş Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabulüne" cümlesinin yazılmasına, (2) numaralı bent yerine "3.900,00 USD'nin (Davalı Güneş Sigorta A.Ş.'nin 3.703,99 USD' sinden sorumlu olmak kaydıyla) dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı ...'a iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,