Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5377 K.2022/5979

Taraflar arasında görülen davada Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 14.04.2022 tarih ve 2022/342 E. - 2022/384 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Dosyanın incelenmesinde; davanın alacak istemine ilişkin olduğu, Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesince Dairemizin 22.10.2020 tarih 2020/283 E. - 2020/4376 K. sayılı bozma ilamı sonrasında 18.01.2022 tarihinde Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı ve 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmasına ilişkin kararın 01/09/2021 tarihi itibariyle uygulanacağından Asliye Ticaret Sıfatıyla bakılan dosyada mahkemenin bu tarih itibariyle görevli olmayacağı, görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu ve her aşamada re'sen gözetilmesi gerektiği,

davaya devam olunması sırasında Asliye Ticaret Mahkemesi kurulması nedeniyle işbu kararın görevsizlik kararı niteliğinde olmayıp kesin nitelikte bir devir kararı olduğu gerekçesiyle dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilmesine karar verildiği, dosyanın devredildiği Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince ise, 14.04.2022 tarihinde Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi, Hakimler Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli, 608 numaralı kararı ile, 01/09/2021 tarihinde faaliyete geçtiği, mezkûr 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı,

mahkemeye gönderilen davanın 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olduğu, bu nedenle mahkemenin dosyayı görmekle görevli olmadığı gerekçesi ile davanın görev nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verildiği, bu kararın davacı vekilince temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemelerin göreviyle ilgili temel düzenlemeyi içeren HMK. 1. maddesi; “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir”, hükmünü amirdir. Ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen TTK 5/2. maddesinde ise aynen: “Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır” denilmektedir. Dava tarihinde henüz asliye ticaret mahkemesi bulunmamakla, dava doğru yerde, yani asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile asliye hukuk mahkemesinde açılmıştır.

Genel görevli asliye mahkemelerinin baktığı işlerin tür ve sayıca çoğalması üzerine zaman zaman uzman mahkemeler kurulmaktadır. Asliye hukuk mahkemeleri bünyesinden ayrılan bazı uzman mahkemelere mevcut dosyaların devrine yönelik geçiş hükümleri konulmuştur. (Aile mahkemelerinin kurulması gibi) Bu halde halen görülmekte olan dosyaların yeni görevli mahkemeye devredilmesi gerektiği izahtan varestedir.

Yeni mahkemenin ihdasıyla birlikte işin devrine yönelik özel hüküm bulunmaması halinde ise, mevcut mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karar bağlaması tabii hakim ilkesinin de doğal sonucudur. Belirtilen nedenlerle dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

Dava, dava dışı keşideciye çek karnesi veren davalı bankanın gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle davacı hamilin uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta, dava, Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Çerkezköy Asliye (2) Hukuk Mahkemesince görülmekte iken 18.01.2022 gün 2020/1149 esas - 2022/10 karar sayılı kararla "H.S.K.'nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin kurulduğu, yargı çerçevesinin de Tekirdağ İli mülki sınırları olarak belirlendiği" gerekçesiyle dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş,

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.04.2022 tarih ve 2022/342-384 sayılı kararı ile de "dava tarihi itibariyle uyuşmazlıkta Çerkezköy Asliye 2. Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu" gerekçesiyle davanın usulden reddine, dosyanın görevli Çerkezköy Asliye 2. Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyizi üzerine çoğunluk görüşü doğrultusunda Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kararı onanmıştır.

Sayın çoğunluğun onama gerekçesine katılamıyorum.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK 4/1-f maddesinde ifade edilen ticari dava niteliğindedir.

Nitekim dava, yerel Asliye Hukuk Mahkemesine Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılmıştır.

6102 sayılı TTK 5/3 maddesi ile de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesinin arasındaki ilişki, görev ilişkisi olarak öngörülmüştür.

Görev kuralları kamu düzeni ile ilgili olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınan kurallardan olup, yargılama süresince mahkemenin uyuşmazlıkta görevli olması gerekmektedir.

5235 sayılı Yasa'nın 5. maddesinde Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun olumlu görüşü alınarak Hukuk Mahkemelerinin Adalet Bakanlığınca kurulacağı, Yasa'nın 7. maddesinde de yargı çevresinin Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulunca belirleneceği düzenlenmiştir.

Nitekim, açıklanan yasal düzenlemeler gereğince HSK Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yargı çevresi Tekirdağ İli mülki sınırları olmak üzere Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş ve 01.09.2021 tarihinde faaliyete geçmiştir.

6102 sayılı TTK 5/2 maddesinin "bir yerde Asliye Ticaret Mahkemesi varsa, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4. madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca Ticaret Mahkemesinde görülecek diğer işlere Asliye Ticaret Mahkemesince bakılacağı" hükmü gereğince 01.09.2021 tarihi itibariyle Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesinin, Ticaret Mahkemesi sıfatı sona ermiş olup, bu tarihten itibaren Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesine artık ticari dava açılması mümkün olmadığı gibi eldeki ticari davalara bakması da mümkün değildir.

Kaldı ki H.S.K. Genel Kurulunun 07.07.2021 tarihli kararında derdest davaların Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmeyeceği, mahkemelerince sonuçlandırılacağı konusunda bir geçiş hükmü de bulunmamaktadır.

6102 sayılı TTK 5/2 maddesindeki açık hüküm karşısında 01.09.2021 tarihi itibariyle Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesinin Ticaret Mahkemesi sıfatı sona erdiğinden, görev kurallarının niteliği gereği artık Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi uyuşmazlıkta görevli bulunduğundan Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin usul ve yasaya aykırı kararı bozulmalıdır.

Açıklanan nedenlerle Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kararının bozulması gerekirken yazılı şekilde onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.