Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5484 K.2024/1903

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 2014/02534 ve 2014/02533 tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmamasına rağmen kötü niyetli olarak tescil ettirdiğini, 2014/02533 ve 2014/02534 numaralı çoklu tasarımların asıl olarak davalının bir dönem ürünlerini sattığı ABD menşeili Torcup firmasının tasarımlarının kopyası olduğunu, ürünlerin dava dışı Torcup firması tarafından davalının başvuru tarihi olan 01.04.2014 tarihinden çok önce piyasaya sürüldüğünü, kaldı ki tasarımı ilk kullanan firmanın da dava dışı Powermaster firması olduğunu, davalının Torcup markasını da haksız yere tescil ettirmek istediğini,

ancak tescil başvurusunun reddedildiğini, bu sebeplerle davalıya ait 2014/02533 ve 2014/02534 numaralı endüstriyel tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya ait 2014/02533 ve 2014/02534 tescil numaralı hidrolik tork anahtarı tasarımının, davacının aynı tasarım olduğunu iddia ettiği Torcup ve Powermaster markalı tork anahtarlarının kopyası olmadığını, tasarımların birbirlerinden gözle görülür şekilde farklı olduğunu, hidrolik tork anahtarlarının mekanizmasının çok farklı biçimlere evrilmesi mümkün olmadığından, bu anahtarı üreten tüm firmaların tasarımlarının birbirine benzediğini, davalıya ait tasarımların ayırt edici özelliğe sahip olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2014/02534 numaralı endüstriyel tasarımın 1 sayılı tasarımının ve 2014/02533 numaralı endüstriyel tasarımın 1 sayılı tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunuldukları, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmadığı, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu,

ancak 2014/02534 numaralı endüstriyel tasarımın 2 sayılı tasarımı ile 2014/02533 numaralı endüstriyel tasarımın 2 sayılı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip oldukları, hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne davalı adına tescilli 2014/02534 numaralı endüstriyel tasarımın 1 sayılı endüstriyel tasarımının ve 2014/02533 numaralı endüstriyel tasarımın 1 sayılı endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu ürünlerin, asıl olarak davalı firma sahibinin, daha önce satış temsilciliğini yapmış olduğu dava dışı Torcup firmasına ait ürünlerin kopyası olduğunu, davalının, bu ürünleri incelemesiz presedürde bir şekilde tescil ettirip haksız menfaat elde etmek amacıyla hareket ettiğini, red edilen 2 no.lu basit taşıma kolu bakımından da davanın kabulünün gerektiğini, tasarımlar çok eski olduğundan, tüm katalog asıllarının bulunmasının mümkün olmadığını, ama buna karşılık dava konusu edilen 1 ve 2 no.lu tasarımının kopyalandığı torcup ürünlerinin farklı bir dosyaya sunulduğunu,

Mahkeme tarafından da ilgili dosyadan 01.11.2017 tarihli dosya isteme yazısı ile istendiğini, netice olarak, hükümsüzlük iptali istedikleri ve buna karşılık iptal talebinin red edildiği kopyalama ürünün aslı dosyaya 01.11.2017 tarihinde girdiğini,

kataloglarda gözüktüğünü ve yine asıl olarak bilirkişilerin ilgili alandaki bilgileri ışığında dahi yenilik unsuru taşımadığı malum olan ve dolayısıyla asıl olarak ispata dahi olmayan 2014/02534 numaralı endüstriyel tasarımının 2 no.lu tasarım tescilinin hükümsüzlüğünün gerekli olduğunu belirterek 2014/02534 numaralı endüstriyel tasarımının 2 no.lu tasarımı bakımından reddine ilişkin kısmının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesinin kararını bilirkişi raporları doğrultusunda aldığını, fakat her iki bilirkişi raporunda da ürünlerin fiziki incelemelerinin yapılmadığını, fotoğraflar ve videolar üzerinden bir inceleme yapıldığını, bu gibi ürünlerin bilinçli kullanıcı tarafından ayırt edilebilir olduğunun anlaşılmasının fotoğraflar üzerinden mümkün görünmediğini, zira belli kalıpları kullanması zorunlu olan ürünlerden bahsedildiğini, bilinçli kullanıcının fotoğraflardan veya videolardan farkı anlaması beklenmezken, bilirkişilerin incelemelerini bu şekilde yapıp hükmü etkileyen raporlar sunmalarının kabul edilemeyeceğini,

ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alınacağını, müvekkilinin bu özgürlük doğrultusunda davalının benzerlik olduğunu iddia ettiği ürünlere göre yeni şeyler denediğini, 2014/ 02533 no.lu hidrolik tork anahtarında, rapora esas alınan tork anahtarının tork tabancası bağlantı kısmının düz, müvekkilinin tasarımında oval dikdörtgen olduğunu, yine aynı modelde müvekkilinin büyük bir taşıma kolu kullanmışken, diğerinde taşıma kolu dahi olmadığını, 2014/02534 no.lu hidrolik tork anahtarında da, müvekkilinin benzerlikten kaçınmak için,

tabancanın dip kısmındaki tamamen dikkat çeken rengi, sarı yerine kırmızı renk yaptığını, bu anahtar açısından tasarımda değişebilir bir seçenek olmaması sebebiyle ayırt edilebilirliği böyle sağlama gayretinde bulunduğunu, zaten diğer ürünün tabanının sarı olmasının da bu üründe ayırt edici bir kısım bulmanın zor olduğunu gözler önüne serdiğini, eğer ki ayrıştırıcı başka bir özellik olsaydı, diğer markanın da kendi ürününü sarı renk ile özel kılmayacağını, zira bu ürünlerin renkli olmasının da, görüntü açısından bir şey ifade etmediğini, yine taşıma kolu açısından yukarıda bahsi geçen durumun burada da aynı olduğunu,

ayrıca bu ürünün yan tarafında yaklaşık 7-8 adet yuvarlaktan oluşan ayırt edici başka bir husus daha olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından bilirkişilerce incelemenin internet görüntüleri üzerinden yapıldığı, fiziki inceleme yapılmadığı, bu nedenle raporların yetersiz olduğu yönünde itirazda bulunmuşsa da, dosyada bulunan ve incelemeye esas alınan görüntülerin detaylı ve çok yönlü görünümleriyle bilgilenmiş tüketicide karşılaştırma yapabilecek kadar veri sağladığı ve algı oluşturmaya yeterli olduğu, inceleme için ürünlerin fiziki olarak incelenmesi halinde farklı bir sonuç yaratmayacağı, bu nedenlerle raporların dosya kapsamına uygun ve teknik yeterliliğe haiz olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle, ayrıca 2014/02533 numaralı endüstriyel tasarımının 2 no.lu tasarımı bakımından da tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini belirterek ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

2.Davalı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,