Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5535 K.2024/1750

Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğinin tespiti ve sözleşmeye konu malın iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 08.02.2018 tarihinde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye konu malın davalıya teslim edildiğini ancak davalı kiracının kira borcunu vadesinde ödemeyip temerrüde düştüğünü, bunun üzerine müvekkilince davalıya ihtarname gönderilerek kira borcunun ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 gün içerisinde ödenmesinin istenildiğini, ayrıca bu ihtarnameyle davalıya, kira borcunun ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı,

sözleşmenin feshedilmiş sayılması halinde ise kiralanan malın fesihten itibaren 3 gün içinde iade edilmesi gerektiği hususlarının da ihtar edildiğini ancak davalının kira borcunu verilen süre içerisinde ödemediği gibi kiralanan malı da süresinde iade etmediğini,

davalı her ne kadar süresi geçtikten sonra malı müvekkiline iade etmiş ise de müvekkilinin mal üzerinde tasarruf hakkına sahip olabilmesi için malın Mahkeme kanalıyla müvekkiline iadesi gerektiğini ileri sürerek müvekkilinin taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesini haklı nedenlerle feshettiğinin tespitine ve sözleşmeye konu malın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği, bu nedenle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun (6361 sayılı Kanun) 31 ve 32 inci maddeleri gereğince kiralanan malın iadesi koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalı tarafından davacıya iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın esasen konusuz olarak açıldığını, davadan önce müvekkilinin dava konusu aracı borçlarını ödeyemediği için davacıya iade ettiğini, bu hususun dava dilekçesinin 3 üncü madde 2 üncü paragrafında beyan edildiğini, davacının ihtarnamesinde verilen 60 günlük süre içerisinde borcun ödenmediğinden dolayı sözleşmenin feshedildiğini, davacının kötüniyetli olarak zaten teslim aldığı bir araç için dava açtığını ve tedbir talep ettiğini, mahkemenin de davayı kabul ettiğini, oysa davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin, dava dilekçesinde, finansal kiralama konusu malın müvekkiline davalı tarafından teslim edildiğini belirttiği, finansal kiralama sözleşmelerinde, malın mülkiyetinin finansal kiralama şirketinde, zilyetliğinin ise kiracıda olduğu,

davacı taraf malın zilyetliğini aldığını beyan ettiğine göre artık malın iadesini istemekte hukuki yararı bulunmadığı ancak davacının malın iadesi yanında sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespitine karar verilmesini de talep ettiği, dosya kapsamından davacının sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiğinin sabit olduğu gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, malın iadesi talebinin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ve davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; finansal kiralama sözleşmelerinde, kiralama konusu malın çıplak mülkiyetinin kiralayana, her türlü faydayı sağlamak üzere zilyetliğinin ise kiracıya ait olduğunu, finansal kiralama sözleşmelerinin niteliği gereği kiralanan malın kiralayan tarafından tasarruf yetkisi de dahil olmak üzere geri alınabilmesinin ancak bu yönde verilmiş bir Mahkeme kararı ya da finansal kiracı tarafından usulüne uygun şekilde verilmiş açık rıza beyanıyla mümkün olabildiğini, somut olayda,

davalı her ne kadar finansal kiralama sözleşmesine konu malı fiziki olarak müvekkiline teslim etmiş olsa da söz konusu mala dair tasarruf yetkisini tamamen ve sınırsız olarak müvekkiline vermediğini, bu nedenle mal üzerindeki tasarruf yetkisini alabilmek için iş bu davayı açtıklarını ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinin aksine hukuki yararlarının bulunduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğinin tespiti ve sözleşmeye konu malın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve aynı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi.

2. 6361 sayılı Kanun'un 31 ve 32 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,