Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5583 K.2024/2023

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1993 yılında kurulduğunu, tarım ve bahçe makineleri ile güç ürünleri pazarında faaliyet gösteren Hyundai'nin de aralarında bulunduğu birçok yabancı ürünlerini ülkemizde pazarladığını, HYUNDAI ibareli markalara ilişkin olarak inhisari lisans sahibi olduğunu ve dava açma hakkının da müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin ayrıca TECHNO 700 markasının da tescilli sahibi olduğunu, davalının ürünlerinde HONDAY ve TECHNO 750 ibarelerini marka olarak kullandığını, müvekkili markalarının benzerlerinin kullanılmasının yanında davalı ürün ambalajlarındaki renk,

şekil ve yerleşimin de müvekkili ürün ambalajı ile aynı olduğunu, HONDAY kelimesinin davalı tarafından tesadüfen seçilmiş olamayacağını, bu kelimenin HYUNDAI markasının okunuşu ile benzer olduğunu, ortalama tüketicinin taraf ürünlerini birbirine karıştıracağını, davalının kötüniyetli hareket ettiğini ileri sürerek, davalının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemlerinin tespiti, ref'i, men'i ile şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu edilen ürünlerin satış ve pazarlamasını yapmasının tamamen yasal olup, tescile dayalı bir kullanımın söz konusu olduğunu, HONDAY 55 isimli markanın 2013/24605 tescil numarası ile dava dışı ... adına tescilli olduğunu, müvekkilinin lisans sözleşmesi ile bu markanın kullanım hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin tescilli markası dışında TECHNO 700 ibareli herhangi bir ürünün satışını yapmadığını, piyasada satışı yapılan testerelerin hemen hepsinin tasarımlarının aynı olduğunu, petek görünümün diğer testerelerde de bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının kullanımlarına dayanak 2013/24605 tescil numaralı markasının Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesince hükümsüzlüğüne karar verildiği, kararın kesinleştiği, bu karar ile davalı markasının geçmişe etkili olacak şekilde koruma kapsamından çıktığı, davalının kullanmış olduğu 'Honday' markası davacının tescilli ve tanınmış "Hyundai" markasının görsel ve işitsel benzerliklerinin bulunduğu, aynı mal ve hizmet sınıflarında kullanıldıkları, bu anlamda ortalama tüketici nezdinde karıştırma ihtimalinin bulunduğu,

bu hali ile tecavüzün gerçekleştiği, aldırılan bilirkişi raporuyla tespit edilen 7.642,42 TL maddi zarar miktarının somut olayın gelişimi ile uyumlu olduğu, davalının kusurunun ve gerçekleşen zararın derecesi karşısında 10.000,00 TL manevi tazminatın davacının manevi zararının tazmini için uygun ve yeterli olduğu gerekçesiyle davalının, davacının 2011/82635 tescil numaralı HYUNDAI markasından kaynaklanan marka haklarına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına, sonuçlarının giderilmesine, tecavüze sebebiyet veren davalı ürünlerine el konularak,

el konulan ürünlerdeki "Honday55" ibarelerinin silinerek veyahut boyanarak kapatılmasına, 7.642,42 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar kesinleştiğinde ilanına, davacıya ait 2014/103152 tescil numaralı marka yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemenin gerekçeli kararında 2014/103152 tescil numaralı Techno 700 markasına ilişkin taleplerinin ne sebeple reddedildiğine dair tek bir açıklama yer almadığını, davalının defter ve belgelerinde Techno 750 marka veya modelli bir ürünün kaydına rastlanmamış olmasının, bu ibarenin kullanılmadığı anlamına gelmediğini, dava dosyasındaki fotoğraflar incelendiğinde ambalaj üzerinde her iki ibarenin birlikte kullanıldığını, ürünlerin toplatılması yönünde tedbir kararı verilmesine yol açan, mahkemede kanaat oluşturan ürünlerin dosyaya sunulduğunu,

üzerlerinde Techno 750 ibaresine yer verilmiş olan ürünleri gösterir fotoğrafların davacı ile yakın bir akrabalık ve ortaklık ilişkisi içinde olduğu anlaşılan ... tarafından facebook'ta paylaşıldığını, Techno 750 ibaresinin hiç kullanılmadığının ve müvekkilinin Techno 700 ibareli tescilli markasına tecavüz edilmediğinin kabulünün hukuka aykırı olduğunu, manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının dava konusu Honday55 ibareli markanın sahibi olmadığını, markanın dava dışı ... adına tescilli olduğunu, davalının markayı lisans sözleşmesine ve TÜRKPATENT nezdinde tescilli olmasına dayanarak kullandığını, söz konusu markanın dava açılmasından çok sonra mahkeme kararıyla hükümsüz kılındığını, davalının markayı tescile dayalı olarak kullandığını, ihtiyati tedbir kapsamında davalının işyerinde yapılan aramada Techno 700 ibareli herhangi bir ürüne rastlanmadığını, davalının sadece Honday55 ibareli ürünlerin satışını yaptığını, bunun da lisans sözleşmesine dayalı olduğunu, davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesinin usule aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Honday55 ibareli 2013/24605 tescil numaralı markanın Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/11 E. ve 2017/86 K. sayılı kararıyla hükümsüz kılındığı, hükmün Yargıtay denetiminden geçerek 16.01.2019 tarihinde kesinleştiği, bu karar ile davalı markasının geçmişe etkili olacak şekilde koruma kapsamından çıktığı, Mahkemece aldırılan ve denetime elverişli bilirkişi heyeti raporu ve tüm dosya kapsamıyla, davalı kullanımlarının davacının 2011/82635 tescil numaralı HYUNDAI markasından kaynaklanan marka hakkını ihlal ettiği ve haksız rekabet oluşturduğunun tespit edildiği,

davalı şirketin incelenen ticari defter ve belgelerinde davaya konu dönemde "Honday 55RG 5800 zincirli testere Ç.M." ve "Honday 55 PR-GS52 zincirli testere Ç.M" ürünlerini ithal ederek, bu ürünlerden ortalama olarak 7.642,42 TL net kâr elde edilmiş olduğunun hesap edildiği, davalı şirket ticari defter ve belgelerinde davaya konu dönemde "Techno 750" veya "Techno 700" ibareli ürün üretimi, alış veya satışının tespit edilemediği anlaşıldığından, Mahkemece davalının kullanmış olduğu "Honday" markası ile davacının tescilli ve tanınmış "Hyundai" markası arasında görsel ve işitsel benzerliklerin bulunduğu,

aynı mal ve hizmet sınıflarında kullanıldıkları, ortalama tüketici nezdinde karıştırma ihtimalinin bulunduğu, bu hali ile tecavüzün gerçekleştiği kanaatine ulaşılmasının isabetli olduğu, mahkemece toplanan deliller, ihtiyati tedbir kararı üzerine davalı işyerinde yapılan tespitler ve davalı defter ve kayıtlarının incelenmesi ile "Techno 750" veya "Techno 700" ibareli ürün tespiti yapılamadığından, Mahkemece bu yönden kabul hükmü kurulmamasının da yerinde olduğu, bilirkişi raporundaki dosya kapsamına uygun hesaplama uyarınca davacı lehine 7.642,42 TL maddi tazminat ile,

ihlalin niteliği ve süresi, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdirinde de isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 5 inci maddesi, 6 ncı maddesinin birinci fıkrası, 7 nci maddesinin birinci fıkrası, 25 inci maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Davalının temyizine gelince; dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, Mahkemece davalının kullanımlarına dayanak 2013/24605 tescil numaralı markasının Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesince hükümsüzlüğüne karar verildiği, kararın kesinleştiği, bu karar ile davalı markasının geçmişe etkili olacak şekilde koruma kapsamından çıktığı, davalının kullanmış olduğu "Honday" markası ile davacının tescilli ve tanınmış "Hyundai" markasının görsel ve işitsel benzerliklerinin bulunduğu,

aynı mal ve hizmet sınıflarında kullanıldıkları, bu anlamda ortalama tüketici nezdinde karıştırma ihtimalinin bulunduğu, bu hali ile tecavüzün gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının, davacının 2011/82635 tescil numaralı HYUNDAI markasından kaynaklanan marka haklarına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına, sonuçlarının giderilmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince ise tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Dava 08.03.2016 tarihinde açılmış olup hukuki dayanağı mülga 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK) hükümleridir. Anılan KHK uygulamasında tescilli sınai hakkın kullanılmasının tecavüz ve haksız rekabet oluşturmayacağı Dairemizce de benimsenmiş ve istikrarlı olarak uygulanmıştır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 11.02.2015 tarih, 2014/15580 E. ve 2015/1643 K. sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 01.11.2023 tarih, 2022/6435 E. ve 2023/6379 K. sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 27.12.2022 tarih, 2021/4781 E., 2022/9470 K. sayılı kararı) Davaya uygulanması gereken 556 sayılı KHK hükümleri olması gerektiği halde hem İlk Derece Mahkemesince hem de Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince önceki tarihli hakların etkisini düzenleyen Sınai Mülkiyet Kanunu madde 155 ve diğer ilgili hükümleri gözetilmek suretiyle karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durum karşısında belirtilen mülga 556 sayılı KHK dönemindeki Dairemiz uygulamaları gözetilerek kötü niyet olmadığında, tescilli bir sınai hakkın kullanılmasının tecavüz ve haksız rekabet oluşturmayacağı gözetilerek Honday55 markası yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken markanın dava açıldıktan sonra hükümsüzlüğüne karar verildiği gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,