Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5787 K.2022/7993

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 12.03.2020 gün ve 2019/310 - 2020/229 sayılı kararı bozan Daire'nin 20.04.2022 gün ve 2020/6090 - 2022/3197 sayılı kararı aleyhinde birleşen davalarda davacılar ..., ... ve ... vekili ile asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ICBC Turkey Bank A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin aracı kurum Merkez Menkul Değerler A.Ş.’ye kullandırdığı krediler için hisse senetlerini rehin aldığını, Sermaye Piyasası Kurumunun aracı kurumun faaliyetlerini önce geçici, ardından sürekli durdurulduğunu, tedrici tasfiyesine karar verildiğini,

müvekkilinin rehin hakkına istinaden hisselerin satımı ve alacağın tahsili için işlem yapılmasını beklerken davalı Merkez Menkul Değerler A.Ş.’yi temsilen Yatırımcılar Koruma Fonu’nun gönderdiği 13.05.2009 tarihli ihtarnamede müvekkiline rehinli kıymetlerin Merkez Menkul Değerler A.Ş. müşterileri tarafından müvekkil nezdinde açılmış olan Merkez Menkul Değerler A.Ş. hesabına gönderildiği ve kıymetlerin maliklerinin Merkez Menkul Değerler A.Ş. müşterileri,

rehin hakkı sahibinin ise Merkez Menkul Değerler A.Ş. göründüğü belirtilerek hisse senedi malikleri ile müvekkil arasında kredi/ rehin sözleşmesi ile hisse senetlerinin Merkez Menkul Değerler A.Ş. borcuna karşılık rehnedilmesine ilişkin muvafakat belgelerinin gönderilmesinin talep edildiğini, Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin müvekkilin rehnini hiçe saydığını, Yatırımcıları Koruma Fonunun talebinin hukuk dışı olduğunu, rehin haklarının yok edilmeye çalışıldığını, oysa müvekkilinin rehin teminatına dayalı aracı kuruma kredi kullandırdığını, Merkezi Kayıt Kuruluşunun bu rehinleri yok saymasının hak gaspı mahiyeti taşıdığını,

mevzuat uyarınca hisse senetleri malikleri ile müvekkil arasında ayrıca kredi/ rehin sözleşmesi veya hisse senetlerinin aracı kurum borcuna karşılık rehnedilmesine ilişkin muvafakatnameye ihtiyaç bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin rehin hakkının varlığına binaen davalıların müvekkilinin rehin hakkını bertarafa yönelik rehinli hisse senetleri üzerinde yaptığı muarazının men’ini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/478 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, Sermaye Piyasası Kurulunun 06.04.2009 tarihli kararı ile aracı kurum Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin tedrici tasfiyesine karar verildiğinin müvekkili Fon’a bildirildiğini, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/B maddesinin birinci fıkrasının Kurul’un tedricen tasfiyesine karar verdiği aracı kurumların tasfiyesinin müvekkili Fon tarafından yürütüleceğini düzenlediğini, aynı maddede Fonun öncelikle aracı kurumun tasfiye kapsamında yer alan gerçek hak sahiplerini ve alacak tutarlarını tespit edeceği,

tasfiyenin başlangıcında öncelikle müşteri hesaplarındaki sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine dağıtılacağının düzenlendiğini, müvekkili Fonun yaptığı araştırmada 26 yatırımcının/ müşterinin hesabındaki kıymetlerin davalı Banka nezdinde bulunan Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin hesabında yer aldığının tespit edildiğini, bu kıymetlerin gerçek hak sahibi müşterilere gönderilmesi için Merkezi Kayıt Bürosu kayıtlarında yapılacak çıkış işlemlerinin onaylanması için davalı Bankaya gönderiler ihtarnameye “bu kıymetlerin aracı kurumun müşterileri adına aldığı kredilerin karşılığı olarak kendilerine rehnedildiği” yönünde cevap verildiğini,

rehne konu kıymetlerin davalı Bankaya ait bir hesaba değil Bankada açılmış Merkez Menkul Değerler A.Ş.’ye ait hesaba gönderildiğini, mülkiyeti aracı kurumun müşterilerine ait kaydileştirilmiş hisse senetleri hakkında müşterilerle davalı Banka arasında bir rehin sözleşmesinin kurulmadığını, davalı Bankanın da rehin hakkına ilişkin belge sunamadığını, rehin sözleşmesinin yazılı yapılıp senedin tesliminin gerektiğini ileri sürerek davalının uyuşmazlık konusu kıymetler üzerindeki zilyetliğe saldırısının sona erdirilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/664 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, yatırımcılarına ait hisse senetlerini, yatırımcılarının izni ve muvafakatı olmaksızın davalı bankalara rehin vermesi ve karşılığında aldığı krediyi kendi hesabına kullanması sebebiyle aracı kurumun faaliyetlerinin durdurularak tasfiye sürecine alındığını, aracı kurumun faaliyetleri durdurulmadan önce bir kısım hisse senetlerinin aracı kurumdaki müvekkili hesabında bulunduğunu,

bu hisse senetlerinin müvekkilinin rızası ve muvafakatı olmadan davalılara rehnedilip aracı kurum Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin bu rehinler karşılığı davalı bankalardan kredi kullandığını, aracı kurumun bu krediyi müvekkiline vermek için almadığını, müvekkilinin aracı kuruluşa hisse senetlerini rehin yetkisi vermediğini, bu hususta bir sözleşme düzenlenmediğini ileri sürerek rehnedilen hisse senetlerinin temettü ve bedeli, bedelsiz sermaye artırımları ile birlikte aynen iadesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/772 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, yatırımcılarına ait hisse senetlerini, yatırımcılarının izni ve muvafakatı olmaksızın davalı bankalara rehin vermesi ve karşılığında aldığı krediyi kendi hesabına kullanması sebebiyle aracı kurum Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin faaliyetlerinin durdurularak tasfiye sürecine alındığını, aracı kurumun faaliyetleri durdurulmadan önce bir kısım hisse senetlerinin aracı kurumdaki müvekkili hesabında bulunduğunu,

bu hisse senetlerinin müvekkilinin rızası ve muvafakatı olmadan davalılara rehnedilip aracı kurum Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin bu rehinler karşılığı davalı bankalardan kendi lehine kredi kullandığını, aracı kurumun bu krediyi müvekkiline vermek için almadığını, müvekkilinin aracı kuruluşa hisse senetlerini rehin yetkisi vermediğini, bu hususta bir sözleşme düzenlenmediğini, bir kısım hisse senedinin davalı Tekstilbank A.Ş., bir kısım hisse senedinin davalı Takasbank A.Ş. nezdinde rehinli göründüklerini ileri sürerek davalı bankalara rehnedilen hisse senetlerinin temettü ve bedeli,

bedelsiz sermaye artırımları ile birlikte aynen iadesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/87 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, aracı kurumun faaliyetleri durdurulmadan önce bir kısım hisse senetlerinin aracı kurumdaki müvekkili hesabında bulunduğunu, bu hisse senetlerinin müvekkilinin rızası ve muvafakatı olmadan davalıya rehnedilip aracı kurum Merkez Menkul Değerler A.Ş.’nin bu rehinler karşılığı davalı bankadan kendi lehine kredi kullandığını, müvekkilinin davalı bankadan bir kredi kullanmadığı gibi, aracı kurumun bu krediyi müvekkiline vermek için çekmediğini, müvekkilinin hisse senetlerini rehin yetkisi vermediğini, bu hususta bir sözleşme düzenlenmediğini,

hisse senedinin davalı Tekstilbank A.Ş. nezdinde rehinli olduklarını, bunların aynen iadesini istedikleri gibi temettü miktarını da talep ettiklerini ileri sürerek davalı bankalara rehnedilen hisse senetlerinin temettü ve bedeli, bedelsiz sermaye artırımları ile birlikte aynen iadesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı ...Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia,savunma ve uyulan bozma ilamı doğrultusunda asıl davanın reddine, birleşen davaların kabulüne, Takas Bank A.Ş. hakkındaki davanın konusunun kalmaması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın asıl davanın davacısı, birleşen davaların davalısı ICBC Turkey Bank A.Ş. vekili, birleşen 2009/772 Esas sayılı dosyanın davalısı Takasbank- İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. vekili, birleşen 2009/664 Esas sayılı dosyanın davacısı ... vekili, birleşen 2010/87 Esas sayılı dosyanın davacısı ... vekili, birleşen 2009/772 Esas sayılı dosyanın davacısı ... vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.

Birleşen davalarda davacı ...,...,... vekili ile asıl davada davacı ve birleşen davalarda davalı ICBC Turkey Bank A.Ş. vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, birleşen davalarda davacılar ..., ... ve ... vekili ile asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ICBC Turkey Bank A.Ş. vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.