Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5880 K.2022/7017

Taraflar arasında görülen davada Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 20.12.2019 gün ve 2014/105 - 2019/882 sayılı kararı onayan Daire'nin 13.04.2022 gün ve 2020/5792 - 2022/2991 sayılı kararı aleyhinde asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ... Ltd. Şti. vekili ile asıl davada davalılar-birleşen davalarda davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin kiraladığı adreste McDonald’s restoranı işletilmesi için davalılardan ... ile 16.11.1998 tarihli İşletme Lisans Anlaşması imzalandığını, anılan davalının sözleşme ile haklarını davalı şirkete devrettiğini, ancak sorumluluğunun devam ettiğini, davalıların sözleşmeye göre ödemesi gereken aylık taban ücreti ödemediğini, bunun üzerine taban ücretin ödenmesi için davalılara ihtarname gönderilmişse de verilen süre içinde anılan ücret ödenmeyince müvekkilinin 09.05.2003 tarihli ihtarname ile taraflar arasındaki İşletme Lisans Anlaşmasını haklı sebeple feshettiğini,

müvekkilinin fesihten sonra ilgili hükümlerin uygulanmasını davalılardan istediğini, ancak davalıların sona ermeye ilişkin anlaşma hükümlerini yerine getirmediğini, sözleşmenin 22/c bendinde lisans verenin, lisans alanın mefruşatını, sabit eşyasını, işaretlerini, teçhizatını, makul piyasa fiyatına eşit bir meblağ üzerinden satın alma opsiyonunu kullandığını, davalının restoranı teslimden kaçınmasının ayrıca haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek anılan restoranın zilyetliğinin kesin olarak müvekkiline devir ve teslimini, davalının, mefruşatı, sabit eşyası, işareti,

teçhizatının makul piyasa fiyatına eşit bir meblağ üzerinden müvekkilinin mülkiyetine intikalini, davalının müvekkiline borcunun bu miktardan takas/ mahsubunu, ticari sır, işletme talimatı, çalışma yönetimini ihtiva eden malzeme ve el kitaplarının iadesini, 13.426,22 TL’nin ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 11.06.2004 tarihli dilekçesinde, davalının, mefruşatı, sabit eşyası, işareti, teçhizatının makul piyasa fiyatına eşit bir meblağ üzerinden satın alma opsiyonu ile ilgili talebi takip etmediğini bildirmiştir.

Asıl davada davalılar vekili, sözleşmenin haksız feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Birleşen 2003/292 Esas sayılı dosyada davacılar vekili, davacının aylık taban ücretin sabit bölümüne ilişkin talebinin sözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürerek, davalıların taban ücretinin sabit bölümünün ödenmesi hususunda oluşturdukları muarazanın giderilmesini, bu ücretin uygulanmasının mümkün olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Birleşen 2003/292 Esas sayılı dosyada davalı .... Şti. vekili davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2003/458 Esas sayılı dosyada davacılar vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan franchise (lisans) sözleşmesi uyarınca müvekkillerinin McDonalds restauranını işletmeye başladıklarını, totem ve benzeri yatırımlar sebebiyle müvekkillerinin davalıya borçlandığını, bu borçlarının karşılığı toplam tutarı 51.550.-USD olan çeklerin davalıya verildiğini, davalının haksız yere sabit taban ücreti talep ettiğini, bu konuda muarazanın giderilmesi ve menfi tespit talebiyle müvekkillerinin dava açtığını, mal sevkiyatının durdurulması üzerine müvekkilinin restoranı fiilen kapattığını,

davalının da açtığı davada “restorandaki mefruşat, sabit eşya, techizat gibi malların makul piyasa fiyatında alma opsiyonunu kullandıklarını” beyan ettiğini, bu opsiyonun çeklerin verilmesine sebep olan totem ve çocuk oyun alanını da kapsadığını, buna göre anılan çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek toplam bedeli 51.550.-USD olan üç adet çekten dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2003/458 Esas sayılı dosyada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2004/410 Esas sayılı dosyada davacılar vekili, davalının 20 yıl için imzalanan lisans sözleşmesini haksız yere feshettiğini, 20 yıllık sürenin sadece 4 yıla yakın bir bölümünün kullanılabildiğini, ekonomik açıdan üstün durumdaki davalının sözleşmeyi mevcut haliyle imzalamaya davacıların zorladığını, hiçbir söz hakkı olmayan müvekkilinin irade özerkliğinden söz edilemeyeceğini, müvekkilinin gördüğü zararın kapsamına yaptığı giderler, sözleşmenin yerine getirilmemesi sebebiyle uğranılan zararlar, başkası ile sözleşme yapma fırsatının kaçırılması vb.’nin girdiğini ileri sürerek feshin kötüniyetli ve haksız olduğunun tespitini,

şimdilik 10.000,00 TL maddi zararın fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 30.12.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 1.000.000,00 TL’ye çıkarmıştır.

Birleşen 2004/410 Esas sayılı dosyada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, asıl dava dosyası yönünden alacak davasının reddine, ekipmanla ilgili talepler konusundaki davanın açılmamış sayılmasına, birleşen 2003/292 esas sayılı dava dosyasında McDonald’s Restaurantları Ltd. Şti. (Anadolu Restaurant İşl. Ltd. Şti.)’ne yönelik muarazanın önlenmesi davasının kabulüne, davalı ... İşl.

Ltd Şti'nin taban fiyat uygulanmasına yönelik muarazasının önlenmesine, davacının diğer davalılara yönelik davasının davalıların pasif davalı sıfat yokluğu nedeniyle husumetten reddine, birleşen 2003/458 esas sayılı dava dosyasında davanın reddine, birleşen 2004/410 esas sayılı dava dosyasında davanın kısmen kabulüne, 44.610,29 TL tazminatın 10.000,00 TL'sinin dava, 34.610,29 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair verilen kararın asıl davanın davalıları,

birleşen davaların davacıları vekili ile asıl davanın davacısı birleşen davaların davalılarından Anadolu Restoran İşletmeleri Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dairemizce kararın onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez, asıl davanın davalıları, birleşen davaların davacıları vekili ile asıl davanın davacısı birleşen davaların davalılarından Anadolu Restoran İşletmeleri Ltd. Şti. vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur. Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ... Restaurant Ltd. Şti. vekili ile asıl davada davalılar-birleşen davalarda davacılar vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.